Herziening vormt een uitzonderlijk rechtsmiddel om een definitieve veroordeling opnieuw te laten beoordelen. Dit wordt toegepast wanneer nieuwe informatie of feiten wijzen op een mogelijke rechterlijke vergissing.
Wat houdt herziening in?
Herziening (artikelen 457-481 Sv) is het enige middel om een onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling aan te vechten. Het is bedoeld voor situaties waarin achteraf duidelijk wordt dat de uitspraak mogelijk onterecht was.
Redenen voor herziening
Een herziening kan enkel worden aangevraagd onder specifieke voorwaarden:
- Novum - Een nieuw feit of gegeven dat de rechter destijds niet kende
- Dit novum moet sterk suggereren dat de rechter een andere beslissing had genomen
Voorbeelden van nova
- Geavanceerde DNA-analyse die onschuld bewijst
- Een getuige die achteraf toegeeft te hebben gelogen
- De werkelijke dader die wordt opgespoord
- Recente wetenschappelijke ontdekkingen
Stappen in de procedure
- Indienen van een verzoek bij de Hoge Raad
- De procureur-generaal evalueert het verzoek
- Indien nodig, aanvullend onderzoek door ACAS (Adviescommissie Afgesloten Strafzaken)
- De Hoge Raad bepaalt of herziening gerechtvaardigd is
- Bij goedkeuring: doorverwijzing naar een ander gerechtshof
Wie mag een herzieningsverzoek doen?
- De veroordeelde persoon (via een advocaat)
- De procureur-generaal bij de Hoge Raad
- Bij overlijden: specifieke nabestaanden
Bekende zaken in Nederland
Enkele spraakmakende herzieningszaken zijn de Schiedammer Parkmoord en de Puttense Moordzaak, waarbij onterecht veroordeelden na lange tijd werden vrijgesproken.
Veelgestelde vragen over herziening
Wanneer kan ik een herziening aanvragen?
Een herzieningsverzoek is mogelijk bij nieuwe feiten of omstandigheden (nova) die tijdens de oorspronkelijke zaak onbekend waren. Deze moeten aantonen dat de veroordeling waarschijnlijk onjuist was, zoals nieuw DNA-bewijs of een bekentenis van de echte dader.
Hoe lang duurt een herzieningsproces?
Het proces kan variëren van enkele maanden tot jaren, afhankelijk van de zaak en het benodigde onderzoek. De procureur-generaal beoordeelt eerst, gevolgd door eventueel onderzoek van ACAS, waarna de Hoge Raad beslist.
Kan een verzoek na overlijden worden ingediend?
Ja, nabestaanden zoals partners of kinderen kunnen na overlijden een verzoek indienen via een advocaat, vaak om de naam te zuiveren of schadevergoeding te verkrijgen.
Wat kost een herzieningsverzoek?
De kosten kunnen hoog oplopen door advocaatkosten en eventuele onderzoeken. Bij financiële beperkingen is gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk. Overleg dit met uw advocaat.
Wat als mijn verzoek wordt goedgekeurd?
Bij goedkeuring door de Hoge Raad wordt de zaak opnieuw behandeld door een ander gerechtshof. Dit kan leiden tot vrijspraak, strafvermindering of schadevergoeding.
Lokale informatie Utrecht
Voor juridische ondersteuning in Utrecht kunt u terecht bij:
- Rechtbank Midden-Nederland: Vrouwe Justitiaplein 1, Utrecht
- Juridisch Loket Utrecht: Catharijnesingel 55, Utrecht