Voorwaardelijke invrijheidstelling in Utrecht

Voorwaardelijke invrijheidstelling in Utrecht

Voorwaardelijke invrijheidstelling (VI) stelt gedetineerden in de regio Utrecht in staat om na tweederde van hun straf onder strenge voorwaarden eerder vrij te komen. Dit bevordert re-integratie in de Utrechtse samenleving, met een proeftijd waarin schending van regels leidt tot terugkeer naar detentie. Voor Utrechters is VI cruciaal om recidive te minimaliseren, ondersteund door lokale diensten zoals de Gemeente Utrecht.

Waarom voorwaardelijke invrijheidstelling in Utrecht?

Het Nederlandse strafrecht richt zich op straf en resocialisatie. In Utrecht past VI perfect bij dit doel: gedetineerden met goed gedrag en een plan voor terugkeer – zoals werk via UWV Utrecht of huisvesting via de Gemeente Utrecht – komen eerder vrij. Dit ontlast detentiecapaciteit en vergemakkelijkt integratie. Zonder VI is volledige uitzitting vaak een struikelblok voor een nieuw begin in de stad. Bekijk ons artikel over Gevangenisstraf voor meer achtergrond.

Wettelijke basis van VI

De regels voor voorwaardelijke invrijheidstelling staan in de Penitentiaire beginselenwet (Pbw), afdeling 2.4 (artikelen 2:26-2:35). Artikel 15 van het Wetboek van Strafrecht (Sr) regelt de koppeling aan straffen. De Wet voorkoming weightedheidsrecidive 2017 verstrengde voorwaarden voor zeden- en geweldsdelicten.

Kernprincipes:

• VI is een voorrecht, geen automatisme, gebaseerd op advies.
• Instemming van het Openbaar Ministerie (OM) is vereist.
• De strafuitvoeringsrechter van de Rechtbank Utrecht oordeelt over intrekking bij overtredingen.

Voorwaarden voor VI in Utrecht

Niet iedereen kwalificeert voor VI. Belangrijkste eisen:

1. Strafduur: Minimaal twee maanden, met minstens één maand restant na VI.
2. Tweederde-regel: Na twee derde (straffen >6 maanden); kortere straffen hebben aangepaste termijnen.
3. Detentiegedrag: Positief gedrag, geen incidenten, actieve deelname aan programma's.
4. Re-integratieplan: Adres in Utrecht, baan of schuldhulp via Gemeente Utrecht.
5. Uitzonderingen: Uitgesloten bij levenslang, TBS of VI-verbod (zware delicten).

Vergelijking VI versus volledige straf:

Procedure voor VI-aanvraag

De stappen voor VI in Utrecht:

1. Voorbereiding: Re-integratieplan met reclassering en lokale hulp (bijv. Gemeente Utrecht).
2. ACVI-advies: Het Adviescollege Voorwaardelijke Invrijheidstelling adviseert na dossierbeoordeling en gesprek.
3. OM-goedkeuring: Binnen 10 dagen.
4. Ministerieel besluit: Justis beslist; bij ja volgt vrijlating met proeftijd (reststraf +1 jaar).

Reken op 8-12 weken. Recht op hoorzitting bij ACVI.

Rechten en verplichtingen onder VI

Rechten

• Juridische hulp via advocaat of Het Juridisch Loket Utrecht.
• Inzage dossier.
• Beroep tegen afwijzing bij Rechtbank Utrecht.

Plichten

Gedurende proeftijd:

• Meldplicht: Bij Utrechtse reclassering.
• Verboden: Bepaalde wijken in Utrecht mijden.
• Therapie/GPS: Verplicht volgen.
• Geen delicten: Anders intrekking door Rechtbank Utrecht.

Schending resulteert in detentie voor restant plus extra tijd.

Utrechtse praktijkvoorbeelden

Voorbeeld 1: Dhr. Jansen uit Utrecht krijgt 3 jaar voor diefstal in de stad. Na 2 jaar VI-aanvraag: goed gedrag, baan bij Utrechts bedrijf, woning via Gemeente. Positief advies ACVI en OM: vrij met meldplicht.

Voorbeeld 2: Mw. De Vries (2 jaar mishandeling) schendt na VI een contactverbod in Utrecht. Rechtbank Utrecht trekt in: 8 maanden rest + 3 maanden extra.

Deze gevallen illustreren VI's waarde voor Utrechtse re-integratie, mits discipline.

Veelgestelde vragen