In het strafrecht worden misdrijven vaak niet door één persoon gepleegd. Er zijn verschillende vormen van deelname, zoals medeplegen, uitlokking en medeplichtigheid, elk met specifieke regels en straffen.
Soorten Deelname in Strafrecht
In het Wetboek van Strafrecht worden de volgende vormen van deelname onderscheiden:
Samenvatting Deelnemingsvormen
| Type | Artikel | Rol | Strafmaat |
|---|---|---|---|
| Plegen | 47 lid 1 sub 1 | Zelf uitvoeren | Volledig |
| Doen plegen | 47 lid 1 sub 1 | Iemand anders laten uitvoeren (niet strafbaar) | Volledig |
| Medeplegen | 47 lid 1 sub 1 | Samen uitvoeren | Volledig |
| Uitlokking | 47 lid 1 sub 2 | Iemand aanzetten tot een misdrijf | Volledig |
| Medeplichtigheid | 48 | Ondersteunen bij uitvoering | Max. -1/3 |
Wat is Medeplegen?
Medeplegen houdt in dat twee of meer personen bewust en intensief samenwerken bij het plegen van een strafbaar feit.
Voorwaarden voor Medeplegen
- Bewuste samenwerking: alle betrokkenen zijn op de hoogte van elkaars rol
- Intensieve samenwerking: gezamenlijke uitvoering met een significante bijdrage
- Dubbel opzet: intentie tot samenwerking en het plegen van het misdrijf
Voorbeelden van Medeplegen
- Samen een woninginbraak plegen, waarbij één persoon inbreekt en de ander op de uitkijk staat
- Gezamenlijk iemand fysiek aanvallen
- Samen drugs distribueren
Wat is niet nodig?
Het is niet noodzakelijk dat iedere medepleger alle handelingen van het delict uitvoert. Een belangrijke bijdrage aan het geheel volstaat.
Uitlokking in Strafrecht
Uitlokking betekent dat iemand een ander aanzet tot het plegen van een misdrijf door gebruik van specifieke middelen.
Middelen voor Uitlokking (art. 47 lid 1 sub 2)
- Geld of geschenken
- Beloften van beloning
- Misbruik van autoriteit
- Geweld of intimidatie
- Bedrog
- Het bieden van middelen, kansen of informatie
Voorwaarden Uitlokking
- Gebruik van een uitlokkingsmiddel
- Het misdrijf moet daadwerkelijk zijn gepleegd
- Direct verband tussen uitlokking en het delict
Medeplichtigheid: Hulp bij Misdrijven
Medeplichtigheid betreft het opzettelijk ondersteunen van een ander bij het plegen van een misdrijf.
Soorten Medeplichtigheid
| Type | Moment | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Gelijktijdige hulp | Tijdens het delict | Als uitkijk fungeren |
| Voorafgaande hulp | Vóór het delict | Inbraakgereedschap leveren |
Straf voor Medeplichtigheid
De maximumstraf voor medeplichtigheid is de straf voor het hoofddelict verminderd met een derde.
Verschillen tussen Medeplegen en Medeplichtigheid
| Criterium | Medeplegen | Medeplichtigheid |
|---|---|---|
| Rol | Gelijkwaardig | Ondersteunend |
| Bijdrage | Essentieel | Hulpverlenend |
| Strafmaat | Volledig | Verminderd met 1/3 |
| Bij overtredingen | Strafbaar | Niet strafbaar |
Gevolgen in de Praktijk
Of iemand als medepleger of medeplichtige wordt aangemerkt, heeft grote invloed op de straf. Dit hangt af van de specifieke bijdrage aan het misdrijf.
Lokale Informatie Utrecht
Voor juridische hulp in Utrecht kun je terecht bij:
- Rechtbank Midden-Nederland: Vrouwe Justitiaplein 1, Utrecht
- Juridisch Loket Utrecht: Catharijnesingel 55, Utrecht
Veelgestelde Vragen over Strafrecht
Wat houdt medeplegen precies in?
Medeplegen is het samen met anderen bewust en nauwkeurig uitvoeren van een strafbaar feit, waarbij iedereen een wezenlijke bijdrage levert.
Wat is het verschil tussen uitlokking en medeplichtigheid?
Bij uitlokking zet je iemand aan tot een misdrijf met bepaalde middelen, terwijl medeplichtigheid draait om het helpen bij de uitvoering ervan.
Kan ik straf krijgen als ik alleen heb geholpen?
Ja, als medeplichtige kun je straf krijgen, maar deze is lager (tot een derde minder) dan die van de hoofddader.
Waar kan ik juridische hulp krijgen in Utrecht?
Je kunt contact opnemen met het Juridisch Loket Utrecht aan de Catharijnesingel 55 of zaken voorleggen aan de Rechtbank Midden-Nederland aan het Vrouwe Justitiaplein 1.
Is medeplegen strafbaar bij overtredingen?
Ja, medeplegen is strafbaar bij zowel misdrijven als overtredingen, in tegenstelling tot medeplichtigheid, dat alleen bij misdrijven strafbaar is.