Actieve openbaarmaking in Utrecht
In Utrecht verplicht de Wet openbaarheid van bestuur (Woo) overheidsinstanties zoals de Gemeente Utrecht en Rechtbank Utrecht om relevante informatie automatisch op hun websites te plaatsen. Burgers hoeven geen Woo-verzoek in te dienen, wat de transparantie over lokale zaken zoals vergunningen en begrotingen vergroot.
Wettelijke basis voor Utrecht
De actieve openbaarmaking staat in de Wet openbaarheid van bestuur (Woo), geldig sinds 1 mei 2022 als opvolger van de Wob. Relevante artikelen:
- Artikel 3 Woo: Register van werkdocumenten bij organen als Gemeente Utrecht.
- Artikel 5 Woo: Publicatie van beleidsregels en -stukken.
- Artikel 6 Woo: Standpunten bij voorgenomen besluiten.
- Artikel 7 Woo: Publicatie bezwaar- en beroepsbesluiten, bv. bij Rechtbank Utrecht.
- Artikel 8 Woo: Ingewilde Woo-verzoeken openbaar.
- Artikel 11 Woo: Jaarverslag over openbaarmaking.
Dit geldt voor Utrechtse bestuursorganen zoals de Gemeente Utrecht, provincie Utrecht en lokale waterschappen. Alles digitaal in een openbaar register op hun sites.
Wat publiceert Utrecht actief?
Denk aan diverse documenten op utrecht.nl of rechtspraak.nl (locatie Utrecht):
- Beleidsstukken: Begrotingen Gemeente Utrecht, omgevingsvisies en subsidievoorwaarden.
- Werkdocumenten: Ontwerpen van besluiten over bouwen of verkeer.
- Standpunten: Motivering bij vergunningen in Utrecht.
- Besluiten bezwaar/beroep: Geanonimiseerde vonnissen Rechtbank Utrecht.
- Ingewilde verzoeken: Vrijgegeven documenten uit Woo-aanvragen.
Publicatie kort na vaststelling, behalve bij privacy of geheimhouding (art. 10 Woo).
Voorbeelden uit Utrecht
Neem het fietsbeleid van de Gemeente Utrecht: via art. 6 Woo staat het standpunt over het ontwerp in het openbaar register op utrecht.nl.
Bij Rechtbank Utrecht vindt u ingewilde Woo-documenten, zoals motiveringen bij subsidies, zonder eigen verzoek.
Waterschap De Stichtse Rijnlanden (regio Utrecht) zet jaarrekeningen online voor financiële controle.
Uw rechten en overheidsplichten in Utrecht
Burgerrechten:
- Gratis toegang tot registers zonder verzoek.
- Controle op naleving bij Gemeente Utrecht.
- Woo-verzoek voor niet-gepubliceerd materiaal; raadpleeg Welke documenten opvragen? of Het Juridisch Loket Utrecht.
Overheidsplichten:
- Proactief en tijdig publiceren.
- Doorzoekbare registers op websites.
- Jaarrapportage (art. 11 Woo).
Bij tekortkomingen: klacht bij de instantie, hulp via Het Juridisch Loket Utrecht of procedure bij Rechtbank Utrecht.
Actief vs. passief in Utrecht
Verschil tussen proactief en op verzoek:
| Aspect | Actieve openbaarmaking | Passieve openbaarmaking |
|---|---|---|
| Initiatief | Overheid (Gemeente Utrecht) | Uw Woo-verzoek |
| Kosten | Gratis | Gratis, kopieën soms betaald |
| Termijn | Direct na vaststelling | Max. 4 weken (art. 25 Woo) |
| Voorbeelden | Registers Rechtbank Utrecht | Interne notities |
| Beperkingen | Privacy (art. 10) | Motiverende weigering |
Veelgestelde vragen over Utrecht
Is actieve openbaarmaking gratis in Utrecht?
Ja, altijd vrij toegankelijk op sites als utrecht.nl.
Ontbreekt info bij Gemeente Utrecht?
Dien Woo-verzoek in; bij herhaling klacht of naar Rechtbank Utrecht met hulp van Het Juridisch Loket Utrecht.
Verschil met Wob?
Woo breidt het uit sinds 2022; Wob was beperkter.
Register vinden?
Zoek 'Woo-register' of 'actieve openbaarmaking' op utrecht.nl of rechtspraak.nl.
Tips voor Utrechters
Maak optimaal gebruik:
- Volg registers: Meld aan voor nieuwsbrieven Gemeente Utrecht.
- Zoek slim: Gebruik site-zoekfuncties.
- Combineer: Met Woo-verzoeken; zie Woo-info.
- Bewaar bewijs: Screenshots voor klachten of rechtszaken bij Rechtbank Utrecht.