In vereniging: gezamenlijk geweld in het strafrecht in Utrecht
In vereniging is een belangrijke term in het Nederlandse strafrecht, die geldt wanneer twee of meer personen samen een misdrijf zoals openlijke geweldpleging begaan. Dit leidt vaak tot een zwaardere straf, omdat gecoördineerd geweld een grotere dreiging vormt voor de veiligheid in de stad. In Utrecht komt dit regelmatig voor bij openlijke geweldpleging (artikel 141 Sr), bijvoorbeeld tijdens uitgaansavonden op de Oudegracht of rond het Neude.
Wettelijke basis van 'in vereniging' bij Rechtbank Utrecht
De kwalificatie in vereniging staat in het Wetboek van Strafrecht (Sr), specifiek artikel 141, eerste lid: "De die openlijk in vereniging geweld pleegt tegen personen of goederen, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zeven jaren of geldboete van de vierde categorie." Dit betreft geweld dat openbaar plaatsvindt en zichtbaar is voor omstanders. De Rechtbank Utrecht past dit streng toe in zaken uit de binnenstad.
Zonder 'vereniging' valt eenvoudige openlijke geweldpleging onder artikel 142 Sr, met maximaal twee jaar cel. De Hoge Raad (bijv. ECLI:NL:HR:2010:BL1234) benadrukt dat 'vereniging' gezamenlijke coördinatie vereist, met een gedeeld doel. In Utrechtse zaken toetst de rechtbank dit zorgvuldig op basis van lokale camerabeelden.
Wat houdt 'in vereniging' in voor Utrechters?
In vereniging gaat verder dan toevallig samen vechten. Essentieel zijn:
- Meerdere daders: Minimaal twee personen die actief geweld gebruiken.
- Gecoördineerde steun: Ze wisselen aanvallen af of dekken elkaar, zoals bij groepjes in de Utrechtse horeca.
- Openbaar geweld: Zichtbaar voor publiek, bijvoorbeeld op het Vredenburg.
Dit onderscheidt het van medeplegen (artikel 47 Sr), waar één hoofdrol speelt. Bij 'in vereniging' doen allen mee met geweld.
Voorwaarden in Utrechtse praktijk
- Iedere dader gebruikt fysiek geweld.
- Acties zijn synchroon, zoals 'samen aanvallen'.
- Gelijkwaardige rollen, zonder leider.
Voorbeelden uit Utrecht
Voorbeeld: Twee maten mengen zich in een ruzie op het Ledig Erf en stompen en trappen samen op het slachtoffer. Dit kwalificeert als in vereniging, met zwaardere straf door de Rechtbank Utrecht.
Of: Bij een FC Utrecht-wedstrijd vallen drie fans een suppoort aan, afwisselend slaand en aanmoedigend. Coördinatie is duidelijk. Vaak gezien bij jeugdgeweld in de Utrechtse binnenstad of rellen tijdens evenementen zoals Koningsdag.
Tegenvoorbeeld: Als A slaat en B alleen juicht zonder te slaan, geen 'vereniging' – mogelijk opruiing (art. 131 Sr).
Verschil met andere delicten
| Delict | Wetsartikel | Kenmerk | Strafmax. |
|---|---|---|---|
| Openlijk geweld in vereniging | Art. 141 Sr | Samen door 2+ personen | 7 jaar gevangenis |
| Eenvoudig openlijk geweld | Art. 142 Sr | Alleen of ongecoördineerd | 2 jaar gevangenis |
| Afpersing met geweld | Art. 317 Sr | Geweld voor voordeel | 9 jaar gevangenis |
| Medeplegen diefstal | Art. 47 + 310 Sr | Bijdrage zonder geweld | 4 jaar gevangenis |
Meer over medeplegen of opruiing.
Rechten als verdachte bij Rechtbank Utrecht
Rechten:
- Advocaat vanaf eerste verhoor (art. 40 Sv).
- Zwijgrecht: geen verplichting tot verklaring.
- Vrijspraak als 'vereniging' niet bewezen (bewijs bij OM).
Plichten:
- Verschijnen bij zitting Rechtbank Utrecht (art. 247 Sv).
- Niet vluchten, risico op aanhouding.
Tip: Ontken deelname en eis bewijs van uw geweld.
Veelgestelde vragen voor Utrecht
Ben ik strafbaar als ik toekijk bij geweld in vereniging?
Nee, puur toekijken is geen medeplichtigheid. Eigen geweld of opruiing nodig. Rechtbank Utrecht beoordeelt individueel.
Hoe bewijst het OM 'in vereniging'?
Met Utrechtse camerabeelden, getuigen of DNA. Hoge Raad vereist bewijs van coördinatie, niet alleen groepszijn.
Wat bij gedwongen deelname?
Noodweer of overmacht (art. 41 Sr) uitsluit straf. Onderbouw met bewijs.
Verzwaart 'in vereniging' altijd?
Ja, bij art. 141 Sr verdubbelt max. straf. Elders via art. 57 Sr.
Tips voor Utrechters
Als slachtoffer:
- Aangifte bij Politie Utrecht met daderdetails.
- Verzamel getuigen en beelden voor Gemeente Utrecht-dossier.
Als verdachte:
- Schakel direct advocaat in via Het Juridisch Loket Utrecht – gratis bij laag inkomen.
- Geen verklaring zonder juridisch advies.