Erfrecht bij behoud van het huwelijk in Utrecht
Bij een scheiding van tafel en bed bij de Rechtbank Utrecht blijft uw huwelijk juridisch bestaan. Hierdoor behoudt u als Utrechter het erfrecht met uw partner, anders dan bij een echtscheiding. De langstlevende erft doorgaans een significant deel van de erfenis, tenzij een testament anders bepaalt. Dit artikel biedt uitleg, voorbeelden en advies afgestemd op inwoners van Utrecht.
Wat betekent erfrecht bij behoud van het huwelijk voor Utrechters?
In Utrecht verwijst erfrecht bij behoud huwelijk naar situaties waarin echtgenoten via een scheiding van tafel en bed – bijvoorbeeld om religieuze of fiscale redenen – hun huwelijk intact houden en daarmee elkaars erfgenamen blijven. Volgens Nederlands recht is de partner standaard erfgenaam. Zonder testament delen de echtgenoot en kinderen de nalatenschap, met een gunstig deel voor de partner via het wettelijke ab-testamentaire erfdeel.
Dit speelt vaak bij scheiding van tafel en bed bij de Rechtbank Utrecht, waarbij koppels apart wonen en financiën regelen, maar het huwelijk niet eindigt. Voordelen zijn behoud van erfrecht, lagere erfbelasting of religieuze motieven. In tegenstelling tot echtscheiding, waarbij de ex-partner uitgesloten wordt (tenzij testament), blijft de aanspraak intact.
Wettelijke regels voor erfrecht bij behoud huwelijk
De basis ligt in het Burgerlijk Wetboek (BW), relevant voor procedures bij Rechtbank Utrecht:
- Boek 1 BW, art. 157-166: Scheiding van tafel en bed; huwelijk en goederenregime blijven bestaan (tenzij beperkt).
- Boek 4 BW, Titel 1 (art. 4:1 e.v.): Echtgenoot als reserve-erfgenaam met 50% plus kindsdeel, of alles zonder kinderen.
- Art. 4:13 BW: Bescherming langstlevende tegen uitsluiting door kinderen.
- Art. 4:91 BW: Bij echtscheiding vervalt testamentclausule, niet bij scheiding van tafel en bed.
Zie ook: Erfrecht na echtscheiding en Testament opstellen in Utrecht.
Voorbeelden van erfrecht bij behoud huwelijk in Utrecht
Voorbeeld: Pieter en Laura uit Utrecht kozen in 2021 voor scheiding van tafel en bed bij Rechtbank Utrecht om religieuze redenen. Ze wonen apart. Bij Pieters overlijden in 2026 zonder testament erft Laura:
- Direct de helft van de nalatenschap.
- Vruchtgebruik over de rest (ab-testamentair), afhankelijk van kinderen.
Voorbeeld 2: Mehmet en Aisha uit de Utrechtse wijk Kanaleneiland kiezen scheiding van tafel en bed voor fiscale voordelen, zoals geen overdrachtsbelasting op de woning. Bij Mehmet's dood erft Aisha de Utrechtse woning probleemloos.
Bij echtscheiding zou de ex-partner zonder nieuw testament niets krijgen.
Rechten en verplichtingen bij erfrecht behoud huwelijk
Rechten langstlevende partner:
- Automatisch erfgenaam (art. 4:10-13 BW).
- Wettelijk vruchtgebruik op woning en inboedel in Utrecht.
- Bescherming tegen onterving: maximaal 50% vrij te beschikken.
Verplichtingen:
- Erfbelasting schaal I (10-20% voor partners).
- Ruimte voor kinderen's legitieme portie (50% erfdeel).
- Bij scheiding van tafel en bed: gezamenlijke schulden blijven, meld bij Gemeente Utrecht.
Vergelijking scheiding van tafel en bed vs. echtscheiding in Utrecht
| Aspect | Scheiding tafel en bed | Echtscheiding |
|---|---|---|
| Erfrecht behoud | Ja, via Rechtbank Utrecht | Nee, ex uitgesloten |
| Woningverdeling | Vruchtgebruik intact | Verplicht verdelen |
| Fiscale voordelen | Behouden (erfbelasting) | Gedeeltelijk weg |
| Hertrouwen | Niet mogelijk | Wel mogelijk |
Veelgestelde vragen over erfrecht behoud huwelijk in Utrecht
Kan ik mijn partner onterven bij scheiding van tafel en bed?
Ja, beperkt tot 50% (art. 4:63 BW). Partner claimt legitieme portie. Neem contact op met Het Juridisch Loket Utrecht of notaris.
Wat met kinderen uit eerder huwelijk?
Partner krijgt vruchtgebruik, kinderen eigendom (art. 4:13 BW). Testament voorkomt geschillen; advies via Rechtbank Utrecht.
Invloed latere echtscheiding op erfrecht?
Scheiding van tafel en bed kan later echtscheiding worden; erfrecht vervalt dan voor toekomst, niet retroactief.
Is een testament nodig bij behoud huwelijk?
Niet verplicht, maar slim voor maatwerk zoals uitsluitingsclausule. Kijk bij Utrechtse notarissen.
Tips voor Utrechters
Maak optimaal gebruik van erfrecht behoud huwelijk:
- Consulteer Het Juridisch Loket Utrecht of notaris voor testament (€200-500).
- Fiscale voordelen benutten: Schaal I erfbelasting bij behoud huwelijk.
- Documenteer alles: Convenant bij scheiding van tafel en bed indienen bij Rechtbank Utrecht.