In het strafrecht verjaren strafbare feiten na een bepaalde periode. De duur van deze termijn is afhankelijk van de zwaarte van het delict. Na het verstrijken van de verjaring kan een verdachte niet meer worden vervolgd.
Wat houdt verjaring in?
Verjaring binnen het strafrecht betekent dat de mogelijkheid om iemand te vervolgen na een specifieke periode vervalt. Dit komt doordat bewijsmateriaal na verloop van tijd lastiger te verkrijgen is en de noodzaak tot straf minder urgent wordt.
Verjaringstermijnen in het strafrecht
De lengte van de verjaringstermijn wordt bepaald door de maximale straf die op een delict staat.
Overzicht termijnen (art. 70 Sr)
| Maximale straf | Verjaringstermijn | Voorbeelden delicten |
|---|---|---|
| Overtredingen | 3 jaar | Kleine verkeersovertredingen |
| Maximaal 3 jaar cel | 6 jaar | Eenvoudige diefstal, intimidatie |
| Tussen 3 en 10 jaar cel | 12 jaar | Ernstige mishandeling |
| 10 jaar of meer cel | 20 jaar | Doodslag |
| Levenslang of 20+ jaar | Geen verjaring | Moord, terroristische daden |
Delicten zonder verjaring
Bepaalde zware misdrijven kennen geen verjaringstermijn:
- Moord (art. 289 Sr)
- Genocide en misdaden tegen de menselijkheid
- Oorlogsmisdrijven
- Terrorisme met dodelijke afloop
- Specifieke zedenmisdrijven tegen kinderen
Start van de verjaringstermijn
De termijn voor verjaring begint doorgaans de dag na het plegen van het strafbare feit.
Speciale situaties
| Omstandigheid | Startmoment termijn |
|---|---|
| Doorlopend delict | Na afloop van het delict |
| Misdrijf tegen minderjarige | Dag na 18e verjaardag slachtoffer |
| Ambtsdelict | Na beëindiging ambt |
Verjaring stuiten
De verjaringstermijn kan worden onderbroken door een officiële daad van vervolging.
Voorbeelden van stuiting
- Uitgifte van een dagvaarding
- Verzoek om voorlopige hechtenis
- Mededeling van verdere vervolging
- Bepaalde opsporingshandelingen
Bij stuiting start een nieuwe verjaringstermijn vanaf dat moment.
Schorsing van de termijn
In sommige gevallen wordt de verjaring tijdelijk stopgezet:
- Bij schorsing van de strafvervolging
- Tijdens een prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie
- Indien de verdachte immuniteit geniet
Maximale verjaringstermijn
Er bestaat een absolute verjaringstermijn die niet verlengd kan worden, zelfs niet door stuiting. Deze termijn is tweemaal de reguliere verjaringstermijn.
Belang in de praktijk
- De verdediging kan verjaring aanvoeren als argument
- Rechters dienen verjaring automatisch te controleren
- Bij verjaring wordt het OM niet-ontvankelijk verklaard
Lokale informatie voor Utrecht
Voor juridische ondersteuning in Utrecht kunt u terecht bij het Juridisch Loket Utrecht, gelegen aan de Catharijnesingel 55. Daarnaast behandelt de Rechtbank Midden-Nederland, gevestigd aan het Vrouwe Justitiaplein 1, strafzaken in deze regio.