Pro-rata dertiende maand in Utrecht

Voor Utrechters is de pro-rata dertiende maand een evenredig berekende extra maandloon, vooral relevant bij kortere dienstverbanden of deeltijdwerk in de regio. Dit houdt in dat u geen volledig bedrag ontvangt als u niet het hele jaar bij een Utrechtse werkgever in dienst was. Het is een gangbare afspraak in cao's en contracten, maar geen verplichting uit de wet.

Waarom pro-rata in Utrecht?

In de regio Utrecht, met zijn diverse sectoren zoals onderwijs, zorg en technologie, is de dertiende maand een gewaardeerde secundaire arbeidsvoorwaarde. Werkgevers passen vaak een pro-rata berekening toe bij instroom halverwege het jaar, uitstroom of parttime uren. 'Pro-rata' staat voor 'naar verhouding', wat zorgt voor billijkheid op basis van werkelijke inzet.

Voorbeeld: U start op 1 juli bij een werkgever in Utrecht. Dan hebt u aanspraak op een halve dertiende maand na zes maanden dienst. Zonder deze aanpassing zou het onevenredig zijn voor zowel medewerker als bedrijf.

Wettelijke grondslag

Er is geen wettelijk recht op een dertiende maand. Deze regeling staat in:

CAO: Vooral in Utrechtse branches zoals bouw, horeca en metaal.
Individuele arbeidsovereenkomst: Persoonlijke afspraak met uw werkgever.
Bedrijfsregels of handboek.

Loonregels volgen artikel 7:623 BW, waarbij een dertiende maand als gratificatie geldt, geen basisloon. Pro-rata bepalingen staan doorgaans duidelijk in cao of contract. Bij meningsverschillen kunt u naar de Rechtbank Utrecht stappen (artikel 7:655 BW).

Let op: Bij ontslag of ziekte kunnen specifieke cao-regels gelden voor Utrechters. Bekijk uw cao via vakbondssites.

Hoe bereken je pro-rata?

De formule is simpel: gewerkte maanden (of uren) delen door 12, maal uw maandsalaris.

Stapsgewijze handleiding

Neem uw bruto maandsalaris (bijv. €3.000).
Tel volle dienstmaanden (bijv. 8 van januari tot augustus).
Deel door 12: 8/12 = 66,67%.
Maal uit: €3.000 x 0,6667 = €2.000.

Voor deeltijd: baseer op uren versus fulltime (bijv. 24 uur/week = 50%).

Situatie	Gewerkte periode	Pro-rata factor	Voorbeeld (€3.000 maandsalaris)
Vol jaar	12 maanden	100%	€3.000
Halve jaar instroom	6 maanden	50%	€1.500
Deeltijd (50%)	12 maanden	50%	€1.500
Instroom + deeltijd	6 maanden à 50%	25%	€750

Opmerking: Vakantiegeld (8%) en eindejaarsuitkeringen lopen parallel, maar volgen eigen pro-rata.

Praktijkcases uit Utrecht

Case 1: Start middenjaar
Jan begint op 1 april bij een Utrechts techbedrijf met cao-dertiende maand. Na 9 maanden (april-december): 9/12 = 75%. Bij €2.500 salaris ontvangt hij €1.875 in december.

Case 2: Ontslag
Marie uit Utrecht wordt op 1 oktober ontslagen na 9 maanden. Haar contract garandeert pro-rata: 9/12 van €3.200 = €2.400.

Case 3: Ziekte en deeltijd
Piet is 4 maanden ziek en werkt 8 maanden 80% in Utrechtse zorgsector. Cao bepaalt pro-rata op gewerkte uren, zonder loondoorbetaling tijdens ziekte.

Rechten en verplichtingen voor Utrechters

Rechten:
- Controleer cao/contract op pro-rata.
- Vorder via loonstrook of UWV bij twist.
- Vordering mogelijk binnen 5 jaar (art. 3:306 BW).
Verplichtingen:
- Check loonstroken zorgvuldig.
- Meld wijzigingen promptly.
- Geen claim zonder contractuele basis.

Lees verder ons artikel over de dertiende maand in uw arbeidsovereenkomst.

Veelgestelde vragen

Moet een Utrechtse werkgever altijd pro-rata betalen?

Nee, uitsluitend bij cao- of contractafspraak. Geen vermelding, geen recht. Controleer uw papieren.

Stop op 31 december?

Vaak pro-rata tot die dag, mits gewerkt. Cao kan jaartelling hanteren. Vraag specificatie.

Bij tijdelijk contract?

Ja, pro-rata over looptijd. Ketencontracten tellen totale tijd mee.

Vakantiegeld en pro-rata?

Vakantiegeld (art. 7:634 BW) is altijd pro-rata over uren, onafhankelijk.

Tips voor Utrechters

Voorkom gedoe:

Check cao via FNV/CNV of werkgever.
Bewaar stroken 7 jaar.
Bevestig schriftelijk bij start.
Bij conflict: Naar Het Juridisch Loket Utrecht (gratis) of specialist.
Vakbond: Voor cao-ondersteuning.

Pro-rata zorgt voor fairness in Utrechtse arbeid.