Bestuursdwangprocedure in Utrecht
De bestuursdwangprocedure is een gestructureerde aanpak die de Gemeente Utrecht volgt om overtredingen aan te pakken met dwangmiddelen, zoals opruiming of inbeslagname. Dit biedt een alternatief voor strafrecht en waarborgt eerlijke behandeling voor Utrechters via strenge regels. In dit artikel duiken we in de details, van de juridische grondslag tot uw opties en tips specifiek voor Utrecht.
Wat houdt de bestuursdwangprocedure in Utrecht in?
Bestuursdwang uit het bestuursrecht stelt de Gemeente Utrecht, Provincie Utrecht of het lokale waterschap in staat overtredingen op te lossen zonder direct de rechter of justitie in te schakelen. Het start vaak met een last onder bestuursdwang of een last onder dwangsom. Bij geen vrijwillige naleving volgt uitvoering, zoals het verwijderen van een illegale aanbouw in een Utrechts woonwijk of het verwijderen van gevaarlijke dieren.
Deze aanpak is efficiënt gericht op snelle oplossing, met ruimte voor hoor en wederhoor. In tegenstelling tot boetes focust het op herstel, niet op straf.
Wettelijke basis
De procedure is vastgelegd in Titel 5.2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), waaronder:
- Artikel 5:21 Awb: omschrijft bestuursdwang (bijv. ontruiming, opruiming of inbeslagname).
- Artikel 5:24 Awb: vereist een concrete overtreding.
- Artikel 5:25 Awb: last onder bestuursdwang met dreiging van maatregelen.
- Artikel 5:32 Awb: last onder dwangsom als financiële druk.
- Artikel 5:35 Awb: invordering van verbeurde dwangsommen.
Algemene Awb-regels zoals motivering (art. 3:46) en zorgvuldigheid (art. 3:2) gelden eveneens. Lokale wetten zoals de Omgevingswet passen dit toe op Utrechtse situaties.
Fasen van de bestuursdwangprocedure bij de Gemeente Utrecht
De stappen zijn vastomlijnd:
- Overtreding vaststellen: De Gemeente Utrecht checkt bijvoorbeeld illegale bewoning in de stad.
- Hoor en wederhoor: U mag eerst reageren (art. 3:15 Awb).
- Last opleggen: Met een termijn voor naleving (vaak 4-8 weken).
- Nakoming controleren: Bij uitstel dreigt dwang.
- Dwang uitvoeren: Kosten worden op u verhaald.
Vergelijking: Last onder bestuursdwang vs. last onder dwangsom
| Aspect | Last onder bestuursdwang | Last onder dwangsom |
|---|---|---|
| Toepassing | Directe actie bij spoed in Utrecht | Financiële prikkel voor minderdringende zaken |
| Wet | Art. 5:25 Awb | Art. 5:32 Awb |
| Kosten | Alles op overtreder | Dagelijks/wekelijks (max. € 45.000) |
| Voorbeeld | Afval opruimen in Utrechtse straat | Illegaal schuurtje slopen in Kanaleneiland |
Praktische voorbeelden uit Utrecht
Voorbeeld 1: Illegale uitbouw. De Gemeente Utrecht legt een dwangsom van € 100 per dag op. Binnen 6 weken slopen, anders € 4.200 verbeurd en € 5.000 executionskosten.
Voorbeeld 2: Overlastgevende hond. Bij gevaar mag een dierenarts ingrijpen (art. 5:21 lid 2 Awb), met last voor de eigenaar.
Voorbeeld 3: Schoonmaakplicht. Een horecazaak in het Utrechtse centrum ruimt binnen 14 dagen op, anders rekent de gemeente € 2.500.
Rechten en plichten bij bestuursdwang in Utrecht
Plichten:
- Last correct en op tijd uitvoeren.
- Dwangkosten betalen (art. 5:33 Awb).
Rechten:
- Bezwaar binnen 6 weken bij de Gemeente Utrecht (art. 6:3 Awb).
- Voorlopige voorziening bij Rechtbank Utrecht om dwang te stoppen (art. 8:81 Awb).
- Proportionaliteit check (art. 5:28 Awb).
- Vergoeding bij onterechte dwang (art. 5:37 Awb).
Nakomen tussentijds? Dwangsom stopt dan.
Bezwaar en beroep tegen bestuursdwang in Utrecht
Indienen bij de Gemeente Utrecht. Bij uitstel geen beroep mogelijk. Spoed? Kort geding bij Rechtbank Utrecht. Succes kan last intrekken of geld teruggeven.
Raadpleeg Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis advies.
Veelgestelde vragen
Kan ik de dwangsom betalen als ik te laat ben?
Ja, maar na invordering. Betaal snel en vraag kwijtschelding bij bezwaar met bewijs.
Wat als de overtreding niet van mij is?
Duidelijk maken wie verantwoordelijk is (art. 5:1 Awb). Bewijs met documenten.
Mag de Gemeente Utrecht zomaar mijn huis in?
Nee, alleen met toestemming of machtiging (art. 5:11 Awb). Anders rechter.
Hoe lang duurt het in Utrecht?
1-6 maanden van last tot dwang; bezwaar +6-12 weken.
Tips voor Utrechters
- Reageer snel op brieven van de Gemeente Utrecht.
- Neem contact op met Het Juridisch Loket Utrecht voor hulp.
- Documenteer alles voor bezwaar bij Rechtbank Utrecht.
- Voorkom dwang door vroegtijdig te handelen.