In bepaalde strafzaken in Utrecht kunnen getuigen anoniem blijven om hun veiligheid te waarborgen tegen mogelijke vergeldingsacties. Dit kan echter de rechten van de verdachte beperken.
Wanneer is anonimiteit toegestaan?
Anonimiteit voor een getuige wordt overwogen onder de volgende omstandigheden:
- Er is een reële dreiging voor de veiligheid van de getuige
- De getuige voelt zich niet vrij om openlijk te spreken zonder bescherming
- Het betreft zware criminele feiten
Soorten anonimiteit
Deels anonieme getuige
De identiteit van de getuige is onbekend voor de verdachte, maar wel bekend bij de rechter. De verdediging kan via schriftelijke vragen input leveren.
Volledig anonieme getuige (artikel 226a Sv)
De getuige wordt verhoord door de rechter-commissaris, waarbij stem en uiterlijk kunnen worden aangepast. De verdachte ontvangt enkel de inhoud van de verklaring, zonder te weten wie de getuige is.
Extra beschermde getuige
In zaken gerelateerd aan terrorisme of zware georganiseerde criminaliteit kunnen speciale beschermingsmaatregelen gelden, bijvoorbeeld voor bronnen van de AIVD.
Bewijskracht van anonieme verklaringen
Een veroordeling mag niet enkel of voornamelijk gebaseerd zijn op verklaringen van anonieme getuigen. Aanvullend bewijs is noodzakelijk.
Compensatiemaatregelen voor de verdediging
Om het gebrek aan directe confrontatie met de getuige te compenseren, gelden de volgende regels:
- De verdediging kan schriftelijk vragen indienen
- De rechter-commissaris beoordeelt de geloofwaardigheid van de getuige
- De rechterlijke beslissing moet grondig worden onderbouwd
Lokale informatie Utrecht
Voor juridische zaken rondom anonieme getuigen in Utrecht kunt u terecht bij:
- Rechtbank Midden-Nederland: Vrouwe Justitiaplein 1, Utrecht
- Juridisch Loket Utrecht: Catharijnesingel 55, Utrecht
Veelgestelde vragen over anonieme getuigen
Wanneer kan een getuige anoniem blijven?
Een getuige kan anoniem blijven bij een serieuze bedreiging van diens veiligheid, als de getuige zich anders niet vrij voelt om te getuigen, of bij zware misdrijven. De rechter bepaalt of anonimiteit gerechtvaardigd is.
Wat onderscheidt een deels anonieme van een volledig anonieme getuige?
Bij een deels anonieme getuige kent de rechter de identiteit, maar de verdachte niet, en kan de verdediging schriftelijk vragen stellen. Een volledig anonieme getuige (artikel 226a Sv) wordt afgeschermd gehoord door de rechter-commissaris, met onherkenbare stem of uiterlijk.
Kan een veroordeling enkel gebaseerd zijn op anonieme verklaringen?
Nee, een veroordeling mag niet alleen of voornamelijk steunen op anonieme getuigenissen. Er moet altijd aanvullend bewijs zijn, zoals andere verklaringen of technisch bewijs.
Hoe kan de verdediging omgaan met een anonieme getuige?
De verdediging kan schriftelijke vragen stellen, die door de rechter-commissaris worden behandeld. Daarnaast wordt de betrouwbaarheid van de getuige door de rechter gecontroleerd.
Wat houdt een extra beschermde getuige in?
Dit betreft getuigen in uitzonderlijke zaken zoals terrorisme, waarbij hun identiteit volledig geheim blijft, soms zelfs voor de rechter, om hun veiligheid te garanderen.