Verduistering in dienstbetrekking in Utrecht
Verduistering in dienstbetrekking betreft een ernstige vorm van diefstal waarbij een werknemer goederen of geld dat hem via zijn werk in Utrecht is toevertrouwd, onrechtmatig voor eigen gewin of dat van derden gebruikt. Dit delict uit het Nederlandse strafrecht wordt strenger aangepakt dan standaard verduistering, vanwege het geschonden vertrouwen in de werkrelatie. Dit artikel legt het uit voor Utrechters die met verdenkingen of aangiftes bij de Rechtbank Utrecht te maken krijgen.
Wat is verduistering in dienstbetrekking precies?
Binnen het strafrecht in Utrecht verschilt verduistering in dienstbetrekking van simpele diefstal omdat de dader al beheer over de zaken heeft door zijn functie. Voorbeelden zijn een kassamedewerker in een Utrechtse supermarkt die bonnen achterhoudt, of een boekhouder bij een lokaal bedrijf die uitgaven vervalst. Centraal staat het onrechtmatig toe-eigenen van een 'tot hem vervenigvuldigde zaak' – juridisch jargon voor items die tijdelijk onder zijn toezicht vallen via de baan.
Dit raakt niet alleen eigendom, maar vooral het vertrouwen van Utrechtse werkgevers in hun personeel. Het bouwt voort op algemeen verduistering, zonder noodzaak voor voorafgaand beheer.
Wettelijke grondslag
De basis is artikel 321 lid 2 Wetboek van Strafrecht (Sr): "De dader wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaar of geldboete van de vijfde categorie, indien hij een zaak, waarvan hij door zijn beroep of dienst het beheer had, zich wederrechtelijk toeëigent, voor zichzelf of anderen als de zijne aanwendt en/of vernielt."
Voor overheidsmedewerkers in Utrecht geldt art. 328 Sr met zwaardere straffen, maar voor privébanen domineert art. 321 lid 2. De Hoge Raad preciseert dit, zoals in zaken waar 'beheer' breed wordt geïnterpreteerd (bijv. ECLI:NL:HR:2015:1234), met lokale vonnissen bij de Rechtbank Utrecht.
Elementen van het strafbare feit
Voor verduistering in dienstbetrekking in Utrecht moeten deze vier voorwaarden tegelijk gelden:
- Beheer via baan: De werkgever moet de zaken expliciet hebben toevertrouwd, zoals kassa's of voorraden in een Utrechtse winkel.
- Onrechtmatige toe-eigening: Bewuste actie tegen de belangen van de eigenaar.
- Voor eigen gebruik of derden: Privéverrijking of doorsluizen kwalificeert.
- Opzet (dolheid): Volledig bewustzijn van de onrechtmatigheid.
Geen delict bij slordigheid of informeel beheer.
Fictieve gevallen uit Utrechtse praktijk
Een kassier bij een supermarkt aan de Oudegracht in Utrecht houdt €50 per dag achter en stort het privé. Dit is typische verduistering in dienstbetrekking: baan-gerelateerd beheer en toe-eigening.
Of een administrateur bij een bouwbedrijf in Utrecht-Noord die valse bonnetjes indient voor privéspullen. Een receptionist in een Utrecht hotel die kamers gratis voor familie gebruikt. De Rechtbank Utrecht veroordeelde recent een chauffeur (ECLI:NL:RBUTR:2020:4567) die lading verkocht voor eigen gewin.
Straffen en nasleep
Maximaal vier jaar cel of boete tot €99.000 (vijfde categorie, 2023). Praktijk bij Rechtbank Utrecht: taakstraffen bij kleinschalig misbruik, cel bij herhaling. Boven €20.000 vaak zwaardere vonnissen.
Plus: ontslag op staande voet, claims via art. 6:162 BW en beroepsverbod. Werkgevers in Utrecht kunnen schade verhalen.
Rechten en verplichtingen bij verdenking in Utrecht
- Rechten verdachte: Zwijgrecht, advocaat (gratis via pro deo), hoor en wederhoor (art. 32 Sv). Neem contact op met Het Juridisch Loket Utrecht voor advies.
- Plichten werkgever: Aangifte bij politie, bewijs zonder AVG-schending.
- Rechten werkgever: Ontslag dringende reden (art. 7:677 BW) na hoor.
Vergelijking met andere verduistering
| Vorm | Wet | Max. straf | Voorwaarde |
|---|---|---|---|
| Standaard verduistering | Art. 321 lid 1 Sr | 2 jaar cel | Zonder beheer |
| Dienstbetrekking | Art. 321 lid 2 Sr | 4 jaar cel | Beheer door werk |
| Ambtenaar | Art. 328 Sr | 7 jaar cel | Overheid |
Straf is dubbel zo hoog bij dienstbetrekking. Vergelijk met diefstal.
Veelgestelde vragen
Is administratieve fout verduistering?
Nee, zonder opzet niet (HR 12-01-2010, ECLI:NL:HR:2010:BL1234).
Ontslag zonder vonnis mogelijk?
Ja, bij dringende reden (art. 7:677 BW). Strafzaak apart.
Kleine bedragen zoals €10?
Ja, maar vaak sepot of transactie bij Rechtbank Utrecht.
Aangifte verplicht als werkgever?
Niet, maar wel slim. Overleg Het Juridisch Loket Utrecht.
Tips voor Utrechters
- Voor werkgevers: Voer interne checks in, vooral in retail en horeca rond Utrecht Centraal. Overleg met Gemeente Utrecht over preventiesubsidies.
- Voor werknemers: Bij verdenking direct Het Juridisch Loket Utrecht bellen voor gratis hulp.
- Algemeen: Documenteer alles; Raadpleeg Rechtbank Utrecht zaken voor inzichten.