Meineed betekent het bewust afleggen van een onjuiste verklaring onder ede. Dit schaadt de zoektocht naar waarheid in juridische procedures en wordt daarom streng bestraft in Nederland, ook in Utrecht.
Definitie van meineed
Volgens artikel 207 van het Wetboek van Strafrecht is meineed het opzettelijk liegen na het afleggen van een eed of belofte. Dit kan plaatsvinden in situaties zoals:
- Tijdens een rechtszaak als getuige
- Bij een verhoor door de rechter-commissaris
- Tijdens een parlementair onderzoek
- Bij het opstellen van een notariële akte (artikel 227 Sr)
Strafmaat
Voor meineed kan een gevangenisstraf van maximaal 6 jaar worden opgelegd. In de praktijk hangt de uiteindelijke straf af van de impact en ernst van de valse verklaring.
Geen eed afgelegd?
Als je een valse verklaring aflegt zonder onder ede te staan, is dit geen meineed. Het kan echter nog steeds strafbaar zijn als:
- Valsheid in geschrifte (bij geschreven verklaringen)
- Belemmering van de rechtsgang (artikel 285a Sr)
Recht op verschoning
In sommige gevallen mag een getuige gebruikmaken van het verschoningsrecht, bijvoorbeeld om zichzelf niet te incrimineren. Dit rechtvaardigt echter niet het plegen van meineed.
Impact op rechtszaken
Als meineed wordt ontdekt, kan dit leiden tot herziening van de betreffende rechtszaak. Daarnaast kan de persoon die meineed pleegde strafrechtelijk worden vervolgd.
Onderzoek en vervolging
Een rechter kan zelf aangifte doen van vermeende meineed. Het Openbaar Ministerie start vervolgens een onderzoek om te bepalen of de verklaring opzettelijk vals was.
Lokale informatie in Utrecht
Voor juridische zaken rondom meineed in Utrecht kun je terecht bij de Rechtbank Midden-Nederland, gelegen aan het Vrouwe Justitiaplein 1. Voor gratis juridisch advies kun je contact opnemen met het Juridisch Loket Utrecht aan de Catharijnesingel 55.
Veelgestelde vragen over meineed
Wat onderscheidt meineed van een valse verklaring zonder eed?
Meineed betreft een bewuste leugen onder ede, bijvoorbeeld in een rechtszaak. Zonder eed is het geen meineed, maar kan het nog steeds strafbaar zijn als valsheid in geschrifte of het hinderen van de rechtsgang. De straf is vaak milder, maar het blijft een serieus vergrijp.
Ben ik strafbaar voor meineed bij een foutieve verklaring?
Nee, voor meineed is opzet vereist. Je moet bewust liegen terwijl je weet dat het niet klopt. Een eerlijke vergissing telt niet als meineed, al kan het je geloofwaardigheid in de zaak schaden.
Wat zijn de consequenties van meineed in een rechtszaak?
Bij bewezen meineed riskeer je tot 6 jaar gevangenis. De oorspronkelijke zaak kan worden herzien, en het OM start een apart onderzoek. Ook kun je aansprakelijk worden gesteld voor veroorzaakte schade.
Is liegen toegestaan om mezelf of familie te beschermen?
Nee, meineed is altijd strafbaar, ook met een beschermend motief. Je kunt soms verschoningsrecht inroepen om niet te hoeven getuigen tegen naasten, maar liegen onder ede blijft verboden.
Hoe verloopt een onderzoek naar meineed?
Als een rechter meineed vermoedt, kan hij aangifte doen. Het OM onderzoekt vervolgens via verhoren en bewijsmateriaal of de verklaring vals was en of dit opzettelijk gebeurde. Bij voldoende bewijs volgt vervolging.