Adoptieprocedure draagmoederschap in Utrecht
Voor inwoners van Utrecht biedt de adoptieprocedure draagmoederschap een duidelijke juridische weg om wensouders het ouderlijk gezag te geven over een kind geboren via draagmoederschap. Dit is nodig als de draagmoeder initieel als juridische moeder wordt geregistreerd, bijvoorbeeld zonder geldige overeenkomst of bij onverwachte problemen. Sinds de regulering van draagmoederschap in Nederland in 2022 blijft adoptie cruciaal in Utrechtse gevallen om wensouders volledig als ouders te erkennen.
Wettelijke basis
De procedure valt onder het personen- en familierecht in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW), met name Titel 15 BW (art. 1:227-1:248) voor adoptie van minderjarigen. De Wet draagmoederschap (15 maart 2022, Stb. 2022, 108) legaliseert draagmoederschap en introduceert de opvoedingsovereenkomst (art. 1:51a BW). Bij een notariële overeenkomst voor week 12 van de zwangerschap erkennen wensouders het kind meteen na de geboorte, zonder dat de draagmoeder ouderlijk gezag krijgt. Zonder dit of bij schending blijft de draagmoeder juridisch moeder, waardoor adoptie via de Rechtbank Utrecht noodzakelijk is (art. 1:228 BW).
Adoptie vraagt steeds om rechterlijke goedkeuring en een advies van de raad voor de kinderbescherming (art. 1:231 BW). Commercieel draagmoederschap is verboden (art. 1:51c BW), wat de Utrechtse procedure extra streng maakt. Neem voor gratis advies contact op met Het Juridisch Loket Utrecht.
Voorwaarden voor adoptie bij draagmoederschap in Utrecht
De Rechtbank Utrecht hanteert strenge eisen:
- Adoptant(en) zijn meerderjarig met een Gedragsverklaring Justis (VOG-NP).
- Het kind is minderjarig en adoptie dient het kindbelang (art. 1:228 lid 1 BW).
- De draagmoeder geeft onherroepelijke toestemming (art. 1:233 BW), behalve bij onbekwaamheid.
- Wensouders minstens 4 jaar ouder dan het kind, met uitzonderingen bij draagmoederschap.
- Geen directe bloedband, tenzij uit noodzaak.
De rechter in Utrecht controleert expliciet op kinderhandel of uitbuiting.
Stappen in de Utrechtse adoptieprocedure
De procedure bij de Rechtbank Utrecht duurt doorgaans 6-12 maanden:
- Voorbereiding: Sluit een notariële opvoedingsovereenkomst vroegtijdig en verzamel medische en psychologische documenten. Raadpleeg Het Juridisch Loket Utrecht voor begeleiding.
- Na geboorte: Vraag erkenning aan bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de Gemeente Utrecht (art. 1:202 BW) als de draagmoeder moeder blijft.
- Aanvraag: Indienen verzoekschrift bij de Rechtbank Utrecht (art. 1:230 BW) met ID's, VOG's, kinderbeschermingsadvies en draagmoedertoestemming.
- Hoorzitting: Rechter hoort partijen en kind (vanaf 12 jaar; art. 1:232 BW).
- Beschikking: Bij akkoord worden wensouders ouders met nieuw geboorte-akt.
- Registratie: Aanmelding in de Basisregistratie Personen (BRP) bij de Gemeente Utrecht.
Vergelijking reguliere vs. draagmoederschap-adoptie
| Aspect | Reguliere adoptie | Draagmoederschap-adoptie Utrecht |
|---|---|---|
| Duur | 1-3 jaar | 6-12 maanden |
| Kosten | €10.000-€30.000 | €5.000-€15.000 (excl. vergoedingen) |
| Anonimiteit | Vaak internationaal | Bekend, relationeel |
| Toetsing | Streng via intermediair | Rechtbank Utrecht + kinderbescherming |
Rechten en plichten in Utrecht
Rechten wensouders:
- Volledig juridisch ouderschap, erfrecht en naam na adoptie.
- Ouderlijk gezag over het kind.
Plichten:
- Vergoeden redelijke kosten draagmoeder (art. 1:51b BW), zonder commercieel doel.
- Openheid over herkomst (NVK-advies).
- Nazorg voor draagmoeder faciliteren.
Rechten draagmoeder: Beperkte onttrekking aan gezag zonder adoptie; recht op informatie behouden.
Praktijkvoorbeelden uit Utrecht
Voorbeeld 1: Draagmoeder Lisa uit Utrecht en wensouders Mark en Sophie sluiten geen tijdige overeenkomst. Na geboorte erkent Mark het kind bij de Gemeente Utrecht, maar Lisa blijft moeder. De Rechtbank Utrecht keurt adoptie goed na positief advies.
Voorbeeld 2: Bij IVF-problemen blijft de draagmoeder moeder. Rechter weigert adoptie door zwakke band met wensmoeder, tenzij gedeeld gezag wordt getest.
Vroeg advies van Het Juridisch Loket Utrecht voorkomt complicaties. Lees meer over draagmoederschap in Utrecht.
Veelgestelde vragen
Moet adoptie altijd bij draagmoederschap in Utrecht?
Nee, geldige opvoedingsovereenkomst maakt wensouders direct ouders. Alleen nodig bij geen akkoord of ruzie.
Hoe lang duurt het bij Rechtbank Utrecht?
6-12 maanden, afhankelijk van complexiteit. Begin op tijd.
Kan een alleenstaande in Utrecht adopteren?
Ja, bij voldoening voorwaarden (art. 1:227 BW). Strenge kindbelangtoets.
Wat als de draagmoeder heroverweegt?
Haar toestemming is cruciaal; zonder dit blokkeert adoptie. Zoek direct hulp bij Het Juridisch Loket Utrecht.
Wanneer is adoptie nodig bij draagmoederschap in Utrecht?
Adoptie is nodig als de draagmoeder juridisch moeder blijft staan (bijvoorbeeld door gebrek aan een geldige opvoedingsovereenkomst of problemen tijdens de zwangerschap). Wensouders krijgen dan via de Rechtbank Utrecht het ouderlijk gezag toegekend.
Wat zijn de belangrijkste voorwaarden voor adoptie in Utrecht?
Wensouders moeten meerderjarig zijn, een VOG-NP hebben, het kindbelang dient te worden gediend, de draagmoeder moet onherroepelijk toestemming geven en er mag geen sprake zijn van commerciële draagmoederschap of kinderhandel.
Hoe lang duurt de adoptieprocedure bij draagmoederschap in Utrecht?
De procedure duurt meestal 6 tot 12 maanden, van het indienen van het verzoekschrift tot de definitieve registratie in de BRP. Dit is sneller dan reguliere adoptie (1-3 jaar).
Wat kost adoptie bij draagmoederschap in Utrecht?
De kosten liggen tussen €5.000 en €15.000 (exclusief vergoedingen aan de draagmoeder). Dit is goedkoper dan reguliere adoptie (€10.000–€30.000). Raadpleeg Het Juridisch Loket Utrecht voor een precieze schatting.
Moet de draagmoeder akkoord gaan met de adoptie?
Ja, de draagmoeder moet schriftelijk en onherroepelijk toestemming geven (art. 1:233 BW), tenzij zij niet bekwaam is. De rechter controleert of deze toestemming vrijwillig en goed geïnformeerd is gegeven.
Kan ik als wensouder meteen na de geboorte adoptie aanvragen?
Nee, eerst moet de draagmoeder juridisch moeder zijn gebleven (bijvoorbeeld door gebrek aan een opvoedingsovereenkomst). Vervolgens moet je via de Rechtbank Utrecht een adoptieprocedure starten, die pas na de geboorte kan beginnen.
Welke instanties in Utrecht helpen bij de adoptieprocedure?
Belangrijke instanties zijn de Rechtbank Utrecht (voor het adoptieverzoek), Het Juridisch Loket Utrecht (voor gratis advies), de Gemeente Utrecht (voor registratie in de BRP) en de Raad voor de Kinderbescherming (voor het verplichte advies).