Duomoederschap houdt in dat een kind twee juridische moeders heeft. Dit kan voorkomen wanneer twee vrouwen in een relatie samen een kind krijgen via donorinseminatie.
Voorwaarden voor Duomoederschap
Duomoederschap wordt automatisch erkend onder de volgende omstandigheden:
- De vrouwen zijn gehuwd of hebben een geregistreerd partnerschap
- Het kind is verwekt met sperma van een anonieme donor via een erkende fertiliteitskliniek
- De partner van de biologische moeder heeft ingestemd met de verwekking
Juridische Status van de Duomoeder
| Omstandigheid | Juridisch Ouderschap |
|---|---|
| Gehuwd + anonieme donor (kliniek) | Beide moeders automatisch juridisch ouder |
| Gehuwd + bekende donor | Adoptie door de partner vereist |
| Niet gehuwd + anonieme donor | Erkenning door de partner mogelijk |
| Niet gehuwd + bekende donor | Adoptie door de partner noodzakelijk |
Erkenning als Duomoeder
Als de vrouwen niet getrouwd zijn, kan de partner het kind erkennen. De procedure is vergelijkbaar met die voor mannen:
- Toestemming van de biologische moeder is vereist
- Erkenning vindt plaats bij de gemeente of via een notaris
- Dit kan ook vóór de geboorte van het kind
Situatie met een Bekende Donor
Het gebruik van een bekende donor brengt extra juridische uitdagingen met zich mee:
- De donor kan het kind erkennen als juridisch ouder
- In dat geval is adoptie door de duomoeder noodzakelijk
- Het maken van duidelijke afspraken met de donor is essentieel
Gezag van de Duomoeder
In veel situaties krijgt de duomoeder automatisch gezag over het kind:
- Bij huwelijk: automatisch gezamenlijk gezag
- Bij erkenning na 2023: ook automatisch gezamenlijk gezag
- Bij adoptie: gezag wordt automatisch toegekend
Wat onderscheidt duomoederschap van adoptie?
Bij duomoederschap (automatisch of via erkenning) is de partner direct juridisch ouder. Bij adoptie wordt dit pas na een formele procedure vastgelegd, wat een intensiever proces is.Kan het kind informatie over de donor opvragen?
Als de donatie via een Nederlandse kliniek na 2004 plaatsvond, heeft het kind vanaf 16 jaar recht op donorinformatie. Stichting Donorgegevens kan de donor hierover informeren.Wat gebeurt er bij een relatiebreuk?
Bij een scheiding blijven dezelfde regels gelden als voor andere ouders: gezamenlijk gezag blijft bestaan, een ouderschapsplan is verplicht en alimentatie kan van toepassing zijn.Veelgestelde Vragen over Duomoederschap in Utrecht
Hoe word ik als partner automatisch juridisch ouder?
Als jullie getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben en het kind is verwekt met een anonieme donor via een erkende kliniek, ben je automatisch juridisch ouder. Schriftelijke instemming met de verwekking is noodzakelijk. Bij een bekende donor of ongehuwde status is erkenning of adoptie vereist.
Wat te doen bij een bekende donor en geen huwelijk?
Bij een bekende donor kan deze het kind erkennen, waardoor jij als duomoeder niet automatisch juridisch ouder bent. Een adoptieprocedure is dan nodig. Leg afspraken met de donor vast, bij voorkeur juridisch, om toekomstige conflicten te voorkomen.
Krijg ik als duomoeder automatisch gezag?
Ja, in de meeste gevallen. Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap is gezag automatisch gezamenlijk. Dit geldt sinds 2023 ook bij erkenning. Bij adoptie wordt gezag eveneens automatisch toegekend.
Kan mijn kind de identiteit van de donor achterhalen?
Bij verwekking via een Nederlandse kliniek na 2004 heeft het kind vanaf 16 jaar recht op donorinformatie. Bij een bekende donor of buitenlandse kliniek hangt dit af van gemaakte afspraken.
Wat als mijn relatie met de moeder eindigt?
Bij een scheiding blijven jullie juridisch ouders met gezamenlijk gezag. Een ouderschapsplan is nodig en alimentatie kan verschuldigd zijn, afhankelijk van inkomens en zorgverdeling.
Heb ik recht op ouderschapsverlof als duomoeder?
Ja, als juridisch ouder heb je recht op ouderschapsverlof, net als andere ouders.
Contact in Utrecht:
- Rechtbank Midden-Nederland: Vrouwe Justitiaplein 1, Utrecht
- Juridisch Loket Utrecht: Catharijnesingel 55, Utrecht