Datieve voogdij in Utrecht
Datieve voogdij wordt ingesteld door de kantonrechter van de Rechtbank Utrecht als er geen wettelijke voogd is voor een minderjarig kind. Dit regelt de zorg voor de persoonlijke aangelegenheden en financiën van het kind, bijvoorbeeld bij overlijden van beide ouders zonder familie die automatisch voogd wordt. Specifiek voor Utrechters: ontdek de lokale procedure, regels en praktijk bij de Rechtbank Utrecht.
Wettelijke grondslag voor datieve voogdij
De regels staan in het Nederlandse Burgerlijk Wetboek Boek 1 (BW), Titel 15. Datieve voogdij is geregeld in artikel 1:298 BW: de kantonrechter van de Rechtbank Utrecht benoemt een voogd als er geen ouder met gezag of wettelijke voogd beschikbaar is. Dit vult aan op de wettelijke voogdij (art. 1:252-1:297 BW).
De voogdij dekt persoonlijke zorg en vermogensbeheer (art. 1:245 BW). Voor financiën controleert vaak een raad voor het familierecht (art. 1:309 BW). Altijd staat het kindbelang centraal, zoals in art. 1:247 BW.
Wanneer geldt datieve voogdij in Utrecht?
In Utrecht komt datieve voogdij voor in zeldzame situaties:
- Beide ouders overleden zonder wettelijke voogd, zoals grootouders of meerderjarige siblings (art. 1:252 BW).
- Ouders onbekend of ongeschikt (bijv. onttrekking gezag, art. 1:261 BW).
- Verzoek van erfgenamen voor een weeskind in de regio Utrecht.
- Internationale zaken, zoals alleenstaande migrantenkinderen via Gemeente Utrecht.
De kantonrechter van Rechtbank Utrecht kan zelf ingrijpen of een verzoek honoreren (art. 1:298 lid 2 BW). Neem contact op met Het Juridisch Loket Utrecht voor advies.
Procedure bij Rechtbank Utrecht
De aanvraag gaat naar de kantonrechter Rechtbank Utrecht, voor kinderen woonachtig in dit arrondissement. Stappen:
- Verzoek indienen: Zelf of met advocaat, met redenen waarom u geschikt bent (formulier rechtspraak.nl).
- Gehoor: Rechter spreekt betrokkenen en kind vanaf 12 jaar (art. 1:377 BW).
- Beschikking: Beslissing binnen weken; griffierecht circa €85 (2024).
- Inschrijving: Centraal voogdijregister.
Voorkeur gaat uit naar familie of bekenden uit Utrecht, met focus op kindbelang.
Wettelijke vs. datieve voogdij
| Aspect | Wettelijke voogdij | Datieve voogdij Utrecht |
|---|---|---|
| Benoeming | Automatisch (bijv. grootouders) | Rechtbank Utrecht |
| Wettelijke basis | Art. 1:252-297 BW | Art. 1:298 BW |
| Voorkeur | Familie | Meest passend, vaak lokale pleegverzorger |
| Procedure | Zonder rechtbank | Verzoek en gehoor bij Rechtbank Utrecht |
| Einde | Bij 18 jaar | Ontslag via rechter (art. 1:320 BW) |
Lees meer over voogdij in ons artikel voogdij in Utrecht.
Verantwoordelijkheden van de datieve voogd
Een datieve voogd in Utrecht verzorgt:
- Dagelijkse zorg: Huisvesting, school, gezondheid (art. 1:247 BW).
- Financiën: Rekeningen, erfenis; jaarverslag aan raad (art. 1:309 BW).
- Vertgenwoordiging: Beslissingen voor het kind.
Voordelen: Onkostenvergoeding (art. 1:316 BW), toeslag uit erfenis. Plicht: Kind eerst, geen eigenbelang. Ontslag bij problemen (art. 1:320 BW).
Praktijk in Utrecht
Voorbeeld 1: Na ongeval op de A2 bij Utrecht overlijden ouders van Tim (10). Grootouders niet mogelijk; tante uit Kanaleneiland wordt door Rechtbank Utrecht benoemd en beheert €50.000 erfenis plus school in Utrecht.
Voorbeeld 2: Alleenstaande vluchteling Sara (14) via Gemeente Utrecht. Pleegmoeder uit Overvecht krijgt voogdij met raadstoezicht op uitkering.
Voorbeeld 3: Ouders in coma; UHP-kind uit Utrecht Zuid bij kennis. Na gezagsonttrekking: datieve voogdij voor continuïteit.
Zo biedt datieve voogdij in Utrecht maatwerk.
Veelgestelde vragen over Utrecht
Kan ik voogd worden voor een niet-familielid in Utrecht?
Ja, mits meerderjarig, woonachtig in Nederland en geschikt. Rechtbank Utrecht checkt kindbelang, verleden en motivatie.
Wat bij faillissement van voogd in Utrecht?
Rechter ontslaat (art. 1:320 BW) en benoemt nieuw. Kindvermogen beschermd door raad.
Hoe lang duurt het in Utrecht?
Tot 18 jaar, adoptie of ontslag. Wijziging via Rechtbank Utrecht.
Is VOG verplicht bij Rechtbank Utrecht?
Niet altijd, maar vaak gevraagd voor kindveiligheid.
Tips voor Utrechters
- Voorbereiding: Toon band met kind en eigen stabiliteit (baan, huis in Utrecht).
- Hulp zoeken: Start bij Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis advies.
- Administreer: Noteer uitgaven voor raad.
- Kind horen: Betrek vanaf 12 jaar voor betere band.
- Meer info: Zie voogdij, ouderlijke macht of pleegzorg in Utrecht.