Kantonrechter overtredingen Rechtbank Utrecht
Bij de Rechtbank Utrecht behandelt de kantonrechter strafzaken over overtredingen, de lichtste categorie van strafbare feiten in Nederland. Dit betreft milde vergrijpen met een maximale geldboete van € 4.650. Anders dan misdrijven, die onder de politierechter vallen, verloopt de afhandeling bij de kantonrechter in Utrecht doorgaans vlotter en minder formeel, ideaal voor inwoners van de stad en omliggende wijken.
Wat zijn overtredingen?
Overtredingen wegen lichter dan misdrijven en worden in de wet gedefinieerd in de derde vorm, zoals 'Hij die overtredt...'. Typische voorbeelden in Utrecht zijn verkeersovertredingen uit het RVV 1994, zoals door rood licht rijden op drukke kruisingen als de Catharijnesingel, overlast door geluid in woonwijken of wildplassen in het centrum. Het verschil met misdrijven is vastgelegd in artikel 1 Wetboek van Strafrecht (Sr): misdrijven kunnen gevangenisstraf opleveren.
In Nederland vormen overtredingen de meerderheid van strafzaken en worden ze vaak afgewikkeld via een strafbeschikking, zoals een boete. Bij bezwaar in Utrecht belandt de zaak bij de kantonrechter van de Rechtbank Utrecht.
Wettelijke basis
De exclusieve bevoegdheid van de kantonrechter voor overtredingen staat in artikel 305 Wetboek van Strafvordering (Sv). Strafmaximum is een geldboete van de derde categorie (artikel 23 Sr): tot € 4.650 voor particulieren en € 93.000 voor bedrijven. De procedure volgt Titel IIIa Sv; bij verzet volgt een dagvaarding voor een zitting bij de Rechtbank Utrecht, altijd door één rechter.
De procedure bij de kantonrechter in Utrecht
Vaak start het met een strafbeschikking van de officier van justitie, bijvoorbeeld voor te hard rijden op de Utrechtse ringweg. Maak binnen 14 dagen bezwaar per brief (art. 435 Sv), waarna een dagvaarding voor de Rechtbank Utrecht arriveert.
Op de zitting bij de Rechtbank Utrecht (vaak in het paleis aan de Jan van Gallstraat):
- De officier presenteert de tenlastelegging.
- Jij voert verweer, roept getuigen op of levert bewijs.
- De kantonrechter vonnist meestal ter plekke.
Zittingen zijn openbaar; recht op tolk bestaat. Advocaat niet verplicht, maar raadpleeg Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis hulp bij ingewikkelde gevallen.
Praktische voorbeelden in Utrecht
Voorbeeld: Een € 100 boete voor parkeren op een invalidenplaats in de binnenstad (art. 25 RVV 1994). Na bezwaar hoort de kantonrechter bij de Rechtbank Utrecht beide kanten en kan de boete verlagen, opschorten of seponeren bij zwak bewijs.
Of geluidsoverlast uit een café aan de Oudegracht (Wet geluidhinder): als overtreding gaat het naar de kantonrechter. Jaarlijks handelt de Rechtbank Utrecht duizenden zaken af, veelal verkeersboetes uit de bruisende stad.
Rechten en plichten van de verdachte
- Recht op hoor en wederhoor: Verdedig jezelf en eis bewijs (art. 348 Sv).
- Recht op dossierinzage: Vraag het proces-verbaal op bij het OM.
- Opkomstplicht: Niet komen riskeren gijzeling tot 8 dagen (art. 449 Sv).
- Hoger beroep: Binnen 14 dagen bij het gerechtshof (art. 450 Sv).
Vergelijking: kantonrechter versus politierechter
De kantonrechter in Utrecht doet overtredingen, de politierechter misdrijven. Overzicht:
| Aspect | Kantonrechter (overtredingen) | Politierechter (misdrijven) |
|---|---|---|
| Feitensoort | Lichte vergrijpen, max. € 4.650 boete | Ernstiger, tot 1 jaar gevangenis |
| Procedure | Vaak na bezwaar strafbeschikking | Directe dagvaarding |
| Advocaat | Niet verplicht | Niet verplicht, maar vaker nodig |
| Zittingsduur | Kort, één rechter | Kort, één rechter |
Lees meer over de politierechter in ons artikel.
Veelgestelde vragen
Moet ik een advocaat nemen bij de Rechtbank Utrecht?
Nee, niet verplicht, maar bij hoge boetes wel slim. Het Juridisch Loket Utrecht geeft gratis eerste advies.
Wat als ik de boete niet betaal?
De officier stuurt het naar de kantonrechter; bij vonnis volgt mogelijk beslaglegging.
Kan ik de zaak uitstellen?
Ja, vraag uitstel bij de Rechtbank Utrecht wegens ziekte of dringende oorzaak, tijdig indienen.
Wat is het verschil met een bestuurlijke boete?
Bestuurlijke boetes (zoals CJIB) zijn niet-strafrechtelijk en gaan niet naar de kantonrechter, behalve bij escalatie.
Tips en aanbevelingen voor Utrechters
- Bezwaar tijdig maken: Binnen 14 dagen, per brief of OM-portal.
- Bewijs verzamelen: Foto's van Utrechtse situaties, getuigen of dashcam helpen enorm.
- Mediation overwegen: Bij burenoverlast in Utrecht via de Gemeente Utrecht of wijkteams.
- Gratis advies: Bel Het Juridisch Loket Utrecht voor persoonlijke begeleiding.