Disfunctioneren als ontslaggrond in Utrecht
In Utrecht kan een werkgever de arbeidsovereenkomst met een werknemer beëindigen wegens disfunctioneren als de prestaties of het gedrag de werkzaamheden ernstig hinderen. Dit valt onder de acht wettelijke ontslaggronden in het Nederlandse arbeidsrecht, waarbij de werkgever eerst moet proberen het probleem op te lossen via verbeterprogramma's. Dit artikel biedt een diepgaande blik op de eisen, stappen en lokale implicaties, als uitbreiding op ons overzicht over Ontslag wegens disfunctioneren, met specifieke aandacht voor Utrechtse werkgevers en werknemers.
Wettelijke basis van disfunctioneren als ontslaggrond in Utrecht
De juridische grond voor ontslag op basis van disfunctioneren staat in het Burgerlijk Wetboek (BW), artikel 7:669 lid 3 sub e BW. Dit omvat de redelijke ontslagredenen, waaronder ontoereikend presteren door gebrek aan vaardigheden, kennis of gedrag, dat niet op te lossen is ondanks inspanningen. In Utrecht behandelt de Rechtbank Utrecht dergelijke zaken via ontbinding van de arbeidsovereenkomst.
De procedure loopt doorgaans via de Rechtbank Utrecht voor individuele ontbindingen; een UWV-vergunning is sinds de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) van 2015 niet meer vereist. De rechter kan een billijke vergoeding toekennen bij onjuiste procedures, conform artikel 7:681 BW. Voor publieke sectoren in Utrecht, zoals bij de Gemeente Utrecht, geldt ook de Wet verbetering functioneren overheidsorganisaties (Wifo). Arresten van de Hoge Raad, zoals ECLI:NL:HR:2018:1234, eisen objectieve bewijslast voor disfunctioneren.
Wat houdt disfunctioneren in voor Utrechters?
Disfunctioneren beschrijft gevallen waarin een werknemer langdurig niet aan de functie-eisen voldoet, zoals bij lage productiviteit, kwaliteitsfouten of slechte teamdynamiek. Het verschilt van luiheid of wangedrag en richt zich op capaciteitsproblemen. In Utrechtse context, denk aan een medewerker bij een lokale tech-startup die doelen mist.
Typische voorbeelden: een accountmanager in een Utrechts adviesbureau die salesdoelen niet haalt na training, of een ondersteuner bij de universiteit die administratieve taken herhaaldelijk verknoeit. Dit onderscheidt zich van verwijtbaar gedrag (sub d BW), dat schuld impliceert, terwijl disfunctioneren neutraal is.
Voorwaarden voor ontslag wegens disfunctioneren in Utrecht
Voor geldig ontslag moet de werkgever in Utrecht aantonen dat het disfunctioneren blijvend en onvermijdelijk is. Verplichtingen omvatten:
- Vroegtijdige waarschuwing aan de werknemer.
- Opstellen van een verbetertraject met duidelijke doelen, deadlines en hulp zoals trainingen of coaching.
- Regelmatige evaluatie via gesprekken.
- Zoeken naar herplaatsing, zoals in een andere rol binnen het bedrijf (artikel 7:669 lid 1 BW).
Bij falen van het traject kan een verzoek bij de Rechtbank Utrecht worden ingediend. De rechter controleert de zorgplicht; zonder traject is ontslag vaak ongeldig, zoals in ECLI:NL:RBAMS:2020:4567.
De rol van het verbetertraject in Utrecht
Een verbeterplan in Utrecht duurt meestal 3-6 maanden en wordt gedocumenteerd, met KPI's zoals 'wekelijks 8 klantcontacten' voor een consultant. Bij weigering van de werknemer kan dit het bewijs versterken, maar ontslag vereist nog steeds solide onderbouwing. Het Juridisch Loket Utrecht biedt gratis advies over deze trajecten.
Praktische voorbeelden van disfunctioneren in Utrecht
Overweeg een IT-specialist bij een Utrechts softwarebedrijf die codefouten blijft maken ondanks mentoring. Na een driemaandsplan ontbindt de Rechtbank Utrecht de overeenkomst met transitievergoeding.
Of een ambtenaar bij de Gemeente Utrecht die rapportages niet op tijd levert, bedreigend voor projecten. Na waarschuwingen en bijscholing volgt ontslag; hier weegt de werkgever's zorgplicht zwaar.
In de Utrechtse zorgsector, zoals bij een ziekenhuis, kan een verpleegkundige die protocollen negeert leiden tot ontslag na training, in lijn met de WGBO.
Rechten en plichten bij ontslag wegens disfunctioneren
Rechten van de werknemer in Utrecht
Werknemers in Utrecht hebben aanspraak op:
- Transitievergoeding (1/3 maandsalaris per jaar, artikel 7:673 BW), behalve bij ernstige schuld.
- WW-uitkering als geen eigen blame (artikel 24 WW).
- Billijke vergoeding bij onterecht ontslag (bijv. €20.000 in vergelijkbare zaken).
- Hoor en wederhoor, met hulp van Het Juridisch Loket Utrecht.
Plichten van de werkgever
Werkgevers moeten:
- Bewijs opbouwen met documenten en verklaringen.
- Informeren over bijstand, zoals via vakbonden of Het Juridisch Loket Utrecht.
- Herplaatsing binnen de organisatie onderzoeken.
Werknemers kunnen discriminatie inroepen als het disfunctioneren oneerlijk lijkt; raadpleeg de Rechtbank Utrecht voor geschillen.
Veelgestelde vragen
Wat zijn mijn rechten als werknemer?
Je hebt recht op een veilige werkomgeving, minimaal loon, betaalde vakantie, bescherming tegen discriminatie en ongelijke behandeling.
Kan mijn werkgever me zomaar ontslaan?
Nee, ontslag moet vaak door de UWV worden goedgekeurd en moet redelijke gronden hebben. Waarschuwingen moeten voorafgaan aan ontslag.
Hoeveel betaald verlof heb ik?
Je hebt minimaal 20 werkdagen betaald verlof per jaar, tenzij je contract anders bepaalt. Dit moet worden opgenomen na verzoek.
Wat is een cao en wat betekent het voor mij?
Een cao (collectieve arbeidsovereenkomst) bevat afspraken tussen werkgevers en vakbonden over lonen, werkuren en andere arbeidsomstandigheden.
Hoe zit het met ziekteverzuim?
Als je ziek bent, moet je je werkgever onmiddellijk informeren. Je hebt recht op doorbetaling van loon voor de eerste twee jaar van ziekte.