Terug naar Encyclopedie
Strafrecht

Uitlevering verdachte Utrecht

Uitleg over uitlevering verdachten voor Utrechters: procedures bij Rechtbank Utrecht, EAB en rechten. Advies via Juridisch Loket Utrecht. (128 karakters)

3 min leestijd

Uitlevering van verdachten in Utrecht

Uitlevering verdachte in Utrecht houdt in dat Nederland een persoon overdraagt aan een ander land voor vervolging of strafuitvoering. Dit volgt strikte regels uit Nederlandse wetten en internationale afspraken, met bescherming van basisrechten. Voor Utrechters is dit relevant bij de Rechtbank Utrecht, als vorm van internationale strafrechtelijke samenwerking.

Wat betekent uitlevering?

Uitlevering (extraditie) is de officiële overdracht van een verdachte of veroordeelde van het gevraagde land (Nederland) naar het vragende land. Het voorkomt vluchten voor justitie. In Nederland gelden principes als dubbele strafbaarheid, specialiteit en non bis in idem. Bij de Rechtbank Utrecht worden veel van deze zaken behandeld.

Twee varianten:

  • Traditionele uitlevering naar landen buiten de EU.
  • Europees Aanhoudingsbevel (EAB) voor snelle EU-overlevering.

Wettelijke grondslagen

Regels staan in het Wetboek van Strafvordering (Sv), Boek 2, Titel I (art. 2-55). Voor niet-EU-landen: Wet uitlevering (1912, gewijzigd). EU: Overleveringswet (2005) voor EAB, gebaseerd op Kaderbesluit 2002/584/JBZ.

Belangrijke verdragen:

  • Europees Verdrag inzake uitlevering (1957).
  • Bilaterale verdragen, zoals met de VS.
  • Art. 6 EVRM en Art. 19 EU-Grondrechtenhandvest.

Nederland levert geen eigen nationals uit aan niet-EU-landen (art. 2 Sv), maar binnen EU wel met garanties. In Utrecht adviseert Het Juridisch Loket Utrecht hierover.

Procedure bij uitlevering in Utrecht

Stappen:

  1. Verzoek: Via diplomatie, Eurojust of Europol.
  2. Voorlopige aanhouding: Op EAB of nationaal bevel (art. 12 Overleveringswet).
  3. Hoorzitting: Bij de rechter-commissaris van de Rechtbank Utrecht binnen 24 uur (art. 14).
  4. Raadkamer: Beslissing binnen 5 dagen (art. 16).
  5. Beroep: Bij gerechtshof en Hoge Raad.
  6. Minister: Minister van Justitie en Veiligheid beslist, met controle.

EAB: Maximaal 60 dagen tot overlevering.

Voorwaarden en weigeringen

Mogelijk bij:

  • Dubbele strafbaarheid (art. 2 Sv).
  • Geen politieke/fiscale/militaire delicten (art. 3 Sv).
  • Minimaal 1 jaar straf (art. 2 Sv).
  • Non bis in idem en specialiteit.

Weigeren bij risico's zoals foltering (art. 25 Overleveringswet).

Vergelijking EAB vs. traditioneel

AspectEAB (EU)Traditioneel (niet-EU)
DuurMax. 60 dagenMaanden/jaren
StrafbaarheidNiet altijd nodig (32 delicten)Altijd
NederlandersJa, met beschermingNee, behalve uitzondering
BevoegdheidRechterMinister na rechter

Rechten van verdachten in Utrecht

Rechten:

  • Advocaat (art. 13 Overleveringswet); contacteer Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis advies.
  • Horen en bewijs leveren.
  • Beroep tot Hoge Raad.
  • Bescherming art. 3 EVRM.

Plich: Medewerking, anders langere detentie.

Voorbeelden uit de praktijk

Voorbeeld 1: Utrechter aangehouden in Spanje op EAB voor drugs. Rechtbank Utrecht keurt overlevering goed na hoorzitting.

Voorbeeld 2: VS-verzoek voor fraude; Hoge Raad weigert wegens procesrisico's.

Voorbeeld 3: Utrechtse verdachte uitgeleverd aan Oostenrijk via EAB voor geweldsdelict.

Veelgestelde vragen

Kan een Utrechter uitgeleverd worden?

Ja, binnen EU via EAB zonder weigeringsgronden. Niet-EU: meestal niet (art. 2 Sv).

Hoe lang duurt het?

EU: max. 60 dagen. Niet-EU: weken tot jaar+.

Onterechte uitlevering?

Bel direct een advocaat of Het Juridisch Loket Utrecht voor verweer op strafbaarheid of oneerlijk proces.

Mag ik uitgeleverd worden aan riskante landen?

Nee, bij schendingen van mensenrechten weigert de Rechtbank Utrecht (art. 25).