Informed consent houdt in dat een arts in Utrecht u volledig moet informeren over een medische behandeling en uw goedkeuring moet verkrijgen. Zonder deze toestemming kan de arts verantwoordelijk worden gesteld.
Wat houdt informed consent in?
Informed consent verwijst naar de bewuste toestemming van een patiënt voor een medische procedure. Een arts is verplicht om:
- U te informeren over de beoogde behandeling
- Mogelijke alternatieven toe te lichten
- Risico’s en neveneffecten te bespreken
- Uw expliciete toestemming te verkrijgen
Verplichtingen van de arts
Een arts in Utrecht moet u informeren over de volgende aspecten:
| Onderwerp | Beschrijving |
|---|---|
| Soort behandeling | Wat de procedure precies inhoudt |
| Beoogd resultaat | Wat de behandeling moet opleveren |
| Mogelijke risico’s | Complicaties en bijwerkingen die kunnen optreden |
| Alternatieve opties | Andere manieren van behandeling |
| Gevolgen van niet-behandelen | Wat er gebeurt als u afziet van de ingreep |
Wanneer is een arts aansprakelijk?
Als informed consent niet correct is toegepast en een risico zich voordoet, kan de arts in Utrecht aansprakelijk zijn:
- U werd niet geïnformeerd over het risico dat zich voordeed
- Met kennis van het risico had u mogelijk een andere keuze gemaakt
- De schade is direct gerelateerd aan het niet-besproken risico
Bewijslast bij informed consent
De arts draagt de verantwoordelijkheid om te bewijzen dat informed consent is gegeven:
- Een ondertekend toestemmingsformulier geldt als bewijs
- Notities in het medisch dossier kunnen dit ondersteunen
- Bij afwezigheid hiervan moet de arts aantonen dat informatie is verstrekt
Uitzonderingen op informed consent
In sommige situaties is informed consent niet noodzakelijk:
- Bij spoedeisende hulp (bijvoorbeeld als de patiënt buiten bewustzijn is)
- Als de patiënt expliciet aangeeft geen details te willen weten
- Wanneer informatie psychische schade zou veroorzaken (therapeutische uitzondering)
Ik heb een formulier ondertekend, maar begreep de risico’s niet. Is dit geldige toestemming?
Het gaat niet enkel om de handtekening, maar om of u de informatie echt begrepen heeft. De arts moet controleren of u de uitleg volledig begrijpt.Welke risico’s moet een arts verplicht vermelden?
Alle risico’s die uw keuze kunnen beïnvloeden, inclusief zeldzame maar ernstige complicaties. De specifieke richtlijnen per medisch vakgebied bepalen dit verder.Kan ik een claim indienen als de behandeling goed ging, maar ik niet geïnformeerd was?
Zonder schade is er geen basis voor een claim. U kunt wel een klacht indienen bij de zorginstelling. Schadevergoeding vereist dat een niet-besproken risico zich heeft voorgedaan.Veelgestelde vragen over informed consent in Utrecht
Is een handtekening altijd nodig voor informed consent?
Nee, een handtekening is niet verplicht, maar het dient als sterk bewijs. De arts moet kunnen aantonen dat u de informatie begreep en vrijwillig instemde. Dit kan ook via dossiernotities of mondelinge overeenstemming.
Wat te doen als ik denk dat ik onvoldoende geïnformeerd ben?
Bekijk uw medisch dossier op relevante aantekeningen. Als er geen bewijs van informed consent is, kunt u een klacht indienen bij de zorgverlener of klachtencommissie. Bij schade door een onbesproken risico kunt u juridische stappen overwegen via een advocaat in Utrecht.
Geldt informed consent ook voor eenvoudige procedures?
Ja, het geldt voor alle medische handelingen, ook kleine zoals bloedafname. De arts moet uitleggen wat er gebeurt en welke risico’s er zijn, hoe minimaal ook. U heeft altijd recht op vragen of weigering.
Kan ik mijn toestemming later intrekken?
Ja, u kunt uw toestemming op elk moment intrekken, ook tijdens de procedure. Dit moet duidelijk en tijdig worden gemeld aan de arts, die de behandeling dan moet stoppen, tenzij dit uw gezondheid direct schaadt.
Wat als een ‘zeer zeldzaam’ risico toch optreedt?
De arts moet risico’s vermelden die uw beslissing beïnvloeden, ook als ze zeldzaam zijn. Bij aansprakelijkheid beoordeelt de rechter of u anders had besloten met kennis van het risico. Bewijs is essentieel.
Hoe weet ik of ik voldoende geïnformeerd ben?
Vraag uzelf af: had ik deze behandeling gekozen als ik alle details over risico’s en alternatieven had geweten? Als u twijfelt, vraag om extra uitleg of een second opinion.
Lokale informatie in Utrecht:
- Rechtbank Midden-Nederland: Vrouwe Justitiaplein 1, Utrecht
- Juridisch Loket Utrecht: Catharijnesingel 55, Utrecht