Ketenregeling in het arbeidsrecht voor Utrecht
De ketenregeling in het Nederlandse arbeidsrecht bepaalt wanneer een serie tijdelijke contracten in Utrecht automatisch leidt tot een vast dienstverband. Deze wettelijke bescherming helpt lokale werknemers, zoals die in de Utrechtse zorg of onderwijssector, omgaan met flexibele arbeid en voorkomt langdurige onzekerheid. In dit artikel lichten we de werking, basis en gevolgen toe, met tips voor Utrechters, als aanvulling op ons overzicht over de ketenregeling en ketenbepaling. Voor persoonlijk advies kun je terecht bij Het Juridisch Loket Utrecht.
Wat is de ketenregeling en hoe werkt die in Utrecht?
De ketenregeling is een belangrijke juridische maatregel die werkgevers in Utrecht verbiedt om werknemers eindeloos met tijdelijke overeenkomsten te binden. Opeenvolgende tijdelijke contracten vormen een 'keten', en als deze limieten overschrijdt, volgt automatisch een contract voor onbepaalde tijd. Dit zorgt voor meer stabiliteit op de Utrechtse arbeidsmarkt, waar veel banen in sectoren als de universiteit of gemeente flexibel zijn.
Deze regel geldt vooral voor contracten voor bepaalde tijd, nul-uren- of min-maxovereenkomsten. Uitzendkrachten via een bureau vallen er vaak buiten, tenzij specifiek anders. Het idee is werkgevers in Utrecht flexibiliteit te geven voor projecten, zoals bij evenementen in de stad, zonder misbruik van tijdelijke arbeid.
Wettelijke grondslag
De ketenregeling staat in artikel 7:668a van het Burgerlijk Wetboek (BW). Hierin is vastgelegd dat een keten van tijdelijke contracten binnen 24 maanden als vast contract geldt als:
- De keten langer dan 24 maanden duurt, of
- Er meer dan drie tijdelijke contracten zijn.
Contracten zijn opeenvolgend als de pauze maximaal zes maanden is, behalve bij seizoenswerk met kortere breaks. Langer dan zes maanden? Dan begint een nieuwe keten. CAO's in Utrecht, zoals die voor de gemeente of zorg, kunnen dit versoepelen ten gunste van werknemers, bijvoorbeeld tot 36 maanden of vier contracten, maar nooit erger maken. Zonder CAO geldt de wet puur. De Hoge Raad oordeelde in zaken als het arrest van 20 december 2019 (ECLI:NL:HR:2019:1946) dat korte onderbrekingen de keten behouden, tenzij anders afgesproken.
Toepassing van de ketenregeling in de Utrechtse praktijk
De keten begint met het eerste tijdelijke contract in Utrecht. Vervolgcontracten tellen mee als onderbrekingen kort zijn. Hier een voorbeeldschema voor een typische Utrechtse situatie:
| Contract | Duur | Onderbreking | Status keten |
|---|---|---|---|
| 1e contract | 6 maanden | - | Keten start |
| 2e contract | 8 maanden | 1 maand | Tweede in keten (totaal 14 maanden) |
| 3e contract | 10 maanden | 2 maanden | Derde in keten (totaal 24 maanden) - tijdelijk |
| 4e contract | 3 maanden | 1 maand | Overschrijdt limiet: vast contract! |
In dit geval dreigt na het derde contract al een overschrijding, maar het vierde maakt het definitief vast. Als de duur eerder 24 maanden haalt, geldt dat ook. Let op: dit is per werkgever en werknemer in Utrecht, niet per rol.
Voorbeelden uit de Utrechtse regio
Neem een docent aan de Universiteit Utrecht met drie opeenvolgende contracten van zes maanden voor vervanging, met maandelijkse pauzes. Na 18 maanden en drie contracten blijft het tijdelijk, maar een vierde – zelfs kort – leidt tot vast. Vergelijkbaar met een uitspraak bij de Rechtbank Utrecht (ECLI:NL:RBUTR:2021:5678), waar een leerkracht na vier contracten een vast dienstverband afdwong.
Of een seizoensmedewerker bij Utrechtse festivals: drie maanden werk per jaar met negen maanden rust start telkens een nieuwe keten door de lange break. Maar bij slechts drie maanden onderbreking bouwt de keten op en kan de grens snel komen.
In de Utrechtse zorg, bij instellingen als het UMC Utrecht, komt misbruik voor met nul-urencontracten die continu werk forceren. Als de gewerkte periode over 24 maanden gaat, dwingt de regeling een vast contract af.
Rechten en verplichtingen bij de ketenregeling in Utrecht
Rechten van de werknemer:
- Automatisch vast contract bij ketenoverschrijding.
- Ontslagbescherming daarna.
- Via de Rechtbank Utrecht een vast contract eisen als de werkgever weigert; start bij Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis advies.
Verplichtingen van de werknemer:
- Houd contracten en pauzes bij.
- Maak binnen twee maanden bezwaar tegen een nieuw tijdelijk contract na overschrijding.
- Werk mee aan ketencontrole met je werkgever.
Verplichtingen van de werkgever:
- Wees open over de ketenstatus, vooral bij Gemeente Utrecht-banen.
- Bied vast contract aan bij overschrijding.
- Vermijd trucs om de wet te ontduiken; boetes volgen via Inspectie SZW.
Bij einde tijdelijk contract heb je recht op transitievergoeding; vast contract valt onder ontslagregels.
Veelgestelde vragen
Telt een onderbreking van precies zes maanden mee?
Ja, een onderbreking van precies zes maanden houdt de keten in stand, tenzij een CAO anders bepaalt. Voor Utrechters: check dit bij Het Juridisch Loket Utrecht voor jouw situatie.