Wet verevening pensioenrechten in Utrecht
De Wet verevening pensioenrechten (Wvp) bepaalt hoe pensioenrechten worden verdeeld bij een scheiding of het einde van een geregistreerd partnerschap in Nederland, inclusief Utrecht. Deze regelgeving zorgt voor een rechtvaardige splitsing van het pensioen dat tijdens het huwelijk of partnerschap is opgebouwd, zodat beide ex-partners een gelijkwaardig deel krijgen. Voor Utrechters is dit vooral relevant bij procedures bij de Rechtbank Utrecht, waar scheidingen worden afgehandeld.
Wettelijke basis van de Wet verevening pensioenrechten
Ingevoerd op 1 januari 2000, vormt de Wet verevening pensioenrechten een essentieel onderdeel van het Nederlandse familierecht en is opgenomen in Titel 1, Hoofdstuk 9 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Artikel 1:119 BW specificeert de verdeling van pensioen bij scheiding. De wet is van toepassing op huwelijken, geregistreerde partnerschappen en samenlevingscontracten met een pensioenclausule, en geldt volledig voor inwoners van Utrecht.
Hoewel gebaseerd op het gemeenschapsgoederenstelsel, strekt de Wvp zich uit tot huwelijkse voorwaarden. Pensioenfondsen, verzekeraars en werkgevers moeten de verdeling uitvoeren. Aanpassingen, zoals via de Wet Werk en Zekerheid in 2015, hebben de procedure versneld. Voor scheidingen na 2008 in Utrecht wordt enkel het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen verdeeld, tenzij partijen anders hebben vastgelegd in hun overeenkomst.
Hoe werkt de verevening van pensioenrechten in de praktijk?
Bij een scheiding in Utrecht, zoals vaak behandeld bij de Rechtbank Utrecht, wordt het ouderdomspensioen uit de huwelijksperiode doorgaans fifty-fifty gesplitst. Dit proces, bekend als pensioenverevening, compenseert de partner met het lager pensioen door een uitkering van de ander. De 'vereenvoudigde methode' waardeert het pensioenkapitaal op de pensijndatum.
Belangrijke stappen voor Utrechters:
- Melding scheiding: Stuur binnen twee maanden na de uitspraak van de Rechtbank Utrecht het convenant of vonnis naar het pensioenfonds.
- Informatiepakket: Het fonds levert binnen zes maanden details over de opgebouwde rechten, vaak in overleg met lokale adviseurs zoals Het Juridisch Loket Utrecht.
- Berekening: De te verevenen last is (pensioen partner A min pensioen partner B) gedeeld door 2.
- Uitvoering: Het verevende deel gaat over op de pensijndatum, met nazorg via de pensioenuitvoerder.
Niet elk pensioen valt onder de Wvp; diplomatenpensioenen of bedragen onder € 586,62 bruto per jaar (2023) zijn uitgesloten. Nabestaandenpensioen volgt de Wet aanpassing pensioencommunicatie, en voor advies in Utrecht kun je terecht bij Het Juridisch Loket Utrecht.
Rechten en verplichtingen volgens de Wet
Ex-partners in Utrecht hebben recht op een billijke dempensioenverdeling van wat tijdens de relatie is opgebouwd. De pensioenopbouwende partner moet dit melden en meewerken. Uitvoerders zijn verplicht informatie te geven en de verdeling kosteloos uit te voeren.
Belangrijke rechten:
- Volledige inzage in de pensioenadministratie, ondersteund door de Rechtbank Utrecht indien nodig.
- Mogelijkheid om via huwelijkse voorwaarden af te wijken, zoals verevening uitsluiten, met notariële hulp in Utrecht.
- Correctie bij foutieve berekeningen, met beroep bij de rechter.
Verplichtingen omvatten snelle melding van scheiding en documentoverstrekking. Bij overtreding kan de Rechtbank Utrecht ingrijpen, conform artikel 1:119 lid 3 BW. Het Juridisch Loket Utrecht biedt gratis ondersteuning voor deze stappen.
Praktijkvoorbeelden van pensioenverevening in Utrecht
Neem Anna en Bert uit Utrecht, die na 10 jaar scheiden. Anna, werkzaam bij het UMC Utrecht, bouwt €50.000 pensioen per jaar op; Bert, leraar aan een Utrechtse school, €30.000. De last bedraagt (€50.000 - €30.000) / 2 = €10.000, zodat Anna €10.000 aan Bert betaalt voor gelijke €40.000 elk.
Bij variabele inkomens, zoals Utrechtse ZZP'ers met lijfrentes, bepaal je de poliswaarde. Voor een scheiding in 2020 met pensioen in 2040 geldt een actuariële berekening met actuele rentes. Discussies over waardering lossen de Rechtbank Utrecht op met een onafhankelijke expert. Bij internationale gevallen met buitenlands pensioen geldt de Wvp alleen voor Nederlandse delen, maar EU-regels (Verordening 2019/1111) kunnen meespelen, relevant voor expats in Utrecht.
Vergelijking: Standaard verevening versus alternatieven
| Aspect | Standaard Wvp | Afwijking via voorwaarden |
|---|---|---|
| Toepassing | Gelijke splitsing van opgebouwd pensioen | Geen verdeling of compensatie, afgestemd op Utrechtse situaties |
| Kosten | Gratis voor partners, via lokale fondsen | Notariskosten in Utrecht mogelijk |
| Flexibiliteit | Wettelijk vast, uniform in heel Nederland | Aanpasbaar, maar vóór het huwelijk regelen |
| Risico | Rechtvaardig, maar beïnvloed door rendementen | Kans op onevenwicht bij langdurige relaties |
Veelgestelde vragen voor Utrechters
Wat als ik tijdens mijn huwelijk geen pensioen opbouwde?
Zonder opbouw heb je geen aanspraak op het pensioen van je partner. De wet focust op huwelijksperiode; overweeg voorwaarden voor compensatie, met advies van Het Juridisch Loket Utrecht.
Geldt de Wvp ook voor samenlevers in Utrecht?
Nee, niet automatisch voor ongehuwden. Voeg een pensioenbeding toe aan je samenlevingscontract voor vergelijkbare verdeling, via een Utrechtse notaris.
Hoe lang duurt de afwikkeling in Utrecht?
Melding binnen twee maanden na scheidingsuitspraak bij de Rechtbank Utrecht, informatie binnen zes maanden, en uitvoering op de pensijndatum. Het Juridisch Loket Utrecht helpt bij vertragingen.