Achternaamkeuze voor partners in Utrecht
Inwoners van Utrecht die een huwelijk of geregistreerd partnerschap aangaan, kunnen een achternaamkeuze maken bij de Gemeente Utrecht. Dit bepaalt de familienaam voor het paar en vaak ook voor hun kinderen. Dankzij de flexibiliteit sinds de familierecht-hervorming van 2018 wegen partners in Utrecht zorgvuldig af wat past bij hun leven in deze bruisende stad. Leer hier de lokale opties en stappen kennen.
Wettelijke basis van achternaamkeuze
De regels voor achternaamkeuze bij partners staan in Burgerlijk Wetboek Boek 1 (BW), met relevante artikelen zoals:
- Artikel 1:10 BW: Keuze van familienaam bij huwelijk of geregistreerd partnerschap (GP) in Utrecht.
- Artikel 1:11 BW: Achternaam voor kinderen tijdens het huwelijk of GP.
- Artikel 1:12 BW: Optie voor aanpassing na ontbinding, via de Rechtbank Utrecht.
Sinds 2018 is naamgeving gelijkwaardiger geworden; de oude traditie waarbij vrouwen de naam van mannen aannamen, behoort tot het verleden. In diverse Utrechtse wijken zoals Kanaleneiland zien we veel creatieve keuzes.
Mogelijke opties voor achternaamkeuze in Utrecht
Bij de ambtenaar van de burgerlijke stand in de Gemeente Utrecht kiezen partners vóór de ceremonie uit vier varianten:
| Optie | Beschrijving | Utrechtse voorbeeld | Impact op kinderen |
|---|---|---|---|
| 1. Eigen naam behouden | Elke partner houdt eigen achternaam. | Pieter Jansen en Lisa de Boer blijven zo in Utrecht-Oost. | Kinderen kiezen uit ouderlijke naam of combinatie (art. 1:11 BW). |
| 2. Naam van partner aannemen | Een neemt de naam van de ander over. | Lisa wordt Lisa Jansen. | Kinderen krijgen de gedeelde naam als norm. |
| 3. Nieuwe gezamenlijke naam | Beiden nemen een frisse, gedeelde achternaam. | Beiden heten 'Utrechter' (nieuw of bestaand). | Kinderen dragen automatisch deze naam. |
| 4. Gecombineerde naam | Voor- of achtervoeging van namen. | Pieter de Boer Jansen; Lisa Jansen de Boer. | Kinderen krijgen een passende variant. |
Voor kinderen geboren in het huwelijk geldt de keuze standaard, tenzij Utrechtse ouders anders beslissen.
Stappenplan voor achternaamkeuze in Utrecht
Zo regelt u het lokaal:
- Voorbereiden: Overleg vroegtijdig en check eisen bij Gemeente Utrecht.
- Aangifte: Plan afspraak bij burgerlijke stand (min. 14 dagen voor ceremonie).
- Formulier invullen: 'Keuze familienaam' bij ambtenaar; dit is definitief.
- Acties na ceremonie: Update paspoorten en documenten.
- Kosten: Keuze gratis; nieuw paspoort €70-€100 via Gemeente Utrecht.
Voor huwelijken met internationale partners: extra info via Justis, maar start bij Gemeente Utrecht.
Utrechtse praktijkvoorbeelden
Voorbeeld 1: Klassiek pad
Sarah van der Linden (32, Utrecht-Centrum) en Mark van Tuyl (35) trouwen. Sarah neemt 'van Tuyl'. Kinderen worden 'van Tuyl'. Bij scheiding: terugkeer via Rechtbank Utrecht (art. 1:12 BW).
Voorbeeld 2: Culturele mix
Achmed Alami en Sophie Bakker kiezen 'Alami Bakker'. Ideaal voor Utrechtse multiculturele families in Zuilen. Kinderen erven deze naam.
Voorbeeld 3: Professioneel behoud
Carrièregerichte Utrechters zoals notarissen in Wittevrouwenstraat houden eigen namen voor netwerken. Kinderen beslissen later.
Rechten en verplichtingen
Rechten:
- Gezamenlijke beslissing vereist.
- Gratis herziening binnen 3 maanden bij Gemeente Utrecht; later via Rechtbank Utrecht (€300+).
- Ouders bepalen kinderachternaam bij geboorte in lijn met huwelijk.
Verplichtingen:
- Meld wijziging bij DUO, werkgever, bank en Utrechtse instanties.
- Vermijd verwarrende namen.
- Let op erkenning dubbele namen abroad, bv. in EU-context.
Lees ook: Naamswijziging na huwelijk in Utrecht.
Veelgestelde vragen over achternaamkeuze in Utrecht
Kan de achternaam later worden aangepast?
Ja, binnen 3 maanden gratis bij Gemeente Utrecht. Daarna via Rechtbank Utrecht met zwaarwegend belang (art. 1:12 BW). Kosten: €528 + advocaat.
Wat bij scheiding?
Terug naar oude naam of behoud; kinderen houden naam tenzij rechter ingrijpt bij Rechtbank Utrecht.
Geldt voor geregistreerd partnerschap?
Ja, gelijk aan huwelijk (art. 1:19 BW). Geen auto-wijziging bij samenlevingscontract.
Voor kinderen uit eerdere relaties?
Bij erkenning/voogdij kiezen ouders; kind behoudt naam tenzij nieuw akkoord.
Tips voor Utrechters
- Toekomstgericht denken: Denk aan baan in Utrecht Science Park, kids en mogelijke verhuizing. Combinaties zijn trendy maar papierwerk-intensief.
- Zoek hulp: Bij lastige gevallen (exotische namen) naar Het Juridisch Loket Utrecht of familierechtadvocaat.
- Documenteer alles: Bewaar akten voor soepele updates bij Utrechtse diensten.