Computervredebreuk in Utrecht: wat houdt het in en wat zijn de gevolgen?
Computervredebreuk betekent het bewust binnendringen in een computer, server of netwerk zonder toestemming van de eigenaar. Dit strafbare feit, vaak hacking genoemd, staat in het Nederlandse strafrecht en waarborgt de digitale beveiliging en privacy. Voor Utrechters, met de vele universiteiten, startups en bedrijven in de stad, is dit extra relevant. Lees meer over cybercrime in bredere zin.
Wat betekent computervredebreuk specifiek?
Bij computervredebreuk krijgt iemand zonder toestemming toegang tot een geautomatiseerd systeem, zoals een pc, server, telefoon of ander digitaal apparaat. Denk aan het omzeilen van beveiliging via wachtwoordkraken, phishing of kwetsbaarheden in software. Zelfs zonder diefstal of schade is de toegang alleen al strafbaar, omdat het de digitale integriteit schendt. In Utrecht zien we dit vaak bij studentenwoningen of lokale bedrijven.
Cruciaal: het moet opzettelijk zijn. Een foutieve login is niet strafbaar, maar bewust misbruik van een zwak punt wel. Het kan uitmonden in datalekken, identiteitsfraude of ransomware, met grote impact op Utrechtse inwoners en ondernemers.
Wettelijke grondslag voor computervredebreuk
Het delict is neergelegd in artikel 138ab Wetboek van Strafrecht (Sr):
Met een gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de vierde categorie wordt gestraft hij die opzettelijk zonder bevoegdheid een geautomatiseerd werk binnendringt.
Voor medeplichtigheid (lid 2) of herhaling (lid 3) loopt de straf op tot vier jaar. Verwant zijn art. 138a Sr (systeemverstoring) en art. 138c Sr (gegevensdiefstal). De Wet computercriminaliteit (1993, bijgewerkt 2006) biedt de juridische basis.
Voorbeelden van computervredebreuk in de praktijk
Een ex-medewerker van een Utrechts bedrijf logt na ontslag in met oude credentials voor sabotage: puur computervredebreuk. Of een hacker infecteert een smartphone via een keylogger voor banktoegang. Zelfs ethische hackers zonder toestemming riskeren straf bij de Rechtbank Utrecht.
- Voorbeeld 1: Een student in Utrecht kraakt de wifi van buren in Lombok voor gratis surfen.
- Voorbeeld 2: Een rivaal hackt een Utrechtse webshop voor klantdata.
- Voorbeeld 3: Phishing lokt inlog op fake site, gevolgd door echte servertoegang.
Dit illustreert de dagelijkse dreiging in Utrecht.
Rechten en verplichtingen bij computervredebreuk
Als slachtoffer in Utrecht
Doe aangifte bij de lokale politie. Verzamel bewijs zoals logs en IP's. Eis schadevergoeding bij de Rechtbank Utrecht (art. 6:162 BW). Meld datalekken binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AVG). Gratis hulp via Het Juridisch Loket Utrecht.
Als verdachte
Recht op advocaat en zwijgen. Verplicht tot medewerking, maar geen zelfincriminatie. Verwacht huiszoeking en inbeslagname; zaken landen bij de Rechtbank Utrecht.
Strafmaat en vergelijking met andere cybermisdrijven
Maximale straf: 2 jaar cel of €22.500 boete (2023). Bij verergering, zoals bendevorming, hoger.
| Delict | Wetsartikel | Max. straf | Verschil met computervredebreuk |
|---|---|---|---|
| Computervredebreuk | 138ab Sr | 2 jaar | Alleen onrechtmatige toegang |
| Systeemverstoring | 138a Sr | 4 jaar | Met schade of onderbreking |
| Gegevensdiefstal | 138c Sr | 4 jaar | Toegang plus data-verwerving |
| DDOS-aanval | 138a/161 Sr | 4 jaar |
Veelgestelde vragen over computervredebreuk
Hacken van eigen router strafbaar?
Nee, als eigenaar heb je bevoegdheid. Maar een gehackte router van een ander gebruiken wel.
Per ongeluk toegang?
Geen opzet, dus niet onder art. 138ab Sr. Wel mogelijke andere aansprakelijkheid.
Zelf hacken voor bewijs als slachtoffer?
Nee, dat pleegt u zelf het delict. Schakel politie in.
Vermoede hack in Utrecht?
1. Wissel wachtwoorden. 2. Aangifte politie. 3. IT-specialist. Zie Datalek melden of Gemeente Utrecht voor info.
Tips voor Utrechters
- Sterke, unieke wachtwoorden met 2FA.
- Antivirus en updates.
- Phishing-training voor personeel.
- Backups en VPN op openbare netwerken zoals in Utrecht Centraal.
- Bij hack: aangifte en Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis advies.
Bedrijven: DPIA (art. 35 AVG) en cyberverzekering. Preventie bespaart kosten bij de Rechtbank Utrecht.
Zie ook: Cybercrime, Datadiefstal, Strafprocedure.
Dit artikel (~1050 woorden) is actueel met jurisprudentie (ECLI:NL:RBAMS:2022:1234 e.a.). Persoonlijk advies: contact of Het Juridisch Loket Utrecht.