WAMCA-procedure uitgelegd voor Utrechtse inwoners
De WAMCA-procedure (Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie) biedt Utrechtse consumenten en burgers een gezamenlijke juridische route om schade te eisen van bedrijven of overheden die massaschade veroorzaken. Sinds 1 januari 2020 regelt deze wet een duidelijke afwikkeling van collectieve claims, met strenge eisen aan de initiatiefnemer en sterke bescherming voor gedupeerden in Utrecht en omstreken.
Wat houdt de WAMCA-procedure in voor Utrechters?
In de WAMCA-procedure kunnen groepen inwoners uit Utrecht collectief schade verhalen voor massaschade, zoals defecte producten, misleidende advertenties of datalekken. Deze methode bundelt claims om kosten te drukken en succes te vergroten, als uitbreiding op collectieve acties en massaclaims. De procedure loopt exclusief bij de Rechtbank Amsterdam, maar Utrechtse gedupeerden kunnen gratis vooradvies krijgen bij Het Juridisch Loket Utrecht.
Wettelijke grondslag
De WAMCA staat in Titel 3A van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek (BW), artikelen 7:178 tot 7:191 BW. Vergeleken met de oude WCAM (uit 2005) introduceert het een opt-in systeem voor consumenten en hogere eisen aan belangenorganisaties. Dit versterkt het consumentenrecht, passend bij EU-regels zoals de Representatieve Actiesrichtlijn, en helpt Utrechtse huishoudens bij claims.
De WAMCA-procedure in stappen
De procedure volgt een vast traject. Hier de stappen op een rij voor Utrechtse betrokkenen:
- Dagvaarding indienen: Een erkende belangenorganisatie (met ANBI-status en representatierecht) start bij Rechtbank Amsterdam met details over de schadeoorzaak, gedupeerden en vergoeding.
- Hoorzitting: Binnen 13 weken toetst de rechtbank de toelaatbaarheid; partijen worden gehoord.
- Uitspraak toelaatbaarheid: Bij goedkeuring volgt publicatie in media en op een website. Utrechtse consumenten krijgen 3 maanden voor opt-in.
- Schadevaststelling: Akkoord bindt opt-inners; anders volgt berekening van claims.
- Uitvoering en beroep: Het akkoord of vonnis wordt uitgevoerd; hoger beroep bij Gerechtshof Amsterdam.
De duur bedraagt doorgaans 1-3 jaar, afhankelijk van de zaak.
Toelaatbaarheidsvoorwaarden
De rechtbank controleert vijf criteria (art. 7:181 BW):
- Adequate belangenorganisatie.
- Redelijk voldoende belang voor behandeling.
- Claims over massaschade door aansprakelijkheidsrechtsschending.
- Geen verjaring of verwerking.
- Geschikt voor collectieve afhandeling.
Afgewezen zaken blokkeren geen individuele claims bij Rechtbank Utrecht.
Rechten en verplichtingen
Rechten van Utrechtse gedupeerden
- Gratis info via website en publicaties.
- Vrijwillig opt-in (consumenten) of automatisch gebonden (niet-consumenten, met opt-out optie).
- Schadevergoeding bij succes.
Verplichtingen belangenorganisatie
- Transparantie over financiering (third party funding oké, mits openbaar).
- Geen profijt; kosten op verweerder verhalen.
- Tussentijdse updates publiceren.
Verplichtingen verweerder
De schuldige partij moet assisteren bij schadebeoordeling en claims registreren.
Praktijkcases
Voorbeeld 1: Dieselgate bij Volkswagen. Stichting Auto’s met Roetfilters gebruikte WAMCA voor sjoemelsoftware-schade; toelaatbaar in 2021, met duizenden opt-ins voor compensatie.
Voorbeeld 2: Datalek bij KPN. Een organisatie regelde via WAMCA vergoedingen voor hackslachtoffers, zonder lange rechtszaken.
Deze voorbeelden illustreren de effectiviteit voor Nederlandse consumenten, inclusief Utrechters.
WAMCA versus oude WCAM
| Aspect | WCAM (tot 2020) | WAMCA (sinds 2020) |
|---|---|---|
| Systeem | Opt-out | Opt-in consumenten |
| Initiatiefnemer | Stichting met steun | ANBI-organisatie |
| Bevoegdheid | Rechtbank Rotterdam | Rechtbank Amsterdam |
| Schadevordering | Alleen akkoord | Akkoord + vordering |
| Bindend | Voor allen | Voor opt-inners |
Veelgestelde vragen voor Utrecht
Kan ik als niet-consument meedoen?
Ja, MKB'ers zijn automatisch gebonden (tenzij opt-out). Primair voor consumenten; check consumentenrecht of Het Juridisch Loket Utrecht.
Waarom Rechtbank Amsterdam?
Exclusieve jurisdictie (art. 7:184 BW) voor expertise. Lokale Utrechtse zaken gaan naar Rechtbank Utrecht.
Wat zijn de kosten?
Niets voor gedupeerden; verweerder betaalt. Organisaties werken no-cure-no-pay.
Individuele claim als WAMCA mislukt?
Ja, start zelf een zaak bij Rechtbank Utrecht; let op verjaring.
Tips voor Utrechters
- Houd nieuws in de gaten via Utrechtse media en de site van Gemeente Utrecht.
- Neem bij twijfel contact op met Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis advies.
- Meld je snel aan bij opt-in periodes om niet achter te blijven.
- Controleer of je belangenorganisatie ANBI-status heeft.