In Utrecht, net als in de rest van Nederland, zijn niet alleen voltooide misdrijven strafbaar. Ook een poging tot een misdrijf en in sommige gevallen de voorbereiding ervan kunnen leiden tot strafrechtelijke vervolging. De wetgeving legt specifieke voorwaarden op aan beide situaties.
Poging tot Misdrijf (art. 45 Sr)
Een poging tot een misdrijf wordt strafbaar geacht wanneer de intentie van de dader duidelijk wordt door een start van de uitvoering van het delict.
Voorwaarden voor een Strafbare Poging
| Voorwaarde | Uitleg |
|---|---|
| Intentie | De dader moet de opzet hebben om het misdrijf te voltooien |
| Start van uitvoering | Handelingen die uiterlijk gericht zijn op het afronden van het delict |
| Niet-afgerond | Het misdrijf is niet volledig uitgevoerd |
Wanneer Spreekt Men van Start van Uitvoering?
Wat kwalificeert als een begin van uitvoering?
- Een inbreker die een deur openbreekt maar wordt gestoord
- Iemand die met een wapen op een slachtoffer afstapt maar wordt gestopt
- Een overvaller die een winkel betreedt met een masker maar vlucht
Strafmaat voor Poging
De maximale straf voor een poging is het maximum van het voltooide delict verminderd met een derde.
| Misdrijf | Maximum Voltooid | Maximum Poging |
|---|---|---|
| Doodslag | 15 jaar | 10 jaar |
| Diefstal | 4 jaar | 2 jaar 8 maanden |
| Moord | Levenslang/30 jaar | 20 jaar |
Vrijwillige Terugtreding
Als een dader uit eigen beweging afziet van zijn plan, wordt de poging niet als strafbaar beschouwd.
Voorwaarden
- De terugtreding moet vrijwillig zijn (niet door externe factoren)
- Het moet gebeuren voordat het delict is voltooid
- De dader moet zelf de voltooiing hebben verhinderd
Voorbeelden
- Vrijwillig: een inbreker die spijt krijgt en vertrekt
- Niet vrijwillig: een inbreker die vlucht vanwege een alarmsignaal
Ondeugdelijke Poging
In sommige gevallen is het voltooien van een misdrijf objectief onmogelijk.
Absoluut versus Relatief Ondeugdelijk
| Type | Beschrijving | Strafbaar? |
|---|---|---|
| Absoluut Ondeugdelijk | Voltooiing was nooit mogelijk | Nee |
| Relatief Ondeugdelijk | Voltooiing was in dit geval onmogelijk | Ja |
Voorbeelden
- Absoluut: iemand proberen te 'doden' met een nepwapen (niet strafbaar)
- Relatief: schieten op een leeg bed, denkend dat iemand erin ligt (wel strafbaar)
Voorbereiding van Misdrijven (art. 46 Sr)
Bij ernstige misdrijven kan ook de voorbereiding strafbaar zijn.
Voorwaarden
- Het misdrijf moet een straf van minimaal 8 jaar hebben
- Opzettelijk beschikken over middelen, informatie of geld voor het delict
- De middelen moeten bedoeld zijn voor het plegen van het misdrijf
Strafmaat bij Voorbereiding
De maximale straf is de helft van de straf voor het voltooide delict (maximaal 15 jaar).
Verschillen tussen Poging en Voorbereiding
| Kenmerk | Poging | Voorbereiding |
|---|---|---|
| Stadium | Start van uitvoering | Voorafgaande handelingen |
| Strafbaar bij | Alle misdrijven | Alleen misdrijven met ≥8 jaar straf |
| Strafmaat | Maximaal -1/3 | Maximaal -1/2 |
Veelgestelde Vragen over Poging en Voorbereiding in Utrecht
Wanneer is een poging tot een misdrijf strafbaar?
Een poging is strafbaar wanneer de dader de intentie had om het misdrijf te plegen en al begonnen was met de uitvoering ervan. Dit betekent dat er concrete handelingen zijn verricht die gericht waren op het voltooien van het delict, zoals het forceren van een slot. Het delict mag echter niet afgerond zijn.
Wat gebeurt er bij vrijwillige terugtreding?
Als de dader uit eigen wil afziet van het plegen van het misdrijf voordat het voltooid is, wordt de poging niet strafbaar geacht.
Wat is het verschil tussen poging en voorbereiding?
Een poging houdt in dat de dader al begonnen is met de uitvoering van het misdrijf, terwijl voorbereiding enkel de planning en het verzamelen van middelen omvat. Voorbereiding is alleen strafbaar bij zware misdrijven met een straf van 8 jaar of meer.
Wat als een poging objectief onmogelijk is?
Als de voltooiing absoluut onmogelijk was, zoals het gebruik van een nepwapen, is de poging niet strafbaar. Als het in dat specifieke geval onmogelijk was, maar in theorie wel mogelijk, blijft de poging strafbaar.
Waar kan ik juridische hulp krijgen in Utrecht?
Voor juridische bijstand in Utrecht kun je terecht bij het Juridisch Loket Utrecht aan de Catharijnesingel 55, of zaken voorleggen aan de Rechtbank Midden-Nederland aan het Vrouwe Justitiaplein 1.