Smartengeld in box 3: Belastingregels voor Utrechters

Smartengeld in box 3: hoe wordt uw schadevergoeding belast in Utrecht?

In Utrecht ontvangt u smartengeld vaak na ongevallen in de drukke binnenstad, fietsroutes of op de A27. Dit compenseert immateriële schade zoals pijn, emotioneel leed of beperkingen in dagelijks leven door letsel of medische missers. Smartengeld is vrij van inkomstenbelasting in box 1, maar telt mee in box 3 als u het spaart of belegt. Uitzonderingen gelden bij zorggerelateerde uitgaven. Dit artikel legt uit hoe het werkt voor inwoners van Utrecht en hoe u belasting minimaliseert, met tips van lokale instanties zoals Het Juridisch Loket Utrecht.

Wat is smartengeld precies?

Smartengeld vergoedt niet-fysieke letselschade, zoals trauma, verminking of het opgeven van sporten na een botsing. Het valt onder artikel 6:106 Burgerlijk Wetboek (BW), naast materiële claims zoals reiskosten of loonverlies. De Rechtbank Utrecht hanteert in vonnissen de Smartengeldgids van ANWB en Smartengeld.nl, gebaseerd op landelijke rechtspraak.

Bedragen lopen van duizenden tot tonnen euro's, afhankelijk van impact. Voorbeeld: een whiplash na een fietsongeluk in Utrecht levert typisch €5.000-€20.000 op; bij dwarslaesie tot €300.000.

Wettelijke basis: smartengeld en belastingen

De regels staan in de Wet inkomstenbelasting 2001. Kernpunten:

• Artikel 3.14 Wet IB: Smartengeld is onbelast in box 1 (werk en woning) en box 2 (belanghebbende).
• Artikel 5.1 Wet IB: In box 3 heffing op vermogen boven €57.000 (2024), met forfaitair of werkelijk rendement (sinds 2023).

Hoge Raad-uitspraken zoals ECLI:NL:HR:2013:1795 bevestigen: smartengeld is box 3-vermogen, behalve bij doelgerichte besteding binnen redelijke tijd. De Belastingdienst past dit toe, ook in Utrechtse zaken.

Valt smartengeld altijd in box 3?

Nee. Op uw rekening bij een Utrechtse bank telt het als vermogen, met belasting over rendement (bijv. 0,36% spaarrente in 2024, 32% heffing). Maar er zijn opties:

Uitzonderingen voor Utrechters:

• Geblokkeerde rekeningen: Stort op een ING Postbankrekening of Wmo-/Wlz-rekening via Gemeente Utrecht voor toekomstige zorg of woningaanpassingen. Volledig box 3-vrij (Besluit Postbankrekeningen).
• Bestedingstermijn: Binnen 1-2 jaar uitgeven aan therapie of hulpmiddelen? Vraag vrijstelling aan via bezwaar met bewijs.
• 2023-regels: Werkelijk rendement belast, voordelig bij lage spaarrentes.

Vergelijking boxen voor schadevergoedingen

Praktische voorbeelden voor Utrecht

Voorbeeld 1: Na een val op een Utrechtse gracht krijgt u €50.000 smartengeld. Op spaarrekening: box 3-vermogen +€50.000. Onder €57.000 vrijstelling? Geen belasting; erboven wel (ca. €1.000/jaar bij 2% forfait).

Voorbeeld 2: Ernstig letsel (€200.000) na A27-ongeluk: kies geblokkeerde rekening via Gemeente Utrecht. Belastingvrij tot aanpassing rolstoeltoegankelijke woning.

Voorbeeld 3: €30.000 affectieschade voor partner na overlijden: direct box 3, tenzij therapie bij Utrechtse psycholoog.

Uw rechten en plichten bij smartengeld in box 3

Rechten:

• Bezwaar tegen aanslag binnen 6 weken als niet-spaarvermogen (bij Rechtbank Utrecht mogelijk).
• Vrijstelling aanvragen bij Belastingdienst met medisch dossier.
• Gratis advies bij Het Juridisch Loket Utrecht of proefberekening op toeslagen.nl.

Plichten:

1. Box 3-vermogen opgeven in aangifte.
<2>Bewaar smartengeldakte en specificaties.
2. Toon besteding bij controle.

Complex? Schakel een Utrechtse letselschadeadvocaat in. Meer over letselschade en belastingen in Utrecht.

Veelgestelde vragen