Duurzame arbeidsongeschiktheid in Utrecht
Duurzame arbeidsongeschiktheid houdt in dat een inwoner van Utrecht door ziekte of een beperking permanent niet meer kan werken, zonder uitzicht op herstel binnen vijf jaar. Dit resulteert meestal in een IVA-uitkering van het UWV. In dit artikel voor Utrechters lichten we toe wat het betekent, hoe de beoordeling verloopt en welke rechten u heeft, inclusief lokale ondersteuning.
Wat houdt duurzame arbeidsongeschiktheid in voor Utrechters?
Duurzame arbeidsongeschiktheid is een term uit de sociale zekerheidswetgeving. Na twee jaar ziekte – de periode van loondoorbetaling en wachttijd voor de WIA – evalueert het UWV of de ongeschiktheid blijvend is en niet geneest binnen afzienbare tijd.
Op basis van de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA) kwalificeert u als duurzaam arbeidsongeschikt als:
- De ongeschiktheid meer dan 65% bedraagt (volledig en duurzaam);
- Herstel niet binnen vijf jaar wordt voorzien;
- U jonger bent dan de pensioengerechtigde leeftijd.
Dit verschilt van tijdelijke ongeschiktheid, waar re-integratie of deeltijdwerk haalbaar blijft. Bij duurzame gevallen volgt de Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA): een uitkering voor het leven ter hoogte van 75% van uw voormalige loon.
Wettelijke basis
De WIA vormt de kern van duurzame arbeidsongeschiktheid. Relevante bepalingen zijn:
- Artikel 4 lid 2 WIA: Definieert 'volledig en duurzaam arbeidsongeschikt' als blijvend minder dan 65% verdiencapaciteit met geen verbetering in het vooruitzicht.
- Artikel 47 WIA: Stelt de IVA-uitkering in voor kwalificerende gevallen.
- Artikel 39-43 WIA: Beschrijven de UWV-beoordeling, inclusief Ziektewet en arbeidsongeschiktheidskeuring (ZWA).
Het UWV gebruikt medische en arbeidskundige rapporten. Tegen besluiten kunt u bezwaar maken en in beroep bij de Rechtbank Utrecht, conform de Algemene wet bestuursrecht (Awb), art. 7:1 e.v.
Hoe beoordeelt het UWV duurzame arbeidsongeschiktheid?
Na twee jaar ziekte stuurt het UWV een uitnodiging voor de Ziektewet- en Arbeidsongeschiktheidskeuring (ZWA). Het traject omvat:
- Medische beoordeling: Een verzekeringsarts analyseert klachten, therapieën en vooruitzichten. Duurzaamheid geldt bij minder dan 5% herstelkans in vijf jaar.
- Arbeidsdeskundige toets: Berekening van maatmanloon en resterend vermogen. Bij minder dan 35% capaciteit keurt UWV IVA goed.
- Periodieke herkeuring: Elke 1-5 jaar, behalve bij vastgestelde structurele duurzaamheid.
Het proces duurt doorgaans 8-14 weken. Niet meewerken kan leiden tot sancties, zoals korting op uw uitkering.
Verschil tussen duurzame en tijdelijke ongeschiktheid
Dit onderscheid bepaalt uw uitkeringsvorm. Overzicht:
| Aspect | Duurzame (IVA) | Tijdelijke (WGA) |
|---|---|---|
| Ongeschiktheid | >65% blijvend (geen herstel >5 jaar) | 35-65% of tijdelijk |
| Uitkering | 75% loon, levenslang | 70% of loongerelateerd, tijdelijk |
| Re-integratie | Minimaal of niet | Actief werk zoeken |
| Herbeoordeling | Zeldzaam | Regelmatig bij verbetering |
Lees meer over IVA-uitkering en WGA-uitkering.
Praktische voorbeelden uit Utrecht
Voorbeeld 1: Mevrouw Jansen (45) uit Utrecht-Noord met MS. Ondanks therapieën geen werk meer mogelijk. UWV verleent IVA: 75% van €2.500 = €1.875 netto maandelijks, levenslang.
Voorbeeld 2: Dhr. De Vries (52) uit Kanaleneiland met dwarslaesie na ongeval. Volledig afhankelijk van rolstoel, IVA na ZWA.
Voorbeeld 3: Burn-out patiënt uit Utrecht: Bij herstel binnen twee jaar WGA, maar chronische depressie met hoog risico kan IVA opleveren.
Medische prognose is hierin leidend.
Uw rechten en plichten in Utrecht
Rechten:
- Levenslange IVA (art. 47 WIA).
- Bezwaar binnen zes weken tegen UWV-besluit.
- Beroep bij Rechtbank Utrecht; gratis hulp via Het Juridisch Loket Utrecht.
- Aanvullende steun zoals Wmo via Gemeente Utrecht.
Plichten:
- Deelnemen aan keuringen.
- Veranderingen melden (werk, buitenland).
- Fraude vermijden: boetes tot 100% uitkering.
Veelgestelde vragen
Kan ik werken met IVA in Utrecht?
Nee, IVA verbiedt werken. Uitzonderlijk kleine klussen (tot 4 uur/week) mogelijk, maar altijd melden bij UWV om stopzetting te voorkomen.
Oneens met beoordeling?
Bezwaar binnen zes weken bij UWV, met medische bewijzen. Daarna beroep bij Rechtbank Utrecht. Succes ca. 30-40% met advies van Het Juridisch Loket Utrecht. Zie bezwaar UWV.
Hoe lang wachten op IVA-besluit?
8-14 weken na ZWA; bij drukte langer. Vraag loondoorbetaling uitstel aan via werkgever.
Impact leeftijd boven 55?
Gelijke criteria voor IVA. WGA kent soms ouderenregeling.
Tips voor Utrechters
Verhoog uw slaagkans bij duurzame arbeidsongeschiktheid:
- Documenteer alles: Verzamel medische dossiers en specialistenbrieven.
- Zoek lokale hulp: Neem contact op met Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis advies.
- Bereid keuring voor: Oefen met een jurist over vragen.
- Meld tijdig: Voor Wmo-ondersteuning bij Gemeente Utrecht.