Relatiebeding
Een relatiebeding in uw arbeidscontract verbiedt u na beëindiging van uw baan bij een Utrechts bedrijf om contact te leggen met voormalige klanten van uw werkgever. Dit beschermt de klantenkring van de werkgever, maar moet aan strenge eisen voldoen om afdwingbaar te zijn. In dit artikel voor Utrechters vindt u uitleg over werking, geldigheid en gevolgen, met tips voor de Rechtbank Utrecht en Het Juridisch Loket Utrecht.
Wat houdt een relatiebeding precies in?
Een relatiebeding beperkt u specifiek in het contact met klanten die u tijdens uw dienstverband bij uw werkgever in Utrecht hebt bediend. In tegenstelling tot een concurrentiebeding, dat een breed werkverbod oplegt in de sector, richt dit zich alleen op die individuele relaties. Het voorkomt dat u opgebouwde contacten 'meeneemt' naar een nieuwe baan of eigen onderneming in de regio Utrecht.
Voorbeeld: Als accountmanager bij een Utrechts softwarebedrijf onderhoudt u banden met klanten zoals de Universiteit Utrecht. Een relatiebeding kan u dan een jaar lang verbieden die klanten te benaderen voor uzelf of een nieuwe werkgever. Het moet schriftelijk in uw contract staan, met precieze details over betrokken relaties, duur en werkgebied.
Wettelijke grondslag van het relatiebeding
Een relatiebeding heeft geen eigen wet zoals het concurrentiebeding. Sinds 1 januari 2020 stelt artikel 7:653 lid 1 BW harde eisen aan concurrentiebedingen: schriftelijk, gedetailleerd en met boetebeding plus vergoeding (minimaal 50% van de transitievergoeding).
Volgens de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2022:390) valt een relatiebeding hierbuiten, omdat het een 'gericht' beding is op concrete relaties, geen totaal concurrentieverbod. Toch moet het redelijk en billijk zijn (artikel 6:248 BW) en uw vrije baanzoektocht in Utrecht niet onevenredig hinderen.
Verschillen relatiebeding versus concurrentiebeding
Hier een overzicht voor Utrechters:
| Aspect | Relatiebeding | Concurrentiebeding |
|---|---|---|
| Wettelijke basis | Geen specifieke (art. 6:248 BW) | Art. 7:653 BW (streng sinds 2020) |
| Omvang | Concrete (oud-)klanten | Hele branche/activiteiten |
| Financiële vergoeding | Niet vereist | Verplicht (min. 50% transitievergoeding) |
| Duur | Redelijk (vaak 1 jaar) | Redelijk, met betaling |
| Geldigheidstoets | Redelijkheidstoets | Schriftelijk + details + vergoeding |
Ontdek meer in ons artikel over het concurrentiebeding.
Eisen voor een geldig relatiebeding
Voor Utrechters geldt:
- Schriftelijk in het contract.
- Precies omschreven: bv. 'klanten in Utrecht waarvoor u verantwoordelijk was'.
- Beperkte duur: doorgaans 6-12 maanden; langer vereist sterke rechtvaardiging.
- Regionale begrenzing: alleen Utrecht en omliggende gebieden met die relaties.
- Essentieel: werkgever bewijst noodzaak, zoals toegang tot gevoelige data.
Vage formuleringen zoals 'alle Utrechtse relaties' worden door de kantonrechter van de Rechtbank Utrecht vaak ongeldig verklaard.
Praktijkvoorbeelden uit Utrecht
Voorbeeld 1: Jan, accountmanager bij een Utrechts detacheerbedrijf, had contact met de Gemeente Utrecht. Na vertrek benadert hij hen voor zijn eigen bureau. De Rechtbank Utrecht handhaaft het beding (12 maanden) en kent schade toe.
Voorbeeld 2: Marie, makelaar in Utrecht, heeft een beding over 'klanten laatste jaar'. Een ex-klant belt zelf; de rechter bij Rechtbank Utrecht vernietigt het: te ruim en passief contact.
Voorbeeld 3: Bij een Utrechts IT-firma geldt een 2-jarig beding voor een junior; Rechtbank Utrecht verklaart het ongeldig wegens overdreven duur.
Uw rechten en verplichtingen bij relatiebeding
Rechten werknemer
- Check en onderhandel bij indiensttreding bij Utrechts bedrijf.
- Laat ongeldig verklaren via kantonrechter Rechtbank Utrecht.
- Geen boete bij passief contact (tenzij expliciet).
Plichten werknemer
- Volg op om procedures te ontlopen.
- Analyseer nieuwe baan op overlap met Utrechtse relaties.
Werkgever
Mag boete of claim indienen met bewijs; verwacht procedures bij Rechtbank Utrecht.
Veelgestelde vragen voor Utrechters
Is elk relatiebeding geldig?
Nee, alleen specifiek en redelijk. Vage bedingen sneuvelen bij Rechtbank Utrecht. Check bij Het Juridisch Loket Utrecht.
Wat als klant uit Utrecht mij belt?
Passief contact is vaak oké, maar vermijd werk om risico's te ontlopen.
Hoe lang mag het duren?
6-12 maanden standaard; 24 maanden zelden goedgekeurd door rechters.
Vergoeding verplicht?
Nee, in tegenstelling tot concurrentiebeding.