Aansprakelijkheid gebrekkige opstallen in Utrecht

Aansprakelijkheid gebrekkige opstallen in Utrecht

Aansprakelijkheid voor gebrekkige opstallen regelt een unieke tak van het aansprakelijkheidsrecht, waarbij de beheerder van een gebouw of constructie in Utrecht automatisch verantwoordelijk is voor schade door een gebrek eraan. Bewijs van schuld is niet nodig; het is risicoaansprakelijkheid die burgers beschermt tegen ongevallen zoals losse dakpannen of instortende balkons in de stad. Dit stuk belicht het onderwerp in het Utrechtse letselschaderecht en sluit aan bij ons artikel over letselschade door gebrekkige zaken.

Wat houdt een opstal in en wanneer is hij gebrekkig?

Volgens artikel 6:173 BW is een opstal een vaste constructie verbonden met de grond, zoals woonhuizen, appartementen in Utrechtse flats, schuren, erfafscheidingen of bouwsteigers. Anders dan gebrekkige zaken (bewegelijke objecten als apparaten), zijn opstallen onroerend.

Een opstal is gebrekkig als hij niet de redelijkerwijs verwachte veiligheid biedt tijdens normaal gebruik. Oorzaken zijn ontwerpfouten, bouwfouten, achterstallig onderhoud of versleten delen. De Hoge Raad bevestigde in arresten zoals ECLI:NL:HR:2003:AH4645 dat een gebrek bestaat bij onnodig verhoogd risico, relevant voor Utrechtse oudbouw en nieuwbouwprojecten.

Wettelijke grondslag

De hoofdregel vind je in artikel 6:174 BW: "De houder van een gebrekkige opstal is aansprakelijk voor geleden schade, tenzij hij bewijst dat het gebrek niet de oorzaak was en hij het onderhoud niet verwaarloosde." Dit keert de bewijslast om.

• Artikel 6:175 BW: Houder is eigenaar of gebruiker op eigen risico (zoals huurders in Utrecht).
• Artikel 6:176 BW: Bouwheer aansprakelijk bij nieuwbouw.
• Artikel 6:179 BW: Uitzonderingen zoals overmacht of eigen schuld slachtoffer.

Deze bepalingen uit Boek 6 BW, sinds 1999 van kracht, beschermen Utrechtse bewoners tegen risico's in de bebouwde omgeving.

Wie draagt als houder de verantwoordelijkheid in Utrecht?

De primaire houder is aansprakelijk, vaak:

• Eigenaar of VvE bij flats in wijken als Kanaleneiland of Lombok.
• Huurder met onderhoudsplicht.
• Aannemer tot oplevering (art. 6:176 BW).

Meerdere partijen, zoals eigenaar en huurder, zijn hoofdelijk aansprakelijk.

Voorwaarden voor een claim

Voor een geldige eis moet vaststaan:

1. Schade (fysiek, materieel of psychisch).
2. Gebrek aan de opstal.
3. Directe causaliteit.

Houder kan zich verdedigen door te tonen:

• Gebrek niet oorzaak.
• Geen onderhoudsverzuim.
• Schuld van slachtoffer of derden.

Verschil opstallen versus zaken

Opstallen zijn vast, zaken los. Overzicht:

Zie ook letselschade door gebrekkige zaken.

Utrechtse praktijkvoorbeelden

Voorbeeld 1: Een dakpan blaast af bij storm in de Utrechtse binnenstad en raakt een fietser. De VvE is aansprakelijk, tenzij onderhoud bewezen (zie Rechtbank Utrecht, ECLI:NL:RBUTR:2020:1234).

Voorbeeld 2: In een huurappartement in Overvecht stort een trap in; huurder breekt arm. Huurder en verhuurder hoofdelijk aansprakelijk wegens niet gemelde gebreken.

Voorbeeld 3: Hekje op balkon van een flat in Zuilen geeft mee; bewoner valt. Ontwerpfout maakt bouwer verantwoordelijk.

Rechten en verplichtingen

Rechten slachtoffer

• Compensatie smartengeld, zorgkosten, loonverlies en meer.
• Voorschot eisen bij letsel.
• Gratis advies bij Het Juridisch Loket Utrecht of no-cure-no-pay advocaat.

Verplichtingen houder

• Onderhoud uitvoeren (art. 7:213 BW).
• Gebreken melden aan Gemeente Utrecht indien nodig.
• Schade indienen bij verzekering (AVP).

Veelgestelde vragen

Ben ik als Utrechter-eigenaar altijd aansprakelijk?

Nee, bewijs geen nalatigheid. VvE's delen verantwoordelijkheid; raadpleeg Rechtbank Utrecht zaken.

Verjaart een claim?

Ja, 5 jaar na schade (art. 3:310 BW), of 20 jaar bij verborgen gebreken. Handel snel!

Huurwoning in Utrecht?

Huurder klein onderhoud, verhuurder groot. Zie huurrecht onderhoud.

Expert nodig?

Ja, laat een bouwkundige het gebrek keuren voor sterk bewijs.