AOW-gat uitgelegd voor inwoners van Utrecht

AOW-gat: het gat in uw AOW-opbouw als Utrechter

Het AOW-gat ontstaat wanneer u geen AOW-rechten opbouwt omdat u tussen uw 15e verjaardag en de AOW-leeftijd niet in Nederland woonde. Dit resulteert in een lager basispensioen. Vanaf 2024 biedt een compensatieregeling hulp voor groepen zoals kinderen van gastarbeiders. Als inwoner van Utrecht leest u hier hoe dit werkt en waar u lokaal terechtkunt voor advies.

Wat houdt een AOW-gat in?

Onder de Algemene Ouderdomswet (AOW) start uw pensioenopbouw op de dag na uw 15e verjaardag tot aan de pensioenleeftijd. Voor elk volledig jaar in Nederland of onder AOW-verzekering bouwt u 2% van het volledige basispensioen op. Een AOW-gat treedt op bij (gedeeltelijk) verblijf buiten Nederland zonder verzekering. Dit speelt vaak bij:

• Mensen die voor hun 15e in het buitenland verbleven.
• Kinderen van migranten die jong naar Nederland kwamen zonder volle opbouw.
• Personen die emigreerden en later terugkeerden naar Utrecht.

Een totaal gat leidt tot 0% AOW, een halve tot circa 50%. In 2024 heeft ongeveer 10% van de AOW-ontvangers een incompleet pensioen hierdoor.

Wettelijke grondslag van het AOW-gat

De basis ligt in de Algemene Ouderdomswet (AOW):

• Artikel 7 AOW: Verzekering begint na de 15e verjaardag.
• Artikel 16 AOW: Pensioen evenredig aan verzekerde jaren (2% per jaar).
• Artikel 17 AOW: Uitzonderingen voor buitenlandse verzekering via internationale verdragen.

Sinds 1 januari 2024 is de Wet compensatie aow-gat (Bulletin van Wetten en Besluiten 2023, 456) van kracht. Deze voorziet in een maandelijkse toeslag voor bepaalde groepen en loopt tot 2035 met budgettaire neutraliteit.

Oorzaken van een AOW-gat in de praktijk

Het gat komt door woonplaats buiten Nederland, niet door werk. Typische gevallen:

1. Opgegroeid abroad: Geen opbouw voor vestiging in Nederland.
2. Kinderen van gastarbeiders: Ouders in jaren '60/'70 naar Utrecht-gebied; kinderen uit Marokko/Turkije met gat tot 15e.
3. Emigratie en terugkeer: Vertrek naar Australië op 20e, remigratie op 60e in Utrecht: 40 jaar gat.
4. Geen nationaliteit tot 15e: Vóór 1985 alleen woonplaats voor niet-Nederlanders.

Vergelijking: Volledige versus onvolledige AOW

Bron: SVB, 2024-bedragen. Partnertoeslag kan €1.000+ toevoegen.

Impact van een AOW-gat op Utrechters

Minder AOW leidt tot financiële knelpunten bij pensionering. Voorbeelden:

Voorbeeld 1: Ahmed (1965, Marokko) vestigde zich op 10-jarige leeftijd in Utrecht. Opbouw vanaf 15: 40 jaar, 80% AOW (€1.160). Compensatie kan het volledig maken.

Voorbeeld 2: Maria (1955, Suriname) kwam op 25e naar Utrecht. 10 jaar gat: 80% AOW, geen compensatie.

Resultaat: Risico op armoede, steun via kinderen of bijstand van Gemeente Utrecht. Partnertoeslag helpt bij huwelijk met volle AOW.

Compensatieregeling voor AOW-gat

De wet richt zich op kinderen van arbeidsmigranten (bijv. Marokko, Turkije, geboren 1955-1986) met gat door vroeg verblijf abroad. Voorwaarden:

• AOW-recht vanaf 1-1-2024.
• Onvolledig door buitenlands verblijf.
• Ouders werkten in NL-sectoren zoals landbouw of industrie.

Toeslag vult tot volle AOW. Vraag aan bij SVB. Veel automatische toekenningen; einddatum 1-1-2035.

Uw rechten en verplichtingen bij AOW-gat

Rechten:

• Gratis proefberekening bij SVB.
• Compensatie indien in aanmerking.
• Bezwaar indienen (binnen 4 weken); eventueel naar Rechtbank Utrecht.

Plichten:

• Adreswijzigingen melden aan SVB en Gemeente Utrecht.
• Bewijs van onverzekerd buitenlands verblijf leveren.

Lees ook ons artikel over AOW - Het Basispensioen.

Veelgestelde vragen

Tips voor Utrechters

Voorkom problemen:

• Proefberekening: Jaarlijks via SVB.nl.
• Sparen: Via bedrijfspensioen of lijfrente.
• Partnertoeslag: Huwelijk met AOW'er helpt.
• Bezwaar: Bij fouten; 20% succesvol.
• Advies: Bij Het Juridisch Loket Utrecht voor complexe situaties.

Gerelateerd: Partnertoeslag AOW