Ultimum remedium in het bestuursrecht voor inwoners van Utrecht
Ultimum remedium is het laatste redmiddel om een onherroepelijke uitspraak in het bestuursrecht te herzien, bijvoorbeeld bij beslissingen van de Gemeente Utrecht of Rechtbank Utrecht. Dit geldt alleen onder strenge voorwaarden, zoals nieuwe feiten of grove procedurele fouten. Het beschermt de stabiliteit van vonnissen, maar biedt Utrechtse burgers een veiligheidsnet in extreme gevallen.
Waarom ultimum remedium voor Utrechtse zaken?
Bestuursrechtelijke procedures in Utrecht lopen vaak via bezwaar bij de gemeente, beroep bij de Rechtbank Utrecht en hoger beroep. Een onherroepelijke uitspraak bindt iedereen, maar wat als later nieuwe informatie opduikt die de beslissing onrechtmatig maakt? Ultimum remedium biedt dan uitkomst zonder de rechtszekerheid te schaden. Dit artikel legt de procedure uit, als aanvulling op ons overzicht van herziening van een uitspraak, met focus op lokale praktijken.
Wettelijke basis
De regels staan in artikel 8:119 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Een onherroepelijke beslissing van de Rechtbank Utrecht of een bestuursorgaan kan worden herzien door dezelfde rechter of het gerechtshof. Voor de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State geldt artikel 8:120 Awb.
Herziening is uitsluitend mogelijk bij:
- nieuwe feiten of omstandigheden die tijdens de uitspraak onbekend waren en mochten zijn;
- misbruik van recht;
- strijdigheid met een later geldend verdrag van Nederland; of
- conflicten met een recent in werking getreden wet.
De aanvraag moet binnen drie maanden na ontdekking van de grond worden ingediend, met uitzondering als de rechter uitstel verleent.
Voorwaarden voor succesvolle aanvraag
Nieuwe feiten in Utrechtse context
De feiten moeten beslissend zijn en niet eerder ontdekt hadden kunnen worden, zoals een laat opduikend rapport van de Gemeente Utrecht of een nieuwe getuigenverklaring.
Fouten en misbruik van proces
Dit omvat bedrog of valse stukken. De Rechtbank Utrecht prüft of dit de uitkomst beïnvloedde.
| Aspect | Regulier beroep | Ultimum remedium (art. 8:119 Awb) |
|---|---|---|
| Beschikbaarheid | Binnen termijnen (6 weken) | Enkel bij onherroepelijke uitspraak |
| Voorwaarden | Overtreding van beginselen | Nieuwe feiten, misbruik enz. |
| Termijn | Vastgestelde | 3 maanden na ontdekking |
| Effect | Voorlopig uitstel mogelijk | Geen voorlopige maatregel |
Procedure in stappen bij Rechtbank Utrecht
- Indienen: Schriftelijk bij de Rechtbank Utrecht of Raad van State, met onderbouwing en bewijs.
- Beoordeling: De rechter checkt de voorwaarden; hoorzitting alleen indien nodig.
- Uitspraak: Herziening, vernietiging of afwijzing. Bij toewijzing nieuwe inhoudelijke zaak.
- Kosten: Griffierecht (€ 357 in 2023), vergoedbaar bij winst; proceskosten indekbaar.
Verwerking duurt meestal 6-12 maanden, afhankelijk van de casus.
Praktijkvoorbeelden uit Utrecht
Voorbeeld 1: U verliest beroep tegen een bouwvergunningweigering van de Gemeente Utrecht. Later komt een achtergehouden milieuonderzoek boven water – een nieuw feit voor ultimum remedium bij Rechtbank Utrecht.
Voorbeeld 2: Een uitkeringsbeslissing baseert zich op valse Gemeente-informatie. Bedrog bewijzen leidt tot herziening.
Voorbeeld 3: Nee: Zelf verzwegen info telt niet als nieuw; dat had eerder gemeld moeten worden.
Rechten en verplichtingen voor Utrechtse burgers
- Recht op aanvraag: Iedereen, inclusief de Gemeente Utrecht, mag indienen.
- Bewijslast: U levert het bewijs van de gronden.
- Geen stopzetting: De uitspraak blijft tijdens de procedure afdwingbaar.
- Hulp: Advocaat niet altijd nodig, maar raadpleeg Het Juridisch Loket Utrecht voor gratis advies of gesubsidieerde bijstand via de Raad voor Rechtsbijstand.
Veelgestelde vragen
Kan ik ultimum remedium gebruiken voor nieuwe argumenten van een advocaat?
Nee, het gaat om nieuwe objectieve feiten, niet om herziene juridische standpunten.
Te laat ingediend na drie maanden?
Rechter kan verlengen bij goede reden; dien direct in met uitleg.
Maakt het de originele uitspraak ongeldig?
Alleen bij toewijzing; anders blijft hij gelden en heropent de zaak.
Verschilt het bij Rechtbank Utrecht?
Regels zijn landelijk (Awb), maar voor Raad van State art. 8:120; procedure uniform.
Tips voor Utrechtse inwoners
- Verzamel direct alle bewijsstukken en documenteer alles.
- Bel Het Juridisch Loket Utrecht voor eerste oriëntatie (gratis).
- Zoek een lokale bestuursrecht specialist via de Raad voor Rechtsbijstand.
- Controleer termijnen streng om afwijzing te voorkomen.
- Houd contact met de griffie van Rechtbank Utrecht voor statusupdates.