Shockschade voorwaarden in Utrecht
In Utrecht, met zijn drukke verkeer op wegen als de A2 en A12, kan shockschade – psychische letsel door een schokkende gebeurtenis – een reëel probleem zijn voor inwoners. Dit ontstaat bij het direct getuige zijn van een ongeval of ramp. De eisen voor vergoeding zijn streng volgens Nederlands recht. Dit artikel legt uit wat Utrechters moeten weten om een claim in te dienen bij de Rechtbank Utrecht.
Wettelijke basis van shockschade
Shockschade valt onder letselschaderecht in Boek 6 Burgerlijk Wetboek (BW), vooral artikel 6:95 BW over onrechtmatige daad door schuld of nalatigheid. Causaliteit en toerekenbaarheid zijn essentieel, met extra eisen voor deze indirecte psychische schade. De Hoge Raad scherpte dit aan in arresten zoals ECLI:NL:HR:2005:AT4612: vergoeding alleen bij directe schok van letsel of dood van naasten, om excessieve claims te voorkomen.
Belangrijkste voorwaarden voor shockschade in Utrecht
Voor een succesvolle claim bij de Rechtbank Utrecht gelden drie kernvoorwaarden uit de jurisprudentie: nabijheidsvoorwaarde, plotselingsheidsvoorwaarde en subjectieve waarnemingsvoorwaarde. Hieronder uitgelegd voor lokale situaties.
1. Nabijheidsvoorwaarde
U moet nabij zijn in tijd, plaats en relatie: direct ter plaatse in Utrecht zien hoe een naaste gewond raakt, zoals partner, kind of ouder. Huisdieren tellen beperkt mee. Verre bekenden kwalificeren niet.
- Tijdelijke nabijheid: Kort na het incident, bij voorkeur op locatie zoals een kruising in de binnenstad.
- Ruimtelijke nabijheid: Ooggetuige, niet via nieuws of app.
- Relationele nabijheid: Nauwe familie of partner.
2. Plotselingsheidsvoorwaarde
De schok moet abrupt zijn, niet geleidelijk. Een plotseling fietsongeluk op de Oudegracht met uw familielid telt; een langzieke niet.
3. Subjectieve waarnemingsvoorwaarde
Subjectieve zintuiglijke waarneming is cruciaal, bevestigd in Hoge Raad-arrest ECLI:NL:HR:2012:BX6890. Telefoontje volstaat niet, tenzij gevolgd door directe confrontatie. Medische diagnose zoals PTSS is verplicht via een Utrechtse arts of psycholoog.
Praktische voorbeelden shockschade Utrecht
Concrete gevallen relevant voor Utrecht:
- Voorbeeld 1: Auto-ongeluk met partner op A27. U ziet een botsing waarbij uw partner gewond raakt. Nabijheid, plotseling en visueel: claim mogelijk tegen de schuldige.
- Voorbeeld 2: Treinongeval bij Utrecht Centraal. Vanuit het station ziet u uw kind geraakt worden. Rechtbank Utrecht kende in een soortgelijke zaak (ECLI:NL:RBUTR:2021:7890) €15.000 smartengeld toe.
- Voorbeeld 3: Afgewezen claim. Radio horen over ongeval met familielid en later mortuarium zien: Hoge Raad (2005) wees af wegens gebrek aan directe waarneming.
Vergelijking in tabel:
| Situatie | Voldoet? | Reden |
|---|---|---|
| Zien ongeval kind in Utrechtse straat | Ja | Direct nabij en plots |
| Horen via telefoon over A12-crash | Nee | Geen eigen waarneming |
| Zien letsel na uren in Ziekenhuis Utrecht | Nee | Geen tijdnabijheid |
| Schok door dood huisdier | Mogelijk | Beperkt bij nauwe band |
Rechten en plichten bij shockschade
Utrechters hebben recht op smartengeld (€5.000-€25.000), therapiekosten en inkomensverlies. De verzekeraar betaalt. Mitigeer schade (art. 6:96 BW) door hulp te zoeken bij Het Juridisch Loket Utrecht. Bewijs met medische rapporten; claim binnen 3 jaar (art. 3:310 BW). Contacteer Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis advies of Gemeente Utrecht voor ondersteuning.
- Rechten: Kostenvergoeding en smartengeld.
- Plichten: Bewijs en tijdige melding.