Witwassen betreft het maskeren of verdoezelen van de illegale oorsprong van geld of eigendommen. Zelfs het enkel in bezit hebben van crimineel verkregen middelen kan al als witwassen worden aangemerkt.
Definitie van witwassen
Volgens de wet (artikel 420bis-420quater Sr) omvat witwassen:
- Het verbergen of verhullen van de oorsprong van goederen afkomstig uit misdaad
- Het verkrijgen, bezitten of overdragen van dergelijke goederen
- Het inzetten van geld uit criminele activiteiten
Soorten witwassen
- Opzettelijk witwassen (420bis) - Je bent bewust van de criminele herkomst. Maximale straf: 6 jaar.
- Schuldwitwassen (420quater) - Je had kunnen vermoeden dat het om illegaal geld ging. Maximale straf: 2 jaar.
- Herhaaldelijk witwassen (420ter) - Het structureel witwassen van geld. Maximale straf: 8 jaar.
Praktijkvoorbeelden
- Drugsgeld contant op een rekening storten
- Met illegaal verkregen geld vastgoed aanschaffen
- Valse facturen opstellen om zwart geld legaal te maken
- Geld via internationale constructies verplaatsen
- Een onderneming als façade gebruiken voor witwaspraktijken
Witwassen uit eigen delict
Het witwassen van geld dat afkomstig is uit een door jezelf gepleegd misdrijf is eveneens strafbaar. Bijvoorbeeld, als je geld verdient met drugshandel en dit uitgeeft, pleeg je naast drugshandel ook witwassen.
Verplichte melding
Instellingen zoals banken, notarissen en makelaars zijn verplicht om verdachte transacties te rapporteren aan de FIU-Nederland. Dit helpt bij het opsporen van witwaspraktijken.
Afpakken van crimineel vermogen
Bij een veroordeling voor witwassen kan het Openbaar Ministerie (OM) een vordering indienen om het witgewassen vermogen te ontnemen, zodat crimineel verkregen geld wordt teruggehaald.
Veelgestelde vragen over witwassen
Wanneer ben ik strafbaar voor witwassen?
Je bent strafbaar als je bewust geld of goederen verbergt, in bezit hebt of gebruikt waarvan je weet dat ze uit een misdrijf komen. Ook als je had moeten vermoeden dat het om crimineel geld ging, kun je worden vervolgd. Zelfs alleen het bezit van illegaal geld kan al strafbaar zijn. De straf hangt af van de situatie en of het herhaaldelijk gebeurt.
Kan ik onbewust witwassen?
Ja, bij schuldwitwassen (artikel 420quater Sr) hoef je niet te weten dat het geld illegaal is, maar had je dat wel moeten vermoeden. Bijvoorbeeld bij het accepteren van een ongewoon hoge contante betaling zonder navraag. De straf kan oplopen tot 2 jaar gevangenisstraf.
Wat gebeurt er bij een verdenking van witwassen?
Bij verdenking start het OM een onderzoek. Je kunt worden aangehouden en ondervraagd. Een veroordeling kan leiden tot een celstraf (tot 8 jaar bij herhaaldelijk witwassen) en ontneming van crimineel vermogen. Een strafblad kan impact hebben op werk of reizen. Neem bij verdenking direct contact op met een advocaat.
Is het witwassen van eigen crimineel geld strafbaar?
Ja, ook geld uit een door jouzelf gepleegd misdrijf witwassen is strafbaar. Bijvoorbeeld, als je geld uit drugshandel op een rekening stort, pleeg je naast drugshandel ook witwassen, met mogelijk een zwaardere straf en ontneming van het vermogen.
Wat is de verantwoordelijkheid van banken bij witwassen?
Banken en financiële instellingen moeten verdachte transacties, zoals grote contante stortingen, melden bij de FIU-Nederland. Doen ze dit niet, dan riskeren ze sancties. Voor klanten kan dit leiden tot geblokkeerde rekeningen en een strafrechtelijk onderzoek.
Hulp in Utrecht
Voor juridische bijstand in Utrecht kun je terecht bij:
- Rechtbank Midden-Nederland, Vrouwe Justitiaplein 1, Utrecht
- Juridisch Loket Utrecht, Catharijnesingel 55, Utrecht