De algemene beginselen van behoorlijk bestuur (abbb) vormen de richtlijnen die de overheid moet volgen. Het niet naleven hiervan kan leiden tot het ongeldig verklaren van een besluit.
Wat houden de abbb in?
De algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn regels, deels vastgelegd in de Algemene wet bestuursrecht (Awb), die de overheid moet respecteren bij het maken van besluiten. Ze waarborgen een eerlijke en transparante besluitvorming.
Essentiële beginselen
| Beginsel | Uitleg |
|---|---|
| Zorgvuldigheidsbeginsel | Grondig onderzoek en adequate voorbereiding |
| Motiveringsbeginsel | Besluit moet duidelijk onderbouwd zijn |
| Evenredigheidsbeginsel | De maatregel moet passend zijn bij het beoogde doel |
| Gelijkheidsbeginsel | Vergelijkbare situaties gelijk behandelen |
| Vertrouwensbeginsel | Beloftes van de overheid moeten worden nagekomen |
| Rechtszekerheidsbeginsel | Inwoners moeten kunnen rekenen op betrouwbare besluiten |
| Fair play beginsel | Transparant en eerlijk optreden |
Gebruik in bezwaar- en beroepsprocedures
In bezwaar- en beroepsprocedures kun je verwijzen naar de abbb, bijvoorbeeld:
- 'Het besluit is niet zorgvuldig tot stand gekomen'
- 'De onderbouwing van het besluit schiet tekort'
- 'Mijn situatie is ongelijk behandeld ten opzichte van anderen'
- 'Ik vertrouwde op een eerdere belofte van de overheid'
Gevolgen bij niet-naleving
Als een bestuursorgaan een van deze beginselen overtreedt, kan een rechter het besluit nietig verklaren. Het orgaan moet dan een nieuw, rechtmatig besluit nemen.
Praktische vragen over abbb
Is het vertrouwensbeginsel altijd van toepassing?
Nee, dit geldt alleen bij een specifieke en duidelijke belofte van een bevoegde ambtenaar.
Hoe bewijs ik een overtreding van het gelijkheidsbeginsel?
Je moet aantonen dat vergelijkbare situaties anders zijn behandeld door specifieke voorbeelden te geven.
Zijn de beginselen wettelijk vastgelegd?
Deels wel. Sommige, zoals zorgvuldigheid en motivering, staan in de Awb, andere zijn gebaseerd op jurisprudentie.
Lokale informatie in Utrecht
Voor juridische ondersteuning in Utrecht kun je terecht bij het Juridisch Loket Utrecht, gelegen aan de Catharijnesingel 55. Daarnaast behandelt de Rechtbank Midden-Nederland, gevestigd aan het Vrouwe Justitiaplein 1, zaken met betrekking tot bestuursrechtelijke besluiten.