Calamiteitenverlof: duurregels en uw rechten
Calamiteitenverlof is een vorm van verlof dat werknemers in Nederland kunnen opnemen bij ernstige persoonlijke omstandigheden, zoals het overlijden van een naaste of een zware ziekte. De duur van dit verlof is echter strikt geregeld. In dit artikel leggen we uit hoe lang calamiteitenverlof duurt, wie er recht op heeft en welke stappen u moet nemen in Utrecht en omgeving.
Wat is calamiteitenverlof?
Calamiteitenverlof is een vorm van kort verzuimverlof dat werknemers toestaat om tijd vrij te nemen bij onvoorziene, ernstige persoonlijke omstandigheden. Dit kan bijvoorbeeld gaan om:
- Het overlijden van een naaste (zoals een ouder, kind, partner of broer/zus).
- Een zware ziekte of ongeval van een naaste.
- Een ernstige calamiteit in uw eigen leven, zoals een brand of overstroming.
De belangrijkste wet die calamiteitenverlof regelt, is de Wet arbeid en zorg (Waz). Daarnaast spelen de CAO (Collectieve Arbeidsovereenkomst) en de individuele arbeidsovereenkomst een rol. Als uw werkgever geen regels heeft vastgelegd in de CAO of arbeidsovereenkomst, gelden de wettelijke regels. In Utrecht kunt u bij geschillen terecht bij de Rechtbank Midden-Nederland, Vrouwe Justitiaplein 1.
Hoe lang mag calamiteitenverlof duren?
De duur van calamiteitenverlof is wettelijk beperkt. Volgens de Wet arbeid en zorg heeft een werknemer recht op:
- 2 dagen bij het overlijden van een naaste.
- 1 dag bij een ernstige ziekte of ongeval van een naaste.
Let op: deze dagen zijn kort verzuimverlof en tellen niet mee als vakantiedagen of ziekteverlof. Ook zijn ze niet op te bouwen voor een volgende keer.
In sommige gevallen kan uw werkgever extra dagen verlenen, bijvoorbeeld als bedoeld in de CAO of als dit in uw arbeidsovereenkomst is vastgelegd. Het is daarom verstandig om na te gaan of uw werkgever strengere of mildere regels hanteert. Voor advies in Utrecht kunt u terecht bij het Juridisch Loket Utrecht, Catharijnesingel 55.
| Calamiteit | Wettelijke duur | CAO/arbeidsovereenkomst |
|---|---|---|
| Overlijden naaste | 2 dagen | Kan langer zijn (bijv. 3-5 dagen) |
| Zware ziekte/ongeval naaste | 1 dag | Kan langer zijn (bijv. 2-3 dagen) |
Wat zijn uw rechten en plichten?
Rechten van de werknemer
- U heeft recht op betaald verlof voor de wettelijke dagen, tenzij uw werkgever anders heeft afgesproken.
- U mag het verlof opnemen zonder dat dit als ziekteverlof wordt aangemerkt.
- U hoeft geen medische verklaring te overleggen, tenzij uw werkgever dit specifiek eist (wat niet gebruikelijk is bij calamiteitenverlof).
Plichten van de werknemer
- U moet uw werkgever zo snel mogelijk op de hoogte brengen van de calamiteit en het verlof.
- U moet aantonen dat de calamiteit werkelijk heeft plaatsgevonden (bijv. door een overlijdensbericht of medisch attest).
- U mag het verlof niet misbruiken; het is bedoeld voor ernstige, onvoorziene omstandigheden.
Plichten van de werkgever
- De werkgever moet het verlof goedkeuren, tenzij er sprake is van misbruik.
- De werkgever mag u niet benadelen door het verlof te weigeren zonder goede reden.
- De werkgever mag geen loon inhouden voor de dagen van calamiteitenverlof, tenzij anders is overeengekomen.
Praktische voorbeelden
Voorbeeld 1: Overlijden van een ouder
Stel, uw moeder overlijdt plotseling. U belt uw werkgever en meldt dat u 2 dagen calamiteitenverlof nodig heeft om naar de begrafenis te gaan en om afscheid te nemen. U hoeft geen ziekteverlof op te nemen, omdat dit een calamiteit betreft. U ontvangt loon voor deze dagen, tenzij uw arbeidsovereenkomst anders regelt.
Voorbeeld 2: Zware ziekte van een kind
Uw kind raakt zwaar gewond bij een ongeval en moet onmiddellijk geopereerd worden. U neemt 1 dag calamiteitenverlof om bij uw kind te zijn in het Utrechtse ziekenhuis. U hoeft geen ziekteverlof op te nemen en uw loon wordt doorbetaald.
Voorbeeld 3: Brand in uw woning in Utrecht
Er breekt brand uit in uw woning aan de Oudegracht. U meldt direct calamiteitenverlof aan om de situatie te regelen met verzekering en hulpdiensten. U heeft recht op verlof voor de eerste uren/dag om de acute calamiteit op te vangen.
Hulp in Utrecht
Bij vragen of geschillen over calamiteitenverlof in Utrecht:
- Rechtbank Midden-Nederland: Vrouwe Justitiaplein 1, Utrecht
- Juridisch Loket Utrecht: Catharijnesingel 55, Utrecht (gratis advies)