Vrijheidsbeperkende maatregel bij Rechtbank Utrecht

Vrijheidsbeperkende maatregel bij Rechtbank Utrecht

In Utrecht is een vrijheidsbeperkende maatregel een populaire strafvervangende optie in het strafrecht. Deze sanctie beperkt de bewegingsvrijheid van de veroordeelde zonder celstraf, zoals via elektronisch toezicht of locatieverboden. Rechtbank Utrecht legt ze op bij minder zware vergrijpen om herhaling te voorkomen en terugkeer in de samenleving te ondersteunen, als alternatief voor korte detentie.

Wettelijke basis in Utrecht

Vrijheidsbeperkende maatregelen werden ingevoerd via de Wet van 23 december 2004 en staan in Titel IIIA van Boek 1 van het Wetboek van Strafrecht (art. 15c tot 15i Sr). Rechtbank Utrecht kan ze opleggen ter vervanging van een celstraf tot maximaal twee jaar (art. 15c lid 1 Sr). De rechter baseert zich op een pro justitia-rapport, rekening houdend met de achtergrond van de verdachte, het gepleegde feit en recidiverisico's in de Utrechtse context.

Ze passen binnen het systeem van voorwaardelijke straffen (art. 1a e.v. Sr) en wijken af van klassieke straffen zoals gevangenisstraf (art. 10 Sr) of hechtenis (art. 11 Sr), omdat ze vervangend werken. Vaak koppelt Rechtbank Utrecht ze aan een proeftijd (art. 1b Sr).

Soorten vrijheidsbeperkende maatregelen in Utrecht

Rechtbank Utrecht kent drie primaire varianten:

• Elektronisch toezicht (ET) (art. 15d Sr): Een enkelband monitort de thuissituatie. Uitsluitend verlaten voor werk, studie of zorg is toegestaan, ideaal voor Utrechters met een baan.
• Locatie- en contactverboden (LCV) (art. 15e Sr): Verboden op plekken zoals slachtofferwoningen in wijken als Kanaleneiland of contact met betrokkenen. Dit bouwt voort op een contactverbod als straf in Utrecht.
• Schorsing van de voorwaardelijke invordering van een geldboete (SVVIG) (art. 15f Sr): Boete-uitstel met voorwaarden als meldplicht bij reclassering of gedragstherapie.

Voorwaarden en duur bij Rechtbank Utrecht

Rechtbank Utrecht legt een vrijheidsbeperkende maatregel alleen op bij straffen tot twee jaar, met realistische nalevingskansen. De looptijd matcht de vervangende straf, maximaal twee jaar; ET start vanaf 14 dagen. De reclassering Utrecht superviseert de uitvoering (art. 15g Sr) en signaleert bijschoringen.

Praktijkvoorbeeld 1: ET in Utrecht

Een inwoner uit Overvecht steelt in een supermarkt bij Hoog Catharijne (art. 310 Sr). De officier eist 4 maanden cel; Rechtbank Utrecht kiest ET. Thuis met enkelband, werkbezoek toegestaan. Na succesvolle naleving eindigt het vroegtijdig.

Praktijkvoorbeeld 2: Locatieverbod

Na huiselijk geweld (art. 304 Sr) in een Utrechtse flat krijgt de dader een LCV: geen toegang binnen 500 meter van het slachtofferadres. Overtreding leidt tot cel; dit biedt rust aan slachtoffers in de stad.

Rechten en plichten in Utrecht

Rechten van de veroordeelde

• Hoor en wederhoor bij Rechtbank Utrecht (art. 15c lid 3 Sr).
• Juridische hulp; raadpleeg Het Juridisch Loket Utrecht voor bijstand.
• Verzoek tot aanpassing bij veranderingen (art. 15h Sr).
• Privacywaarborg; data van enkelbanden blijven beperkt.

Plichten van de veroordeelde

1. Strikt naleven van regels, bv. thuiszijn bij ET.
2. Samenwerken met reclassering Utrecht.
3. Doorgeven van adres- of baanwijzigingen aan Gemeente Utrecht of reclassering.
4. Overtreding: verval en tenuitvoerlegging originele straf (art. 15i Sr).

Vergelijking met andere straffen

Veelgestelde vragen voor Utrechters

Tips voor inwoners van Utrecht

• Zoek lokaal advies: Pleit via een advocaat voor deze maatregel bij Rechtbank Utrecht. Start bij Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis spreekuur.
• Volg reclasseringstips: Therapie of cursussen via Utrechtse instanties voor betere naleving.
• Documenteer alles: Bewaar communicatie met reclassering en Gemeente Utrecht.