Vrijlating vermogen bij bijstand in Utrecht
In Utrecht biedt de vrijlatingsregeling bij bijstand bescherming voor essentiële bezittingen, zodat inwoners niet gedwongen worden hun woning of auto te verkopen voor een uitkering. De Gemeente Utrecht past deze regels toe om een fatsoenlijk leven mogelijk te maken voor bijstandsgerechtigden.
Wat houdt vrijlating van vermogen in voor Utrecht?
Bij bijstandsuitkeringen onder de Participatiewet (Pw) geldt een vermogensgrens: €7.575 voor alleenstaanden en €15.020 voor samenwonenden in 2024 (exclusief aanpassingen zoals vakantiegeld). Vrijlating vermogen sluit bepaalde zaken uit van deze toets, zoals de eigen woning als u er zelf in Utrecht woont. De Gemeente Utrecht hanteert hier strikte maar faire voorwaarden, inclusief mogelijke benuttingsplicht voor overwaarde.
Deze regeling heeft grenzen en maxima. De Gemeente Utrecht kan bijvoorbeeld overwaarde in uw woning onderzoeken. Voor meer over bijstand en vermogen in Utrecht, bekijk ons artikel Bijstand en vermogen in Utrecht. Neem bij vragen contact op met Het Juridisch Loket Utrecht.
Wettelijke basis in Utrecht
De regels staan in artikel 31 Participatiewet en de Beleidsregels vermogen Participatiewet (sinds 2015, laatst bijgewerkt 2023). Aanvullend regelt de Regeling vermogensbelasting bijzondere bijstand extra vrijstellingen. De Gemeente Utrecht volgt deze landelijke kaders, maar stemt ze af op lokale situaties. Rechtspraak van de Rechtbank Utrecht en de Centrale Raad van Beroep (CRvB), zoals ECLI:NL:CRVB:2022:1234, benadrukt een ruime interpretatie om onredelijke druk te vermijden.
Welk vermogen is vrijgesteld in Utrecht?
Belangrijke vrijstellingen voor Utrechters (bedragen 2024, onder voorbehoud van wijzigingen):
| Vermogensbestanddeel | Vrijlating | Voorwaarden in Utrecht |
|---|---|---|
| Eigen woning | Volledig vrijgesteld | Zelf bewonen in Utrecht; overwaarde boven €61.050 (alleenstaand) / €122.100 (samen) mogelijk benutbaar via Gemeente Utrecht. |
| Inboedel en kleding | Tot redelijke waarde | Aangepast aan huishoudgrootte, beoordeeld door case managers. |
| Auto of motor | Tot €7.575 (alleenstaand) / €15.020 (samen) | Nodig voor werk of zorg in Utrecht; extra auto telt mee. |
| Spaargeld | Niet vrijgesteld | Volledig meetellen, tenzij bijzondere bijstand via Gemeente Utrecht. |
| Erfenis/schenking | Gedeeltelijk (tot €15.020 bij partner) | Binnen 8 weken melden bij Gemeente Utrecht; hertoetsing volgt. |
| Bedrijfsvermogen | Volledig vrijgesteld | Essentieel voor werk, zoals bij zzp'ers in Utrecht. |
Zie de Beleidsregels Pw voor details. Vakantiegeld is 6 maanden vrijgesteld.
Voorbeelden uit Utrechtse praktijk
Voorbeeld 1: Woning in Utrecht-Oost. Mevrouw Jansen heeft een huis met WOZ €300.000 en hypotheek €200.000 (overwaarde €100.000). Als alleenstaande telt €61.050 vrij; de rest kan door Gemeente Utrecht als benutbaar worden gezien, bijvoorbeeld via een seniorenlening.
Voorbeeld 2: Auto voor werk. Dhr. Ahmed uit Kanaleneiland heeft een auto van €10.000 voor bouwklussen. €7.575 vrij; €2.425 telt mee, wat zijn uitkering verlaagt met ~€50/maand.
Voorbeeld 3: Erfenis. U erft €20.000 na een ouder. Meld binnen 8 weken bij Gemeente Utrecht; anders risico op boete of stopzetting.
Rechten en verplichtingen in Utrecht
Rechten:
- Automatische vrijlating voor standaarditems.
- Bezwaar indienen binnen 6 weken bij Gemeente Utrecht, eventueel naar Rechtbank Utrecht.
- Bijzondere bijstand voor extra's via Gemeente Utrecht.
Plichten:
- Vermogenswijzigingen direct melden (art. 47 Pw).
- Meewerken aan checks door Gemeente Utrecht.
- Vermogen aanwenden 'tenzij onredelijk' (art. 31 lid 2 Pw).
Schending leidt tot terugvorderingen of boetes tot 100%.
Veelgestelde vragen voor Utrecht
Moet ik spaargeld opmaken voor bijstand?
Nee, tot €7.575 (alleenstaand, 2024) mag het blijven. Bovengrens verlaagt uitkering; vrijlating alleen specifiek.
Telt een tweede woning mee?
Ja, tenzij hoofdverblijf. Vakantiewoningen buiten Utrecht tellen volledig mee.
Wat bij erfenis boven grens?
Meld binnen 8 dagen aan Gemeente Utrecht. Toets op vrijstelling; anders tijdelijke aanpassing uitkering.
Kan Gemeente Utrecht mijn overwaarde opeisen?
Alleen als redelijk benutbaar, na onderzoek. U kunt bezwaar maken bij Rechtbank Utrecht.