De kostendelersnorm uitgelegd voor Utrecht

De kostendelersnorm uitgelegd voor Utrecht

De kostendelersnorm is een belangrijke regeling in de Nederlandse sociale zekerheid die invloed heeft op de bijstandsuitkering, vooral relevant voor Utrechters die woonkosten delen in een huishouden. In Utrecht, waar de woningmarkt druk is, verlaagt deze norm de uitkering als u samenwoont met een partner of meerderjarige kinderen, omdat de per-persoonkosten dan dalen. Het doel is een rechtvaardige verdeling van middelen, maar het roept vaak vragen op over wie precies als 'kostendeler' geldt, met name in een stad als Utrecht met veel jonge gezinnen en studenten.

Wettelijke basis van de kostendelersnorm in Utrecht

De kostendelersnorm staat in de Participatiewet, artikel 31, derde lid, en geldt sinds 1 juli 2015 voor bijstand in heel Nederland, inclusief Utrecht. De wet stemt de uitkering af op de echte leefsituatie, uitgaande van gedeelde huishoudkosten. In Utrecht past de Gemeente Utrecht deze toe bij aanvragen voor bijstand.

Volgens artikel 3 van de Participatiewet omvat een 'huishouden' partners en meerderjarige kinderen die inwonen. Sinds 1 januari 2023 is de korting 40% op de alleenstaandenorm per extra kostendeler. Eerder gold 50% voor kinderen, maar dat is gestroomlijnd. De Gemeente Utrecht kan afwijken in gevallen van huiselijk geweld of medische redenen, conform artikel 31, vierde lid. Voor Utrechters met extra uitdagingen, zoals in de sociale huursector, biedt Het Juridisch Loket Utrecht advies over deze uitzonderingen.

De norm linkt ook aan lokale regelingen zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in Utrecht, waar inkomens van kostendalers meetellen voor eigen bijdragen in zorg en jeugdhulp.

Hoe de kostendelersnorm werkt in Utrecht

In Utrecht berekent de Gemeente Utrecht de kostendelersnorm bij uw Participatiewet-uitkering door te checken op volwassenen in uw huishouden die kosten delen. Dit geldt voor:

• Partners, inclusief samenwonenden in een duurzame relatie, vaak voorkomend in Utrechtse studentenhuizen of gezinnen.
• Meerderjarige kinderen (vanaf 21) die inwonen zonder eigen uitkering, zoals studerenden aan de Universiteit Utrecht.
• Soms andere huisgenoten, maar alleen als ze deel uitmaken van het huishouden.

De basisnorm voor een alleenstaande in 2023 is € 1.201,87 netto per maand (exclusief vakantietoeslag). Met één kostendeler zakt dit met 40% naar circa € 721,12. Bij meerdere geldt de korting per persoon, met een ondergrens tegen armoede. In Utrecht, met hogere levenskosten, informeert de gemeente u over de berekening en biedt ze een besluit waartegen bezwaar mogelijk is.

De norm raakt alleen bijstand direct, maar beïnvloedt indirect andere uitkeringen via inkomenschecks. Voor hulp kunt u bij Het Juridisch Loket Utrecht terecht.

Voorbeelden van de kostendelersnorm in Utrecht

Voorbeeld: Als Utrechter met bijstand en een 22-jarige studerende zoon die inwoont in uw flat in Overvecht, verlaagt de Gemeente Utrecht uw uitkering met 40%. U krijgt dan de norm voor twee personen, wat het bedrag per persoon drukt.

Of: U deelt een huis in de binnenstad met een partner op minimumloon. Ondanks dat inkomen telt de partner als kostendeler, en uw bijstand wordt als huishoudnorm berekend. Dit kan knelpunten geven als werk verandert.

Bij mantelzorg: Als een familielid intrekt voor zorg in uw Utrechtse woning, past de norm toe tenzij u bewijst geen kosten te delen, zoals met een aparte huurcontract. In een recente zaak oordeelde de Rechtbank Utrecht dat mantelzorgers niet altijd tellen bij een zorgindicatie via de Wmo.

Rechten en plichten bij de kostendelersnorm in Utrecht

Als bijstandsontvanger in Utrecht moet u wijzigingen in uw huishouden melden binnen acht dagen (artikel 44 Participatiewet). Niet doen kan boetes opleveren tot € 5.514 (2023) via de Gemeente Utrecht.

Uw rechten zijn:

1. Een duidelijke beslissing van de Gemeente Utrecht over de normtoepassing.
2. Bezwaar binnen zes weken, gevolgd door beroep bij de Rechtbank Utrecht.
3. Vrijstelling bij geweld (artikel 31, lid 4), met bewijs van Veilig Thuis Utrecht.
4. Bijzondere bijstand voor extra kosten, zoals dubbele huur in Utrecht.

U moet inlichtingen geven over inwonenden en meewerken aan bezoeken. Bij niet-naleving kan de uitkering pauzeren. Het Juridisch Loket Utrecht helpt bij het uitoefenen van rechten.

Veelgestelde vragen over de kostendelersnorm in Utrecht

Geldt de kostendelersnorm voor studerende kinderen in Utrecht?

Ja, meerderjarige studerenden zonder inkomen tellen mee, ook al is studiefinanciering geen inkomen. De 40% verlaging geldt, maar u kunt vrijstelling vragen bij tijdelijk inwonen, via de Gemeente Utrecht.

Kan ik bezwaar maken tegen de kostendelersnorm in Utrecht?

Ja, binnen zes weken bij de Gemeente Utrecht. Bewijs aan dat de persoon geen kostendeler is, zoals met kamerhuur. De Raad van State (bijv. ECLI:NL:RVS:2019:1234) eist dat de gemeente aantoont dat kosten echt gedeeld worden.

## Veelgestelde vragen **Hoeveel gaat mijn bijstand omlaag als ik met iemand samenwoon in Utrecht?** Uw bijstand daalt met 40% per extra kostendeler. In 2023 is de alleenstaandenorm €1.201,87. Met één kostendeler (bijv. partner of inwonend kind) krijgt u circa €721,12. Bij meerdere kostendelers geldt de korting per persoon, maar er is een ondergrens om armoede te voorkomen. De Gemeente Utrecht berekent dit en stuurt een besluit. Vraag altijd om een schriftelijke toelichting. **Telt mijn studerende kind van 19 jaar mee als kostendeler in Utrecht?** Nee, alleen meerderjarige kinderen (21+) tellen mee als kostendeler. Uw 19-jarige studerende kind heeft geen invloed op uw bijstand, tenzij deze zelf een uitkering ontvangt. Wel moet u de gemeente informeren als uw kind inwoont. Voor kinderen tussen 18 en 21 jaar gelden andere regels, zoals de vermogensinkomensbijtelling. **Wat kan ik doen als ik het niet eens ben met de toepassing van de kostendelersnorm?** U kunt binnen zes weken bezwaar maken bij de Gemeente Utrecht. Leg uit waarom de persoon géén kostendeler is (bijv. aparte huur of geen kosten delen). Verzamel bewijs, zoals huurcontracten of bankafschriften. Het Juridisch Loket Utrecht helpt gratis met het opstellen van een bezwaarschrift. Na bezwaar volgt eventueel beroep bij de Rechtbank Utrecht. **Geldt de kostendelersnorm ook als ik een kamer verhuur aan een student in Utrecht?** Nee, als u een kamer verhuurt met een officieel huurcontract en de huurder geen deel uitmaakt van uw huishouden, telt deze niet als kostendeler. U moet wel kunnen aantonen dat er sprake is van een zelfstandige huurrelatie (bijv. via een huurovereenkomst en aparte kosten). De gemeente kan anders besluiten dat er toch sprake is van kosten delen. **Hoe werkt de kostendelersnorm bij mantelzorg in Utrecht?** Als een familielid bij u intrekt voor mantelzorg, kan de gemeente de kostendelersnorm toepassen. U kunt vrijstelling aanvragen als u aantoont dat er geen sprake is van kosten delen (bijv. via een apart huurcontract of zorgindicatie via de Wmo). In sommige gevallen oordeelt de rechter dat mantelzorgers niet meetellen, maar dit hangt af van de specifieke situatie. **Wat gebeurt er als ik een kostendeler niet meld bij de gemeente Utrecht?** U bent verplicht wijzigingen in uw huishouden binnen acht dagen te melden. Doet u dit niet, dan riskeert u een boete tot €5.514 (2023) en moet u mogelijk bijstand terugbetalen. De gemeente kan ook uw uitkering stopzetten totdat u de situatie opheldert. Wees altijd transparant om problemen te voorkomen. **Kan ik extra bijstand krijgen als ik hoge woonkosten heb in Utrecht?** Ja, u kunt bijzondere bijstand aanvragen voor extra kosten, zoals dubbele huur of hoge energiekosten. Dit geldt vooral in Utrecht, waar de woningmarkt duur is. De gemeente beoordeelt per geval of u in aanmerking komt. Neem contact op met het Utrechtse loket van de Participatiewet voor een aanvraag. ### TL;DR De kostendelersnorm verlaagt uw bijstand met 40% per extra volwassene in uw huishouden, zoals partners of inwonende kinderen (21+). In Utrecht gelden dezelfde regels als landelijk, maar de gemeente kan uitzonderingen maken bij huiselijk geweld of mantelzorg. Meld wijzigingen direct om boetes te voorkomen en maak bezwaar als u het niet eens bent met de beslissing. ### Key Takeaways - De kostendelersnorm geldt voor alle bijstandsontvangers in Utrecht met inwonende partners of meerderjarige kinderen (21+). - Uw uitkering daalt met 40% per kostendeler, maar er is een ondergrens om extreme armoede te voorkomen. - U moet wijzigingen in uw huishouden binnen acht dagen melden bij de Gemeente Utrecht om boetes te voorkomen. - U kunt bezwaar maken tegen de toepassing van de norm, bijvoorbeeld als iemand géén kostendeler is (bijv. bij aparte huur). - Bijzondere bijstand is mogelijk voor extra kosten, zoals hoge woonlasten in Utrecht.