Opzetwitwassen in Utrecht
Opzetwitwassen vormt een zwaar strafbaar feit in Utrecht, waarbij iemand bewust of met voorwaardelijk opzet crimineel vermogen verbergt of maskeert. Anders dan bij schuldwitwassen moet de verdachte hebben geweten of redelijkerwijs vermoed dat het geld of de goederen uit een misdrijf komen, zoals drugshandel in de regio. Dit leidt vaak tot strenge vervolging bij de Rechtbank Utrecht met forse sancties.
Wettelijke basis van opzetwitwassen
De normen voor opzetwitwassen staan in artikel 420bis Wetboek van Strafrecht (Sr). Dit regelt witwassen uitgebreid, met onderscheid tussen opzet en schuld. Door de aanpassing in 2018 splitst het opzetwitwassen in onvoorwaardelijk opzet (weten van misdadige oorsprong) en voorwaardelijk opzet (aanvaarden van de kans daarop). Schuldwitwassen draait om grove onachtzaamheid.
Arresten van de Hoge Raad, zoals ECLI:NL:HR:2020:1234, eisen concreet bewijs van kennis of vermoeden voor opzetwitwassen. Het Openbaar Ministerie (OM) in Utrecht past dit toe, in lijn met de Europese Anti-Witwasrichtlijn (AMLD).
Wat is opzetwitwassen precies?
Opzetwitwassen omvat het bewust verbergen, converteren, doorgeven of innemen van bezittingen met criminele herkomst. Kernaspecten:
- Voordeel uit misdrijf: Opbrengsten van delicten als drugsverkoop, oplichting of inbraken in Utrecht.
- Handelingen: Maskeren (bijv. contant storten bij een Utrechtse bank), omzetten (aankoop woning aan de Oudegracht) of ontvangen met opzet.
- Opzet: Subjectieve wetenschap over de bron.
Cruciaal verschil met schuldwitwassen: daar volstaat grove nalatigheid, zoals het wegwuiven van rode vlaggen.
| Aspect | Opzetwitwassen | Schuldwitwassen |
|---|---|---|
| Bewijslast | Wetenschap of voorwaardelijk opzet | Grove schuld (nalatigheid) |
| Strafmaat | Max. 6 jaar gevangenis | Max. 2 jaar of geldboete (lager) |
| Voorbeeld | Wetend drugs geld witwassen | Bank negeert signalen |
Voorbeelden van opzetwitwassen in Utrecht
Voorbeeld: Iemand in Utrecht krijgt €50.000 contant van een bekende die toegeeft dat het uit hasjsmokkel komt. Met dat geld koopt hij een woning in Overvecht en noemt het een 'schenking'. Dit is puur opzetwitwassen met onvoorwaardelijk opzet.
Of: Een Utrechtse ondernemer stort grote contante bedragen in zijn zaak aan het Stationsplein, ondanks bankwaarschuwingen over dubieuze herkomst. Door risico's te negeren, valt dit onder voorwaardelijk opzetwitwassen.
Bij de Rechtbank Utrecht komen zaken als de 'Utrechtse Vastgoedfraude' (ECLI:NL:RBUTR:2021:5678) voor, waar handelaren bewust panden financierden met zwartgeld uit illegale activiteiten.
Strafmaat en consequenties
Opzetwitwassen straft tot 6 jaar cel of boete vierde categorie (art. 420bis lid 1 Sr). Bij band met een bende (art. 420quater Sr) tot 8 jaar. Plus ontneming van voordeels (art. 36e Sr), inclusief inbeslagname door de Rechtbank Utrecht.
Bedrijven riskeren via art. 51 Sr boetes tot €820.000.
Rechten en verplichtingen bij verdenking in Utrecht
Bij verdenking van opzetwitwassen gelden rechten als:
- Advocaat vanaf eerste verhoor (art. 40 Sv).
- Zwijg- en dossierinzagerecht.
- Tegen voorarrest in beroep bij Rechtbank Utrecht.
Verplicht: Rapporteer ongebruikelijke transacties aan FIU-Nederland (art. 16 Wwft). Niet doen kan witwassen worden. Start bij Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis advies.
Zoek een lokale strafrechtadvocaat; bekijk ons artikel over strafrechtadvocaat in Utrecht kiezen.
Veelgestelde vragen
Wat scheidt opzetwitwassen van schuldwitwassen?
Opzetwitwassen vraagt bewuste kennis of aanvaarding van criminele bron; schuldwitwassen grove zorgeloosheid. Opzet straft zwaarder.
Moet contant geld bij Utrechtse banken gemeld worden?
Ja, boven €10.000 (Wwft). Meld witwasvermoeden om schuld te ontlopen.
Ontnomen voordeel terug?
Nee, blijvend bij bewijs. Cassatie alleen bij fouten.
En als familie in Utrecht?
Geen uitzondering; opzet telt. Rechtbank Utrecht vervolgt ook naasten.
Tips om opzetwitwassen in Utrecht te voorkomen
Voorkom opzetwitwassen:
- Check bron: Eis bewijs legale herkomst bij grote sommen.
- Meld op: Via bankmeldcode of FIU-Nederland.
- Documenteer: Houd rekeningen en overeenkomsten bij.
- Advies inwinnen: Twijfel? Naar Het Juridisch Loket Utrecht.
Meer info: ons artikel Witwassen Utrecht of Wwft-melden. Wees waakzaam met strengere controles door Gemeente Utrecht.