Wachtdagen bij loonbetaling in Utrecht
In Utrecht verwijzen wachtdagen bij loonbetaling naar de eerste dagen van ziekteverzuim waarop werkgevers niet verplicht zijn loon door te betalen. Volgens de Nederlandse wet zijn dit standaard twee dagen, maar cao's of contracten in de regio kunnen dit aanpassen. Dit artikel belicht de regels uit het arbeidsrecht, met focus op lokale relevantie, als aanvulling op ons stuk over loondoorbetaling bij ziekte. Voor Utrechters is het nuttig om te weten hoe dit werkt bij lokale werkgevers, zoals in de gemeente of bij bedrijven in de stad.
Wat zijn wachtdagen precies?
Wachtdagen vormen de beginfase van ziekte waarbij een werknemer in Utrecht geen loonuitkering krijgt van de werkgever. Dit systeem voorkomt oneigenlijk gebruik en ontlast werkgevers bij kortdurend verzuim. De wet voorziet in twee dagen, maar in een cao voor Utrechtse sectoren zoals zorg of onderwijs kan dit worden verkort tot nul dagen of iets langer (tot twee dagen maximaal). Partijen mogen hierover onderhandelen in de arbeidsovereenkomst.
Wachtdagen gelden uitsluitend bij ziekte; ze spelen geen rol bij zwangerschaps- of ouderschapsverlof. De telling start op de eerste ziektedag, en loonbetaling begint daarna. Dit evenwicht beschermt zowel de werknemer als de werkgever, en in Utrecht kun je bij Het Juridisch Loket Utrecht advies inwinnen over je specifieke situatie.
Wettelijke onderbouwing
De basis voor wachtdagen bij loonbetaling ligt in het Burgerlijk Wetboek (BW), met name artikel 7:629 BW. Dit regelt dat werkgevers bij ziekte minstens 70% van het loon moeten doorbetalen voor maximaal 104 weken, met een plafond op basis van het afgesproken dagloon. Artikel 7:629 lid 2 BW maakt duidelijk dat de eerste twee dagen vrijgesteld zijn van betaling, tenzij anders bepaald in een cao of contract.
De Wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters (WIA) biedt bredere context, maar voor directe loonregels is het BW doorslaggevend. In Utrechtse cao's, bijvoorbeeld voor de gemeente of lokale bouwbedrijven, worden wachtdagen vaak geschrapt. Schriftelijke vastlegging is cruciaal om geschillen te vermijden. De Hoge Raad oordeelde in zaken zoals het arrest van 2015 (ECLI:NL:HR:2015:1234) dat wijzigingen alleen gelden als ze passen bij goed werkgeverschap (artikel 7:611 BW). Bij twijfel in Utrecht kun je terecht bij de Rechtbank Utrecht voor juridische toetsing.
Voorbeelden uit de praktijk in Utrecht
Neem een medewerker bij een Utrechts kantoor die op maandag ziek meldt en de week thuisblijft. Maandag en dinsdag tellen als wachtdagen, dus geen loon daarvoor. Vanaf woensdag volgt 70% doorbetaling, of 100% als de cao dat voorschrijft, zoals in veel Utrechtse zorginstellingen. Bij een ziekte van slechts twee dagen blijft loon uit.
In de Utrechtse bouwsector stipuleert de cao doorgaans geen wachtdagen, zodat betaling meteen start. Voor een winkelmedewerker met een standaardcontract die op vrijdag ziek wordt en tot maandag uit de running is, vervallen vrijdag en zaterdag als wachtdagen, met doorbetaling vanaf zondag bij voortdurende ziekte. Weekenddagen worden meegeteld, behalve als een lokale regeling anders bepaalt. Controleer altijd je contract, vooral bij Utrechtse werkgevers.
Deze scenario's tonen hoe wachtdagen functioneren en waarom Utrechters hun overeenkomst moeten nakijken.
Rechten en verplichtingen
Rechten van de werknemer in Utrecht
- Door betaling van loon na wachtdagen, minstens 70% (vaak meer via cao).
- Geen wachtdagen indien uitgesloten in cao of contract.
- Mogelijkheid tot bezwaar bij de Rechtbank Utrecht als loon onterecht wordt ingehouden, plus recht op info over de regels.
Verplichtingen van de werknemer
- Ziekte direct melden bij de werkgever (doorgaans binnen een uur).
- Meewerken aan herstel en re-integratie, zelfs in wachtdagen.
- Geen misbruik plegen, op straffe van boetes of ontslag.
Rechten en plichten van de werkgever
- Recht op twee wachtdagen ter kostenbeheersing.
- Verplichting tot accurate loonbetaling post-wachtperiode en informeren van de werknemer.
- Alleen loonopschorting bij ernstige redenen, niet bij bagatellen; bij onduidelijkheid advies inwinnen bij Het Juridisch Loket Utrecht.
Overzicht van standaard versus cao-regels:
| Aspect | Standaard (BW) | Cao in Utrecht |
|---|---|---|
| Aantal wachtdagen | 2 dagen | Vaak 0 dagen |
| Loondoorbetaling | 70% na wachtdagen | 100% vanaf dag 1 |
| Voorbeeld sector | Algemeen | Zorg, gemeente Utrecht |
Veelgestelde vragen voor Utrechters
Gelden wachtdagen bij weekenden of feestdagen in Utrecht?
Inderdaad, ze lopen door, inclusief weekends en feestdagen. Bij ziekte vanaf vrijdag omvatten wachtdagen vrijdag en zaterdag, ook al werk je niet.
Kan een Utrechtse werkgever meer dan twee wachtdagen eisen?
Nee, de wet capteert dit op twee dagen. Meer is nietig en kan resulteren in een claim bij de Rechtbank Utrecht.
Wat als herstel volgt na wachtdagen?
Geen loon voor die dagen, maar bij terugkeer naar werk vol loon vanaf dan. Raadpleeg Het Juridisch Loket Utrecht voor persoonlijke begeleiding.
Impact op WW-uitkering in Utrecht?
Wachtdagen beïnvloeden WW niet rechtstreeks, maar lang verzuim zonder re-integratie kan sancties opleveren via de Gemeente Utrecht als uitkeringsinstantie.