Draagmoederschap betreft een situatie waarin een vrouw een kind draagt voor wensouders die zelf geen kinderen kunnen krijgen. In Nederland, en dus ook in Utrecht, ontbreekt specifieke wetgeving hierover, wat vaak leidt tot complexe juridische vraagstukken.
Soorten Draagmoederschap
| Categorie | Genetische Herkomst |
|---|---|
| Geavanceerd (IVF) | Eicel van wensmoeder of donor, zaad van wensvader of donor |
| Eenvoudig | Eicel van draagmoeder, zaad van wensvader |
Juridische Context in Nederland
De stand van zaken rondom draagmoederschap in Nederland:
- Het is niet expliciet verboden
- Er is geen specifieke wetgeving voor
- Commerciële vormen zijn niet toegestaan
- De draagmoeder wordt juridisch als moeder gezien
- Overdracht van ouderschap verloopt via adoptie
Juridisch Ouderschap bij Geboorte
Bij de geboorte van het kind:
- De draagmoeder is de wettelijke moeder (zij heeft het kind gebaard)
- Haar echtgenoot of partner is juridisch vader, indien van toepassing
- Wensouders hebben geen juridische status als ouders
Stappenplan voor Wensouders in Utrecht
- De wensvader erkent het kind (indien biologisch vader) of start een adoptieproces
- De draagmoeder doet afstand van haar gezag
- De wensmoeder adopteert het kind via een juridische procedure
- Deze procedure duurt minimaal één jaar
Internationale Draagmoederschapstrajecten
Veel wensouders uit Utrecht kiezen voor draagmoederschap in het buitenland (bijvoorbeeld de VS of Oekraïne), waar wetgeving duidelijker is. Dit brengt echter uitdagingen met zich mee:
- Erkenning van buitenlandse documenten in Nederland
- Het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit voor het kind
- Mogelijk een aanvullende adoptieprocedure
Ontwikkelingen in Wetgeving
Er is een wetsvoorstel genaamd 'Kind, draagmoederschap en afstamming' in de maak, dat de rechten en plichten van zowel draagmoeders als wensouders beter moet waarborgen.
Is draagmoederschap toegestaan in Nederland?
Het is niet verboden, maar ook niet wettelijk vastgelegd. Commerciële bemiddeling is strafbaar, hoewel een vergoeding voor onkosten aan de draagmoeder wel is toegestaan.Kan een draagmoeder besluiten het kind te houden?
Ja, juridisch gezien is zij de moeder bij geboorte. Als zij het kind niet afstaat, hebben wensouders weinig juridische middelen. Duidelijke afspraken vooraf zijn essentieel, maar niet altijd afdwingbaar.Hoelang duurt het voordat wensouders juridisch ouder worden?
Na de geboorte volgt een adoptieproces waarbij het kind minimaal één jaar bij de wensouders moet wonen. Het totale traject duurt doorgaans 1 tot 2 jaar.Veelgestelde Vragen over Draagmoederschap
Hoe word ik als wensouder juridisch ouder?
U moet een adoptietraject doorlopen. De wensvader erkent het kind (indien biologisch vader), de draagmoeder doet afstand van gezag, en de wensmoeder adopteert het kind. Dit proces duurt minstens een jaar en vereist juridische begeleiding, bijvoorbeeld via een advocaat in Utrecht.
Kan ik een draagmoeder in het buitenland zoeken?
Ja, landen zoals de VS of Oekraïne bieden vaak betere regelgeving. Houd echter rekening met het laten erkennen van buitenlandse aktes in Nederland, het regelen van nationaliteit en eventuele adoptieprocedures. Juridisch advies is hierbij onmisbaar.
Wat als de draagmoeder het kind niet afstaat?
Omdat zij juridisch de moeder is, hebben wensouders weinig opties als zij het kind houdt. Het maken van schriftelijke afspraken vóór de zwangerschap is belangrijk, ook al zijn deze in Nederland niet volledig afdwingbaar.
Mag ik een draagmoeder betalen?
Nee, commercieel draagmoederschap is verboden. Wel is een redelijke onkostenvergoeding mogelijk voor zaken als medische kosten of inkomensverlies. Bemiddeling met winstoogmerk is strafbaar.
Wat is de duur van het proces om juridisch ouder te worden?
Gemiddeld duurt dit 1 tot 2 jaar. Het kind moet minimaal een jaar bij de wensouders wonen voordat adoptie definitief wordt vastgelegd.
Wat zijn de risico’s in Nederland?
De belangrijkste risico’s zijn de juridische onduidelijkheid en het gebrek aan wettelijke kaders, wat kan leiden tot conflicten tussen draagmoeder en wensouders.
Lokale Hulp in Utrecht
Voor juridische ondersteuning kunt u terecht bij:
- Rechtbank Midden-Nederland, Vrouwe Justitiaplein 1, Utrecht
- Juridisch Loket Utrecht, Catharijnesingel 55, Utrecht