Buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand in Utrecht
Een buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand (BABS) in Utrecht is een beëdigde ambtenaar die huwelijken en geregistreerde partnerschappen mag voltrekken op bijzondere plekken buiten het stadhuis, zoals langs de Oudegracht, in het Wilhelminapark of bij Kasteel de Haar. Dit geeft Utrechters de kans op een memorabele, persoonlijke ceremonie. In dit artikel duiken we in de rol van de BABS, de juridische kaders en handige tips voor lokale koppels.
Wat doet een BABS in Utrecht?
De buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand wordt benoemd door de Kroon op voordracht van de burgemeester van de Gemeente Utrecht. Anders dan de reguliere ambtenaar van de burgerlijke stand, die alle akten beheert, focust de BABS zich uitsluitend op huwelijks- en partnerschapsvoltrekkingen buiten het stadhuis. Perfect voor wie droomt van een ceremonie op een unieke Utrechtse locatie, zoals besproken in ons artikel over trouwlocaties en kosten.
BABS'en in Utrecht behandelen geen geboorte- of overlijdensaktes. Er zijn talloze BABS'en in Nederland, velen werken freelance voor gemeenten zoals Utrecht.
Wettelijke basis
De BABS-regeling is vastgelegd in de Wet op de burgerlijke stand (artikelen 15 en 16) en de Gemeentewet (artikelen 157-160). Artikel 16 stelt dat de Kroon benoemt op verzoek van de burgemeester, voor zes jaar met optie tot verlenging. Het Burgerlijk Wetboek Boek 1 (artikelen 30-44 huwelijk, 80-87 partnerschap) regelt de voorwaarden. Een huwelijk vereist voltrekking door een ambtenaar op een door de Gemeente Utrecht goedgekeurde plek (artikel 44 BW). Utrecht beperkt buitenshuis-voltrekkingen tot maximaal 20% om administratie beheersbaar te houden.
Taken en verantwoordelijkheden
Belangrijkste verantwoordelijkheden van een Utrechtse BABS:
- Voltrekking van huwelijk of partnerschap op een door de gemeente goedgekeurde locatie.
- Verificatie van identiteit en volmachten van bruid, bruidegom en getuigen.
- Voorlezen van de akte van huwelijksvoltrekking en vaststellen van wederzijdse instemming.
- Opstellen, ondertekenen en indienen van de akte bij de burgerlijke stand van Utrecht.
BABS'en bereiden vaak een op maat gemaakte speech voor, maar blijven strikt neutraal, zonder religieuze of politieke bias.
Rechten en plichten
Rechten:
- Vergoeding van kosten via de Gemeente Utrecht of het paar.
- Vrijheid om opdrachten te weigeren bij ongeschikte locaties.
Plichten:
- Volstrekte geheimhouding (artikel 32 Wet op de burgerlijke stand).
- Neutraal en niet-discriminerend optreden.
- Beschikbaarheid melden bij de burgemeester en benoeming up-to-date houden.
- Exacte naleving van de wettelijke procedure, inclusief vaste formuleringen.
Praktische voorbeelden in Utrecht
Neem Lisa en Mark, die willen trouwen op een boot over de Oudegracht. Via de website van de Gemeente Utrecht kiezen ze een BABS. Die checkt of de boot is goedgekeurd als trouwlocatie, schrijft een speech met lokale verwijzingen naar de Domtoren en voltrekt de ceremonie bij schemering. De akte gaat direct naar het stadhuis.
Of een koppel uit Utrecht-Oost dat kiest voor een bosrijke plek in Amelisweerd. De gemeente wijst een BABS toe, die reiskosten declareert – flexibeler dan een standaard ambtenaar gebonden aan kantooruren.
Vergelijking: BABS versus gewone ambtenaar
| Aspect | Buitengewoon ambtenaar (BABS) | Gewone ambtenaar |
|---|---|---|
| Taken | Voltrekking huwelijk/partnerschap buiten stadhuis | Alle burgerlijke stand-akten |
| Locatie | Utrechtse hotspots (Oudegracht, parken) | Stadhuis Utrecht |
| Benoeming | Kroon, 6 jaar | Burgemeester, vast |
| Kosten | Standaardtarief stadhuis | |
| Aantal | Veel freelance in regio | Beperkt per gemeente |
Veelgestelde vragen
Kan een BABS in Utrecht weigeren?
Ja, bij niet-goedgekeurde locaties of administratieve issues, maar nooit om discriminerende redenen. Klachten indienen bij de Gemeente Utrecht.
Hoe word ik BABS in Utrecht?
Meld je aan bij de Gemeente Utrecht. Vereisten: 18+, schoon verleden, BABS-opleiding (via Koninklijke Federatie). Burgemeester draagt voor bij Kroon.
Waar vind ik een BABS in Utrecht en wat kost het?
Op de site van de Gemeente Utrecht of Koninklijke Federatie van BABS. Tarieven: €200-€800, afhankelijk van afstand en prep. Zie trouwlocaties en kosten.
Mag een BABS online trouwen?
Nee, fysieke aanwezigheid is verplicht (artikel 44 BW). Digitale alternatieven zijn niet toegestaan.