Novum herziening voor Utrechters

Novum herziening voor Utrechters

Voor inwoners van Utrecht biedt een novum herziening een unieke kans in het strafrecht om een afgesloten zaak bij de Rechtbank Utrecht te heropenen. Dit gebeurt dankzij een nieuw feit – het novum – dat eerder onbekend was en de veroordeling in twijfel trekt. Het kan leiden tot vrijspraak, lagere straf of een nieuwe zitting. Voor onterecht veroordeelden uit Utrecht is dit vaak het ultieme middel, vooral als het novum de schuldvraag fundamenteel verandert.

Wettelijke basis voor novum herziening

Novum herziening valt onder Titel X van het Wetboek van Strafvordering (Sv), met name artikelen 457-479 Sv. Centraal staat artikel 457 lid 1 Sv: herziening kan als "een novum aan het licht komt dat ten tijde van de rechtszitting onbekend was en waarvan de veroordeelde aantoont dat het de uitspraak zou hebben omvergeworpen."

De Hoge Raad der Nederlanden beslist over verzoeken (art. 458 Sv). Dit is een buitengewone procedure na een definitief vonnis van de Rechtbank Utrecht of het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Andere herzieningsgronden zoals valsheid in geschrifte (art. 457 lid 2 Sv) komen minder voor dan een novum.

Wat telt als novum in Utrechtse zaken?

Een novum moet aan strenge Hoge Raad-criteria voldoen:

• Volledig nieuw: Onbekend tijdens de zaak bij Rechtbank Utrecht en niet te voorspellen.
• Overtuigend: Bewijs zoals expertiserapporten moet aantonen dat de rechter anders zou hebben geoordeeld.
• Impactvol: Het zaait ernstige twijfel, bijv. DNA dat een ander belast of een valse verklaring.

Typische novums: DNA-match met iemand anders, een bekentenis of nieuw digitaal bewijs. Eigen fouten, zoals een over het hoofd geziene getuige, tellen niet mee.

Overzicht herzieningsgronden

Stappen in de novum herzieningsprocedure

De procedure voor Utrechters verloopt zo:

1. Verzoek bij Hoge Raad: Indienen met details en bewijs (art. 459 Sv).
2. Advies PG: Procureur-Generaal geeft binnen zes maanden advies.
3. Hoge Raad oordeelt: Bij toewijzing door naar Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (art. 468 Sv).
4. Nieuw proces: Hof kan vonnis herzien, schorsen of vrijspreken.
5. Eventueel cassatie: Mogelijk tegen hofbesluit.

Het duurt doorgaans 1-3 jaar. Bewoners van Utrecht kunnen bij Het Juridisch Loket Utrecht gratis voorlichting krijgen. Eigen kosten, tenzij gesubsidieerde hulp.

Utrechtse en nationale praktijkcases

In de bekende Posthumus-zaak leidde DNA tot herziening en vrijspraak. Recent in de Ina Post-zaak (2018) volgde vrijspraak na DNA-novum. Lokaal voorbeeld: Stel, een Utrechter veroordeeld voor inbraak op basis van getuige X. Later bekent Y en matcht DNA de plek delict – een sterk novum voor herziening.

Rechten en verplichtingen

Rechten:

• Inzage dossier (art. 460 Sv).
• Advocaat, pro deo via Gemeente Utrecht bij laag inkomen.
• Geen tijdslimiet voor aanvraag.

Plichten:

• Novum goed bewijzen.
• Geen herhaalde frivole verzoeken.
• Bijzondere zittingen bijwonen.

Start bij Het Juridisch Loket Utrecht voor begeleiding.

Veelgestelde vragen