Ernstig verwijtbaar handelen werkgever in Utrecht
In Utrecht kan ernstig verwijtbaar handelen door de werkgever bij een ontslag leiden tot een billijke vergoeding voor de werknemer. Dit concept uit het Nederlandse arbeidsrecht beschermt lokale werknemers tegen nalatigheid of onrechtmatig gedrag van werkgevers. We bespreken de definitie, wettelijke grondslag en hoe dit in de praktijk werkt voor Utrechters, met aandacht voor lokale instanties zoals de Rechtbank Utrecht.
Wat houdt ernstig verwijtbaar handelen in?
Ernstig verwijtbaar handelen werkgever beschrijft situaties waarin een werkgever bij het einde van het arbeidscontract grove fouten begaat, wat onevenredige nadelen oplevert voor de werknemer. Dit omvat niet alleen kleine vergissingen, maar serieuze overtredingen zoals het negeren van ontslagregels, discriminatie of het ontbreken van een alternatieve baanoptie. Voor inwoners van Utrecht is dit cruciaal, gezien de dynamische arbeidsmarkt in de stad met veel bedrijven in sectoren als onderwijs en technologie.
De werkgever draagt een zorgplicht naar de werknemer toe. Bij een flagrante overtreding hiervan kan de kantonrechter van de Rechtbank Utrecht een billijke vergoeding toekennen. Deze compensatie dekt verliezen zoals inkomensdaling of psychische impact. Sinds de Wet Werk en Zekerheid (WWZ) van 2015 is dit versterkt, met strengere eisen aan ontslagprocedures die lokaal streng worden gehandhaafd.
Wettelijke basis in het arbeidsrecht
De fundering van ernstig verwijtbaar handelen werkgever staat in artikel 7:671, lid 7 van het Burgerlijk Wetboek (BW). De kantonrechter bij de Rechtbank Utrecht mag een billijke vergoeding opleggen als het ontslag voortvloeit uit ernstig verwijtbaar gedrag of nalaten door de werkgever. De hoogte moet de ernst weerspiegelen en voldoende zijn voor compensatie van de werknemer.
Artikel 7:669 BW regelt de procedurele eisen, zoals het aanvoeren van een geldige ontslagreden en het correct doorlopen van de UWV- of kantonrechterroute. Fouten hierin kunnen verwijtbaar zijn. De Hoge Raad oordeelde in zaken als ECLI:NL:HR:2017:2663 (het 'KLM-arrest') dat 'ernstig' inhoudt: objectief onrechtmatig gedrag met een direct verband tot het ontslag, wat in Utrechtse rechtszaken vaak wordt toegepast op lokale disputen.
Wanneer kwalificeert handelen als ernstig verwijtbaar?
De kantonrechter van de Rechtbank Utrecht beoordeelt per geval of het handelen van de werkgever ernstig verwijtbaar is. Relevante aspecten zijn:
- De lengte van het dienstverband: Langdurige Utrechters genieten extra bescherming.
- De zwaarte van de fout: Zoals ontslag zonder waarschuwing, terwijl herplaatsing in de regio haalbaar was.
- De opzet: Opzettelijk of roekeloos gedrag telt zwaar.
- De impact op de werknemer: Zowel financieel als emotioneel, met oog op lokale kosten van levensonderhoud.
Opzet is niet nodig; nalaten volstaat vaak. Bijvoorbeeld, als een Utrechtse werkgever een reorganisatie niet communiceert en meteen ontslaat, terwijl een vaststellingsovereenkomst via mediation mogelijk was.
Verschil met licht verwijtbaar gedrag
Niet elke misstap resulteert in een extra vergoeding. Lichte fouten, zoals een administratieve vergissing in de ontslagmelding, leiden nergens toe. Hieronder een vergelijking:
| Aspect | Licht verwijtbaar | Ernstig verwijtbaar |
|---|---|---|
| Voorbeeld | Uitstel in ontslagaanvraag bij UWV | Ontslag door discriminatie of zonder juiste procedure |
| Gevolg | Alleen transitievergoeding, geen bonus | Billijke vergoeding naast transitievergoeding |
| Criteria | Geen directe harm voor werknemer | Grove breuk in zorgplicht, direct gekoppeld aan ontslag |
Praktische voorbeelden uit Utrechtse context
Om het duidelijker te maken, enkele voorbeelden relevant voor de regio Utrecht.
Voorbeeld 1: Onterecht ontslag op staande voet. Een Utrechtse werkgever ontslaat een medewerker direct wegens te laat komen, zonder waarschuwingen of bewijs van herhaling. De Rechtbank Utrecht stelt ernstige verwijtbaarheid vast wegens niet-volgen van artikel 7:677 BW. De werknemer krijgt €50.000 billijke vergoeding plus loonbetaling.
Voorbeeld 2: Geen herplaatsing bij reorganisatie. Na een overname in een Utrechts bedrijf biedt de werkgever geen alternatieve rol aan een ziek personeelslid, ondanks vacatures in de regio. Dit schendt artikel 7:669 lid 1 BW. De rechter kent twee jaarsalarissen toe voor het nalaten van zorgplicht.
Voorbeeld 3: Discriminatoir ontslag. Een werkgever in Utrecht ontslaat een zwangere werkneemster zogenaamd om 'prestaties', maar discriminatie (artikel 7:646 BW) wordt bewezen. Dit leidt tot een forse billijke vergoeding en extra schadeclaim.
Deze gevallen illustreren hoe ernstig verwijtbaar handelen werkgever vaak procedurefouten of ethische lapses omvat, met directe relevantie voor Utrechtse werknemers.
Rechten en stappen voor Utrechters
Als inwoner van Utrecht kunt u bij vermoeden van ernstig verwijtbaar handelen werkgever een billijke vergoeding eisen bij de Rechtbank Utrecht, binnen twee maanden na ontslag (artikel 7:686a BW). Belangrijke stappen zijn:
- Dossier opvragen: Vraag inzage in uw personeelsdossier voor bewijs.
- Advies zoeken: Wende u tot Het Juridisch Loket Utrecht of een lokale arbeidsrechtadvocaat voor gratis of betaalbare hulp.
Veelgestelde vragen
Wat zijn mijn rechten als werknemer?
Je hebt recht op een veilige werkomgeving, minimaal loon, betaalde vakantie, bescherming tegen discriminatie en ongelijke behandeling.
Kan mijn werkgever me zomaar ontslaan?
Nee, ontslag moet vaak door de UWV worden goedgekeurd en moet redelijke gronden hebben. Waarschuwingen moeten voorafgaan aan ontslag.
Hoeveel betaald verlof heb ik?
Je hebt minimaal 20 werkdagen betaald verlof per jaar, tenzij je contract anders bepaalt. Dit moet worden opgenomen na verzoek.
Wat is een cao en wat betekent het voor mij?
Een cao (collectieve arbeidsovereenkomst) bevat afspraken tussen werkgevers en vakbonden over lonen, werkuren en andere arbeidsomstandigheden.
Hoe zit het met ziekteverzuim?
Als je ziek bent, moet je je werkgever onmiddellijk informeren. Je hebt recht op doorbetaling van loon voor de eerste twee jaar van ziekte.