Terug naar Encyclopedie
Familierecht

Gratis huwelijk in Utrecht

Ontdek hoe Utrechters met laag inkomen gratis kunnen trouwen via de Gemeente Utrecht. Regels, stappen en tips voor een toegankelijk burgerlijk huwelijk.

4 min leestijd

Gratis huwelijk in Utrecht

Een gratis huwelijk in Utrecht biedt inwoners met een laag inkomen de kans om een burgerlijk huwelijk te sluiten zonder of met beperkte kosten, dankzij regelingen van de Gemeente Utrecht. Deze voorziening zorgt voor gelijke toegang tot het huwelijk, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. In dit artikel belichten we de specifieke regels, stappen en tips voor Utrechters.

Wat houdt een gratis huwelijk in Utrecht in?

In Nederland is het burgerlijk huwelijk de enige juridisch geldige manier om te trouwen, en Utrecht volgt deze nationale normen. Gewoonlijk zijn er kosten verbonden aan de ambtenaar van de burgerlijke stand en mogelijke extra's zoals een speciale locatie. Bij een gratis huwelijk schort de Gemeente Utrecht de leges op of verlaagt ze deze voor stellen met financiële beperkingen. Dit omvat vaak een sobere ceremonie in het Utrechtse stadhuis, zonder extra franje. Het doel is dat financiële barrières niemand weerhouden van een wettig huwelijk.

Let op: dit dekt enkel de kernprocedure, niet zaken als getuigen of een receptie. Volgens CBS-data trouwen jaarlijks veel stellen in Utrecht, waarvan een deel gebruikmaakt van kwijtschelding via de gemeente.

Wettelijke grondslag

Huwelijksregels zijn vastgelegd in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW), met name Titel 5 (Huwelijk). Artikel 1:30 BW stelt dat het huwelijk burgerlijk moet zijn en door een ambtenaar van de burgerlijke stand wordt voltrokken. Kosten vallen onder de Gemeentewet (artikel 229), die leges toestaat voor officiële diensten.

De Gemeente Utrecht hanteert kwijtscheldingsbeleid gebaseerd op de Wet op de burgerlijke stand en het Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dit volgt de Beleidsregels kwijtschelding gemeentelijke belastingen en leges, gekoppeld aan inkomen en vermogen. In 2023 liggen de standaardleges in Utrecht rond €550-€750, maar met kwijtschelding wordt dit €0. Raadpleeg de website van de Gemeente Utrecht voor actuele tarieven en voorwaarden.

Voorwaarden voor kwijtschelding in Utrecht

Voor een gratis huwelijk in Utrecht gelden eisen zoals:

  • Verzamelinkomen onder de bijstandsnorm (bijv. €1.250 netto per maand voor een alleenstaande in 2023).
  • Beperkt vermogen (doorgaans onder €27.000).
  • Geen extra inkomsten die de grens overschrijden.
  • Soms bewijs van bijstand of een minimale uitkering nodig.

Stellen met kinderen of in speciale situaties, zoals statushouders in Utrecht, kunnen prioriteit krijgen. Voor persoonlijk advies kun je terecht bij Het Juridisch Loket Utrecht.

Stappen voor een gratis huwelijk in Utrecht

Zo regel je het in Utrecht:

  1. Aanvraag indienen: Plan een afspraak bij de burgerlijke stand van de Gemeente Utrecht, minstens 6 maanden vooruit.
  2. Documenten aanleveren: Paspoorten, geboorteakten en een verklaring van huwelijksbekwaamheid (geen eerdere huwelijken).
  3. Kwijtschelding aanvragen: Dien een formulier in met financiële gegevens; de gemeente beslist binnen 4-8 weken.
  4. Ceremonie vastleggen: Selecteer een basisdatum en tijdslot; beperkte opties voor ambtenaren of locaties.
  5. Voltrekking: Twee getuigen zijn verplicht; de plechtigheid duurt circa 15 minuten in het stadhuis.

De volledige procedure duurt 3-6 maanden. Bij afwijzing kun je bezwaar aantekenen via de Awb (artikel 7:1) bij de Rechtbank Utrecht.

Praktijkvoorbeelden uit Utrecht

Neem Lisa en Tom, een stel uit de wijk Overvecht met een gezamenlijk netto inkomen van €1.700 en bijstandsuitkering. Ze kunnen de €650 leges niet opbrengen en vragen kwijtschelding aan bij de Gemeente Utrecht. Na verificatie van toeslagen en rekeningen mogen ze gratis trouwen op een werkdagmorgen, met familie als getuigen – puur de basis zonder extra uitgaven.

In Utrecht biedt de gemeente een 'maatschappelijke huwelijksregeling' voor minima. Een alleenstaande ouder met twee kinderen en €1.100 uitkering kan een gratis huwelijk organiseren, inclusief opname in de Basisregistratie Personen (BRP).

Kostenoverzicht voor Utrecht:

Soort huwelijkKosten (gemiddeld in Utrecht)Voorwaarden
Standaard huwelijk€550-€900Geen financiële toets
Gratis huwelijk (kwijtschelding)€0Laag inkomen + aanvraag
Weekend- of avondhuwelijk€750-€1.200Niet in aanmerking voor gratis

Rechten en verplichtingen

Een gratis huwelijk in Utrecht geeft dezelfde juridische status als een betaald huwelijk: volledig erkend, met uittreksel voor de BRP. Je hebt recht op gemeenschap van goederen (of aanpassing via huwelijkse voorwaarden, zie Huwelijkse voorwaarden) en erfrecht.

Verplichtingen: Wees transparant over financiën; misleiding kan boetes of annulering opleveren. Beide partners moeten volwassen en huwelijksgeschikt zijn (artikel 1:31 BW). Meld na afloop eventuele naamswijziging.

Veelgestelde vragen

Kan ik een gratis huwelijk regelen zonder bijstand in Utrecht?

Ja, dat kan. Als je inkomen onder de bijstandsnorm blijft en je vermogen laag is, kom je mogelijk in aanmerking. Neem contact op met Het Juridisch Loket Utrecht voor een gratis intake om je situatie te beoordelen.