Fiscale behandeling afkoop alimentatie in Utrecht

Fiscale behandeling afkoop alimentatie in Utrecht

In Utrecht kiest men bij scheidingen vaak voor afkoop alimentatie, waarbij de alimentatieplichtige eenmalig betaalt in plaats van maandelijks. Fiscaal gezien wijkt dit af van periodieke betalingen: de afkoopsom is meestal niet aftrekbaar voor de betaler en beperkt belastbaar voor de ontvanger. Dit artikel volgt de Wet inkomstenbelasting 2001 en geeft advies voor Utrechters, met verwijzing naar de Rechtbank Utrecht.

Wat houdt afkoop alimentatie in voor Utrechters?

Afkoop alimentatie betekent dat de betaler (alimentatieplichtige) een lump sum uitkeert aan de rechthebbende om toekomstige periodieke uitkeringen te beëindigen. Dit speelt vaak bij partner- of kinderalimentatie na een scheiding in Utrecht. Leg de afkoop vast in een echtscheidingsconvenant of notariële akte, en laat deze goedkeuren door de Rechtbank Utrecht.

Fiscaal bieden periodieke betalingen voordelen – aftrekbaar voor de betaler en belastbaar voor de ontvanger – maar bij afkoop vervallen deze grotendeels. Voor Utrechters met kinderen is dit relevant bij co-ouderschapsregelingen.

Wettelijke basis voor Utrecht

De regels staan in de Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001):

• Partneralimentatie: Art. 7.1 en 7.24 Wet IB. De afkoopsom valt bij de ontvanger in box 1.
• Kinderalimentatie: Art. 3.110 Wet IB (box 3 vanaf 2010). Afkoop niet belastbaar bij ontvanger, niet aftrekbaar bij betaler.

Voor vaststelling geldt het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) (art. 157). De Rechtbank Utrecht toetst dit bij lokale echtscheidingen. Check de Inkomstenbelastinggids van de Belastingdienst voor actuele beleidsregels.

Fiscale impact voor de betaler in Utrecht

De alimentatieplichtige (bijv. ex-partner met hoger inkomen):

• Partneralimentatie: Afkoop niet aftrekbaar in box 1 (periodiek wel, met limieten).
• Kinderalimentatie: Nooit aftrekbaar.

Financier uit box 3-vermogen (forfaitair belast). Pluspunt: geen indexatie-discussies meer bij de Rechtbank Utrecht.

Fiscale impact voor de ontvanger in Utrecht

De rechthebbende (vaak met kinderzorg):

• Partneralimentatie: Belastbaar in box 1 als overig inkomen, wat de belastingdruk verhoogt.
• Kinderalimentatie: Niet belastbaar in box 1, maar in box 3 met forfaitair rendement.

Uitzondering bij koppeling aan hertrouwen. Raadpleeg Het Juridisch Loket Utrecht voor persoonlijk advies.

Vergelijking periodiek versus afkoop

Praktijkvoorbeelden uit Utrecht

Voorbeeld 1: Partneralimentatie
Jan uit Utrecht betaalt €12.000/jaar aan Maria. Afkoop €150.000: geen aftrek voor Jan. Maria declareert in box 1; bij 49,5% tarief ca. €74.000 belasting. Netto €76.000 voor box 3-investering.

Voorbeeld 2: Kinderalimentatie
Sarah in Utrecht krijgt €6.000/jaar voor kinderen van Tom. Afkoop €100.000: geen box 1-belasting voor Sarah; box 3 met ca. 1,2% forfait (2023: €1.200 belasting). Vaak voordeliger.

Rechten en verplichtingen voor Utrechters

Rechten:

• Vrije afspraak mits redelijk (art. 1:401 BW).
• Toetsing door Rechtbank Utrecht.
• Ontvanger meldt in aangifte.

Plichten:

1. Vastleggen in convenant.
2. Informeren Belastingdienst.
3. Geen wijziging zonder rechter.

Veelgestelde vragen

Tips voor Utrechters

• Laat berekenen: Door fiscalist via Het Juridisch Loket Utrecht of Gemeente Utrecht (scheidingsloket).
• Overleg met Rechtbank Utrecht voor goedkeuring.
• Documenteer alles voor Belastingdienst.