Pensioenverevening bij scheiding in Utrecht
In Utrecht zorgt pensioenverevening bij scheiding ervoor dat het ouderdomspensioen opgebouwd tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap eerlijk wordt verdeeld tussen ex-partners. Dit vult de verdeling van andere activa en verplichtingen aan, en is vooral relevant voor Utrechters die via de Rechtbank Utrecht hun scheiding regelen.
Wat houdt pensioenverevening in voor Utrechters?
Pensioenverevening vormt een cruciaal onderdeel van de financiële afhandeling bij een scheiding in Nederland, met specifieke implicaties voor inwoners van Utrecht. Het richt zich uitsluitend op het ouderdomspensioen, de uitkeringen na pensionering, en niet op nabestaanden- of arbeidsongeschiktheidspensioen, behalve bij afwijkende afspraken. De wet voorkomt ongelijkheid: als één partner in Utrecht veel pensioen opbouwt door werk en de ander zich wijdt aan zorgtaken, zoals kinderopvang in de stad, wordt dit bij scheiding rechtgezet.
Deze regeling geldt standaard voor huwelijken en partnerschappen na 1 januari 2001, tenzij huwelijkse voorwaarden anders bepalen. Voor oudere verbintenissen was een keuzeverklaring mogelijk. Het basisidee is dat de pensioenopbouw gedurende de huwelijksjaren gelijkelijk wordt gesplitst, terwijl de uitkering bij het oorspronkelijke fonds blijft, wat handig is voor Utrechters met lokale banen bij werkgevers als de gemeente of universiteit.
Wettelijke grondslag van pensioenverevening
De pensioenverevening is vastgelegd in de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (Wet VPS), ingevoerd in 1997 en later bijgewerkt. Kernartikelen vind je in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW), artikelen 1:119 tot 1:157. Artikel 1:119 BW vereist verevening van ouderdomspensioenaanspraken tijdens het huwelijk bij scheiding, tenzij partijen anders besluiten.
De Wet VPS past binnen bredere wetten zoals de Wet op de loonbelasting en de Pensioenwet. Geregistreerde partners vallen onder dezelfde regels (artikel 1:80a BW). Bij buitenlandse pensioenen kan EU-richtlijn 80/778/EEG helpen bij erkenning, relevant voor expats in Utrecht. De verevening beperkt zich tot pensioen van huwelijks- tot scheidingsdatum; erfenissen of pré-huwelijksopbouw blijven erbuiten. Sinds 2023 beïnvloedt de Wet toekomst pensioenen de transitie naar nieuwe stelsels, zonder de verevening zelf te wijzigen.
Hoe verloopt pensioenverevening praktisch in Utrecht?
Bij een scheiding in Utrecht moet de pensioenverdeling worden vastgelegd in het convenant of het vonnis van de Rechtbank Utrecht. Het pensioenfonds ontvangt een pensioenverdelingsovereenkomst binnen zes maanden na de uitspraak. Het fonds evalueert de pensioenwaarde op de peildatum (vaak de scheidingsdatum) en splitst de aanspraak gelijk.
Stap-voor-stap in de Utrechtse praktijk:
- Peildatum bepalen: Meestal de datum van indiening of uitspraak bij de Rechtbank Utrecht.
- Waardering uitvoeren: Het fonds berekent de economische waarde, inclusief verwachte aanpassingen voor inflatie.
- Verevening toepassen: Eén partner krijgt een claim op de ander voor helft van de waarde. Bij pensionering betaalt het fonds aan de oorspronkelijke eigenaar, die de helft overdraagt aan de ex.
- Afrekening regelen: Bij vroegtijdig overlijden kan de claim vervallen, tenzij anders overeengekomen in het convenant.
Voorbeeld uit Utrecht: Neem Jan en Marie, 20 jaar getrouwd in de stad. Jan werkt bij een lokaal bedrijf en bouwt €500 maandelijks pensioen op, waarvan €300 tijdens het huwelijk. Na scheiding via de Rechtbank Utrecht krijgt ieder €150. Jan keert €500 uit bij pensionering, maar draagt €150 over aan Marie, bijvoorbeeld via maandelijkse betalingen of afkoop.
Rechten en verplichtingen bij pensioenverevening in Utrecht
Ex-partners in Utrecht hebben recht op een gelijk deel van het huwelijkse pensioen. Ze moeten pensioeninfo delen met hun advocaat of mediator; verbergen kan boetes opleveren (artikel 1:150 BW). Voor advies kunnen Utrechters terecht bij Het Juridisch Loket Utrecht.
Rechten omvatten:
- Insights via mijnpensioenoverzicht.nl voor Utrechters.
- Afwijkende opties in het convenant, zoals conversie voor permanente overdracht.
- Bescherming tegen wijzigingen door de ex-partner.
Verplichtingen:
- Voltooiing binnen twee jaar na scheiding bij de Rechtbank Utrecht.
- Betalen van de claim, met aanpassingen voor indexatie.
- Melding van de scheiding aan het pensioenfonds.
Met huwelijkse voorwaarden kan verevening worden uitgesloten, mits expliciet genoteerd; anders geldt de wet.
Praktijkvoorbeelden van pensioenverevening in Utrecht
Voorbeeld 1: Fulltime werker. Anna werkte fulltime in Utrecht en bouwde €40.000 op in 15 huwelijksjaren. Bob zorgde voor de kinderen. Bij scheiding krijgt Bob €20.000 in toekomstige uitkeringen, circa €100 maandelijks bij pensionering.
Voorbeeld 2: Ondernemer. Karel runt een bedrijf in Utrecht met variabel pensioen. Alleen het vaste deel wordt gesplitst; bonussen niet, wat discussies kan veroorzaken – raadpleeg een fiscalist via Het Juridisch Loket Utrecht.
Voorbeeld 3: Internationale scheiding. Lisa en Tom scheiden bij de Rechtbank Utrecht, maar Tom werkte in België. EU-regels zorgen voor erkenning van de Belgische pensioenrechten.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de gevolgen van scheiding?
Bij scheiding worden huwelijkse goederen verdeeld, wordt alimentatie bepaald als nodig, en wordt bepaald wie voor de kinderen zorg draagt.
Hoe wordt het gezag over kinderen bepaald?
Ouders kunnen gezamenlijk gezag hebben of het gezag kan naar één ouder gaan. De rechter beslist in het belang van het kind.
Wat is alimentatie?
Alimentatie is een maandelijkse uitkering van één ouder aan de ander of voor kinderen, bedoeld om in het levensonderhoud te voorzien.
Kan ik mijn kind meenemen als ik ga scheiden?
Dit hangt af van wie het gezag heeft. Met gezag mag je je kind meenemen. Zonder gezag kan dit alleen met toestemming of rechterlijke machtiging.
Hoe lang duurt een scheidingsprocedure?
Met wederzijds goedvinden kan een scheiding in minder dan 3 maanden afgehandeld zijn. Bij geschil kan het 1-2 jaar duren.