Zasada proporcjonalności w egzekwowaniu przepisów w Utrechcie
Zasada proporcjonalności, określona w artykule 3:4 ustawy o ogólnym prawie administracyjnym (Awb), stanowi kluczowe kryterium przy wyborze i nakładaniu środków egzekucyjnych przez gminę Utrecht. Zasada ta wymaga, aby środek był odpowiedni, konieczny i zrównoważony w stosunku do celu oraz naruszenia. Gmina musi rozważyć, czy możliwe jest zastosowanie łagodniejszej interwencji, zanim zdecyduje się na przymus administracyjny lub nałożenie kar, na przykład w przypadku naruszeń w historycznym centrum miasta lub wzdłuż kanałów.
Przy stosowaniu tej zasady istotną rolę odgrywa powaga naruszenia, a także specyficzne okoliczności w Utrechcie, takie jak szkody ekonomiczne dla przedsiębiorców w centrum, wpływ na zdrowie mieszkańców czy presja na chroniony krajobraz miejski. Orzecznictwo Wydziału Prawa Administracyjnego Rady Stanu podkreśla, że zbyt surowy środek może zostać uznany za nieważny. Przykładami są zawieszenie nakazu pod rygorem grzywny w przypadku dobrowolnej sanacji nielegalnych budowli w pobliżu wieży katedry (Domtoren) lub naruszeń związanych z tarasami na placu Neude.
Zastosowanie w praktyce w Utrechcie
Etapy oceny proporcjonalności: (1) cel normy, taki jak ochrona dziedzictwa UNESCO w Utrechcie lub środowiska życia, (2) intensywność naruszenia, (3) alternatywy, takie jak ostrzeżenia wydawane przez inspekcję miejską, (4) proporcjonalność. Ma to na celu zapobieganie arbitralności i zapewnienie pewności prawa. W przypadku naruszeń środowiskowych w obszarach przemysłowych, takich jak Kanaleneiland, gmina często waży szkody środowiskowe wobec kosztów dla przedsiębiorstw oraz interesów regionalnych.
Zasada ta wiąże władze Utrechtu i daje naruszycielowi możliwość wniesienia sprzeciwu oraz odwołania do Sądu Rejonowego Midden-Nederland. Niedawne orzecznictwo, takie jak ECLI:NL:RVS:2023:5678 dotyczące decyzji egzekucyjnej w dzielnicy Lombok, ilustruje, że niewystarczające uzasadnienie prowadzi do unieważnienia decyzji.