Erkenning duomoeder in Utrecht
Erkenning duomoeder is de juridische stap waarmee de niet-biologische moeder in een lesbisch koppel in Utrecht het kind officieel als hare erkent. Dit verleent haar direct ouderlijk gezag, onderhoudsplicht en erfrecht, net als de biologische moeder. Sinds 2019 vereenvoudigt de duomoedervoorziening dit proces voor Utrechtse inwoners, onder strikte voorwaarden.
Wat houdt erkenning duomoeder in?
In het Nederlandse familierecht is erkenning essentieel voor juridische afstamming. Bij heterokoppels geldt automatische vaderschap, maar voor lesbische stellen in Utrecht moet de duomoeder het kind erkennen om juridisch ouder te zijn. Dit is simpeler dan adoptie en sneller geregeld.
Door erkenning verkrijgt de duomoeder alle ouderlijke rechten, inclusief informatie-inzage, beslissingsmacht en erfrecht. Zonder erkenning blijft ze juridisch een outsider, met alleen indirect contact via de biologische ouder.
Wettelijke grondslag voor Utrechtse duomoeders
De erkenning duomoeder valt onder Burgerlijk Wetboek Boek 1 (BW Boek 1). Relevante artikelen:
- Artikel 1:199 BW: Basisregels erkenning.
- Artikel 1:207 lid 2 BW: Speciale duomoeder-regeling.
- Artikel 1:253a BW: Gezamenlijk gezag post-erkenning.
De Wet van 6 december 2018 (Stb. 2018, 461), de 'duomoedervoorziening', geldt sinds 1 april 2019. In Utrecht kan de duomoeder het kind samen met de biologische moeder erkennen, zelfs vanaf zwangerschap. Eisen:
- Gemeenschappelijk huishouden in Utrecht (huwelijk of partnerschap niet verplicht, maar nuttig).
- Beide moeders bevestigen intentie voor gezamenlijke opvoeding.
- Geen andere vader of erkenner.
Vroeger was adoptie nodig, wat tijdrovend en duur was voor Utrechtse koppels.
Procedure erkenning duomoeder bij Gemeente Utrecht
De erkenning verloopt via de ambtenaar burgerlijke stand van de Gemeente Utrecht, waar het kind geboren wordt of resideert. Stappen voor Utrechtse inwoners:
- Voorbereiding: Beide moeders melden zich bij Gemeente Utrecht, vanaf week 13 zwangerschap.
- Aangifte: Biologische moeder declareert geboorte; duomoeder erkent direct erna.
- Controle: Ambtenaar verifieert huishouden en intentie.
- Inschrijving: Registratie in de Basisregistratie Personen (BRP).
Kosten: circa €10-€20. Gezamenlijk ouderlijk gezag volgt automatisch, behalve bij rechterlijke ingreep via Rechtbank Utrecht.
Vergelijking: Duomoeder-erkenning vs. klassieke vader-erkenning
| Aspect | Erkenning duomoeder | Traditionele erkenning (vader) |
|---|---|---|
| Voorwaarden | Gezamenlijk huishouden + intentie | Geen verwekker OR toestemming moeder |
| Tijdstip | Vanaf 13e week zwangerschap | Na geboorte (of voor als verwekker) |
| Rechten na erkenning | Volledig ouderlijk gezag | Moederlijk gezag + onderhoud |
| Toestemming vereist | Biologische moeder | Moeder (mits niet verwekker) |
Rechten en verplichtingen na erkenning in Utrecht
Post-erkenning geniet de duomoeder:
- Rechten: Gezamenlijk gezag (art. 1:251 BW), omgangsrecht, informatie en erfrecht.
- Plichten: Onderhoud (art. 1:392 BW), verzorging en opvoeding.
Moeders staan gelijk. Bij scheiding in Utrecht geldt hoofdverblijfplaats, met mogelijke tussenkomst Rechtbank Utrecht.
Utrechtse praktijkvoorbeelden
Voorbeeld 1: Lisa (biomoeder) en Marie (duomoeder) wonen samen in Utrecht. Tijdens zwangerschap erkennen ze bij Gemeente Utrecht. Na geboorte staat Marie op de akte. Scheiding? Gezagsdeling.
Voorbeeld 2: Sanne en Kim in Utrecht, niet samenwonend. Geen erkenning; adoptie via Rechtbank Utrecht duurt 6-12 maanden, kost €1.500+.
Voorbeeld 3: Biomeder overlijdt post-erkenning; duomoeder behoudt volledig gezag in Utrecht.
Veelgestelde vragen voor Utrecht
Kan een duomoeder erkennen zonder toestemming biomeder?
Nee, toestemming biomeder is verplicht (art. 1:207 lid 2 BW).
Wat bij uit elkaar in Utrecht?
Gezag blijft gezamenlijk, wijziging via Rechtbank Utrecht (art. 1:261 BW). Kindbelang centraal.
Huwelijk verplicht in Utrecht?
Nee, wel gezamenlijk huishouden. Huwelijk helpt bij geschillen.
Erkenning intrekken?
Onherroepelijk, behalve via rechter (art. 1:208 BW).
Tips voor Utrechtse duomoeders
- Erken vroeg, bij voorkeur zwangerschap, bij Gemeente Utrecht voor zekerheid.
- Raadpleeg Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis advies.
- Bij complicaties: Rechtbank Utrecht of specialist.
- Documenteer huishouden voor soepele procedure.
Wat is erkenning duomoeder en waarom is dit belangrijk?
Erkenning duomoeder is een juridische stap waarbij de niet-biologische moeder in een lesbisch koppel in Utrecht het kind officieel erkent. Dit geeft haar dezelfde rechten als de biologische moeder, zoals ouderlijk gezag, onderhoudsplicht en erfrecht. Zonder erkenning heeft ze geen juridische band met het kind.
Welke voorwaarden gelden voor erkenning duomoeder in Utrecht?
Om in Utrecht erkend te worden als duomoeder, moeten beide moeders een gemeenschappelijk huishouden hebben, samen opvoeden en geen andere juridische vader of erkenner hebben. Een huwelijk of geregistreerd partnerschap is niet verplicht, maar helpt bij de procedure.
Wanneer kan ik mijn kind als duomoeder erkennen in Utrecht?
In Utrecht kunt u uw kind erkennen vanaf de 13e week van de zwangerschap. Dit gebeurt bij de ambtenaar burgerlijke stand van de gemeente Utrecht, waar u woont of waar het kind geboren wordt.
Wat zijn de kosten en stappen voor de erkenning?
De kosten voor erkenning duomoeder bedragen ongeveer €10-€20. De stappen zijn: 1) Meld u bij de gemeente Utrecht vanaf week 13, 2) De biologische moeder declareert de geboorte, 3) De duomoeder erkent direct daarna, 4) De ambtenaar controleert de voorwaarden en schrijft de erkenning in de BRP in.
Wat gebeurt er als we scheiden na de erkenning?
Na erkenning hebben beide moeders gezamenlijk ouderlijk gezag. Bij een scheiding in Utrecht bepaalt de rechtbank wie het hoofdverblijf van het kind krijgt, maar beide moeders blijven juridisch verantwoordelijk voor onderhoud en opvoeding.
Wat zijn de verschillen tussen erkenning duomoeder en traditionele vader-erkenning?
Bij erkenning duomoeder is een gemeenschappelijk huishouden en gezamenlijke opvoedingsintentie vereist, en kan dit al vanaf week 13. Traditionele vader-erkenning vereist toestemming van de moeder en vindt plaats na de geboorte. Beide geven volledige ouderlijke rechten.
Wie kan ik contacteren voor hulp bij de procedure in Utrecht?
Voor hulp bij de erkenning duomoeder in Utrecht kunt u contact opnemen met de ambtenaar burgerlijke stand van de gemeente Utrecht (telefoon: 030 286 0000) of bezoeken hun website: [www.utrecht.nl/burgerlijke-stand](https://www.utrecht.nl/burgerlijke-stand). Voor juridisch advies kunt u een advocaat specialisatie familierecht raadplegen.