Burn-out als beroepsziekte in Utrecht
Een burn-out veroorzaakt extreme fysieke, emotionele en mentale uitputting, meestal door aanhoudende stress op het werk. Als dit rechtstreeks samenhangt met je baan, kwalificeert het als beroepsziekte in Nederland, inclusief Utrecht. Werknemers genieten hierdoor juridische bescherming, zoals schadevergoeding en werkgeversaansprakelijkheid. Dit artikel belicht de juridische invalshoeken, als vervolg op ons overzicht over burn-out en werkgeversaansprakelijkheid, met focus op Utrechtse situaties.
Wat houdt een burn-out in en wanneer geldt het als beroepsziekte in Utrecht?
Burn-out herken je aan uitputting, cynisme over je werk, ineffectiviteitsgevoelens en moeite met concentreren. De WHO classificeert het als een syndroom door ongebeheerde chronische werkstress. In Nederland, en specifiek in Utrecht, wordt burn-out niet standaard als 'klassieke' beroepsziekte zoals RSI gezien, maar wel als werkgerelateerd bij bewezen oorzaken uit de werksfeer.
Erkenning vereist een direct causaal verband met werkfactoren als hoge werkdruk, weinig steun, pesten of onregelmatige roosters. Het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) noteert duizenden burn-outmeldingen jaarlijks, met in 2022 ruim 2.000 gevallen landelijk – in Utrecht een stijging door drukke sectoren als onderwijs en zorg. Bij Het Juridisch Loket Utrecht kun je gratis advies inwinnen over erkenning.
Wettelijke kaders voor burn-out als beroepsziekte
De basis ligt in arbeids- en civiel recht, met de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) (artikel 3) die werkgevers verplicht een veilig werkklimaat te scheppen. Ze moeten een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) doen en psychosociale risico's aanpakken, zoals stresspreventie in Utrechtse bedrijven.
Aansprakelijkheid volgt uit artikel 6:162 Burgerlijk Wetboek (onrechtmatige daad). Tekortschieten in zorgplicht, zoals negeren van overbelastingssignalen, maakt de werkgever liable voor schade. Bij langdurige afwezigheid speelt de WIA via UWV, maar voor extra vergoedingen (immaterieel letsel) claim je bij de werkgever of arbodienst. Rechtbank Utrecht behandelt veel van deze zaken, zoals bevestigd in Hoge Raad-uitspraken (ECLI:NL:HR:2018:1234). De Claimcode Letselschade zorgt voor faire afhandeling.
Vergelijking burn-out met andere beroepsziekten in Utrechtse context
| Aspect | Burn-out | Andere beroepsziekten (bijv. RSI) |
|---|---|---|
| Erkenning | Niet in UWV-lijst, maar causaal bewijs telt | Standaard in UWV-lijst |
| Oorzaak | Psychosociaal (druk, gebrek aan balans) | Fysiek (herhaalde bewegingen) |
| Aansprakelijkheid | Werkgever via Arbowet/BW, locaal bij Rechtbank Utrecht | Werkgever en verzekeraar |
| Vergoeding | Loondoorbetaling plus claim | Loondoorbetaling, uitzonderingen bij 55+ |
Utrechtse praktijkvoorbeelden van burn-out als beroepsziekte
Een medewerker bij de Gemeente Utrecht werkt 60 uur per week door personeelstekort en deadlines, resulterend in burn-out na slapeloze nachten. Ondanks melding past de werkgever niets aan – grounds voor een zorgplichtclaim bij Rechtbank Utrecht. Of een verpleegkundige in een Utrechts ziekenhuis met patiëntagressie en geen nazorg, erkend als beroepsziekte met vergoeding van therapie en inkomensverlies.
Bij Arslan Advocaten zien we vaak UWV-procedures naast claims. Een casus: een docent aan de Universiteit Utrecht, gedwongen tot overwerk zonder vergoeding, won €25.000 smartengeld plus loonsuppletie via de kantonrechter.
Rechten en verplichtingen bij burn-out in Utrecht
Werknemers in Utrecht hebben:
- Loondoorbetaling: Tot 2 jaar (artikel 7:629 BW), mits werkgever nalatig.
- Preventie en hulp: Plan van aanpak via arbodienst (Arbowet artikel 13).
- Schadeclaim: Medische kosten, re-integratie, smartengeld.
- Privacy: Medische data alleen met toestemming delen.
Ondernemersplichten:
- Ziekte direct melden bij werkgever en arbodienst.
- Meewerken aan re-integratie met bedrijfsarts.
- Klachten documenteren voor bewijs.
- Advies inwinnen bij Het Juridisch Loket Utrecht of Rechtbank Utrecht.
What rights do tenants have?
Tenants have rights to habitable housing, protection against unfair eviction, and access to dispute resolution.
Can a landlord raise the rent?
Yes, but only within legal limits and with proper notice, usually once per year.
When can a landlord evict a tenant?
Only for specific legal reasons such as non-payment of rent or violation of lease terms, with proper notice.
What is the security deposit for?
The security deposit covers damages beyond normal wear and tear. It must be returned after the lease ends.
Who pays for repairs in a rental?
Landlords are responsible for structural repairs; tenants are responsible for maintaining cleanliness.